Nền điện ảnh xứ Cảng Thơm vào những năm tháng huy hoàng nhất đã sản sinh ra rất nhiều cái tên mang tính biểu tượng, một trong số đó chính là Châu Nhuận Phát. Ngoài tài năng không thể bàn cãi, ông còn được vinh danh bởi lối sống giản dị cùng một nhân cách cao đẹp.

Dẫu bao nhiêu năm nữa trôi đi thì Châu Nhuận Phát vẫn mãi là vị Ảnh đế tuyệt vời nhất trong lòng khán giả, sự yêu mến và kính phục dành cho ông sẽ chẳng dễ dàng gì lay chuyển được.

Châu Nhuận Phát và những năm tháng cơ hàn thuở nhỏ

Hình ảnh Châu Nhuận Phát trong mắt công chúng luôn bình dị và đời thường dẫu ông sở hữu khối tài sản khổng lồ, cách sống của ngôi sao sinh năm 1955 có lẽ bị ảnh hưởng bởi tuổi thơ không mấy êm đẹp.

Xuất thân từ một gia đình lao động nghèo, nhà lại đông con nên Châu Nhuận Phát buộc phải trưởng thành sớm hơn các bạn đồng trang lứa. Cha đi làm ngoài khơi xa, thỉnh thoảng mới ghé về thăm khiến mọi gánh nặng đều đổ dồn lên đôi vai mẹ.

Châu Nhuận Phát là một đứa trẻ ngoan ngoãn và hiểu chuyện, sớm ý thức được nỗi khó khăn vất vả của gia đình nên khi vừa lên sáu ông đã biết phụ giúp mẹ việc đồng áng. Lớn hơn một chút, ông còn tự mày mò làm bánh rồi mang đi bán dọc các con phố vào mỗi buổi sáng sớm.

Châu Nhuận Phát, Châu Nhuận Phát: Người nghệ sĩ với tài năng và nhân cách vĩ đại
Diễn viên Châu Nhuận Phát

Dẫu cực khổ trăm bề nhưng tuổi thơ Châu Nhuận Phát vẫn tràn ngập niềm vui và những tiếng cười, chỉ tiếc rằng điều ấy chẳng tồn tại được lâu. Cha ông ngã bệnh và qua đời sớm, cuộc sống vốn thiếu thốn trăm bề thì nay lại càng khó khăn thêm nhiều.

Cậu trai tuổi mười bảy đành từ bỏ việc học để dành toàn bộ thời gian đi làm thêm kiếm tiền, chạy vặt từ đưa thư, đánh giày, gác cửa khách sạn, rửa xe hay thậm chí là khuân vác, chỉ cần có thể làm được thì Châu Nhuận Phát đều chẳng từ nan.

Còn nhớ có lần khi đang gác cửa cho một khách sạn lớn, ông nhận được tiền boa nhưng sau đó không giao nộp lại cho quản lý nên đã bị đuổi việc. Một lần khác khi đang làm công việc rửa xe, nhìn thấy chiếc Rolls Royce thời thượng nên ông bèn đưa tay sờ thử. Ngay lập tức ông bị chủ xe tát và mắng bằng nhiều lời lẽ xúc phạm.

Tuy vất vả là vậy nhưng Châu Nhuận Phát chưa một lần oán trách cha mẹ hay đổ lỗi cho số phận, ông luôn học cách vươn lên để thay đổi hoàn cảnh cuộc đời mình.

“Cuộc sống thời trẻ gian khó nhưng ảnh hưởng rất lớn đến việc trưởng thành sau này. Tôi học tập bố mẹ về tính kiên nghị, phấn đấu nuôi bốn anh chị em trưởng thành, vì vậy cho đến khi thành đạt, tên tuổi nổi tiếng, tôi luôn nhớ rằng công lao cha mẹ không thể dùng tiền đong đếm được, cả đời mình phải ghi lòng tạc dạ”.

Mỗi khi nhớ về một thời đã qua, Châu Nhuận Phát đều không tránh khỏi những xúc động.

Bước ngoặt cuộc đời dẫn lối đến con đường diễn xuất

Những tưởng sẽ chẳng có cách nào để thoát khỏi sự nghèo túng như hiện tại thì may mắn bất ngờ tìm đến chàng trai trẻ. Nhờ một người bạn thân động viên và hỗ trợ, Châu Nhuận Phát nộp hồ sơ ứng tuyển làm thực tập sinh do đài TVB tổ chức.

Đây có lẽ là quyết định liều lĩnh và táo bạo nhất mà Châu Nhuận Phát từng thực hiện, để rồi chính nó lại biến thành bước ngoặt thay đổi cả cuộc đời ông mãi về sau.

Không kiến thức, không kinh nghiệm, diễn xuất đối với nam nghệ sĩ lúc bấy giờ chỉ là con số không tròn trĩnh. Ông thậm chí còn xém bị đuổi khỏi sân khấu khi chưa kịp hoàn thành bài dự thi nếu không có pha cứu nguy đến từ một vị giám khảo cao cấp, người này đã nhìn thấy được tiềm năng từ bên trong chàng trai trẻ.

Châu Nhuận Phát, Châu Nhuận Phát: Người nghệ sĩ với tài năng và nhân cách vĩ đại
Nam diễn viên đã trải qua một tuổi thơ đầy gian khó

Hiểu rõ năng lực lẫn hoàn cảnh của bản thân, Châu Nhuận Phát chỉ có thể cố gắng dùng sự chăm chỉ hơn người để bù đắp khiếm khuyết nếu không muốn bị bỏ lại.

Cuối cùng, Châu Nhuận Phát tốt nghiệp và đặt bút ký vào bản hợp đồng có thời hạn ba năm với TVB. Nhờ vào ngoại hình cao ráo nổi bật, ông bắt đầu được khán giả chú ý thông qua các bộ phim trên sóng truyền hình.

Tuy nhiên, mức độ phổ biến của Châu Nhuận Phát thời điểm này chưa cao và ông cũng chưa có được vai diễn tạo nên sự bứt phá. Mãi đến năm 1980, sau khi ông nhận lời tham gia đóng chính trong Bến Thượng Hải thì mọi chuyện mới đổi khác, theo một chiều hướng không thể tốt hơn.

Châu Nhuận Phát, Châu Nhuận Phát: Người nghệ sĩ với tài năng và nhân cách vĩ đại
Vai diễn để đời của Châu Nhuận Phát trong Bến Thượng Hải

Lấy bối cảnh về cuộc sống và nét thăng trầm của giới xã hội đen Thượng Hải những năm 1930 với nhân vật trung tâm Hứa Văn Cường, chàng thanh niên mang trong mình lòng yêu nước nồng nàn, Bến Thượng Hải đã gây được tiếng vang lớn khắp Châu Á và đưa tên tuổi Châu Nhuận Phát lên hàng ngôi sao.

Cho đến bây giờ, Bến Thượng Hải vẫn được coi là một trong những bộ phim truyền hình thành công nhất mà TVB từng sản xuất. Từ đây, sự nghiệp Châu Nhuận Phát bắt đầu khởi sắc, ông nhận về nhiều hợp đồng đóng phim chất lượng hơn xưa.

Từng bước trở thành ngôi sao của điện ảnh Hồng Kông

Tiếp nối thành công của Bến Thượng Hải, khán giả lại thấy Châu Nhuận Phát tung hoành khắp màn ảnh nhỏ trong bộ phim Tiếu ngạo giang hồ với vai chính Lệnh Hồ Xung, phát hành năm 1984 dựa trên bộ tiểu thuyết nổi tiếng cùng tên của nhà văn Kim Dung.

Mặc dù đang gặt hái nhiều thành công trên sóng truyền hình nhưng tham vọng của Châu Nhuận Phát không chỉ dừng lại ở đó, ông quyết định thử sức với lĩnh vực điện ảnh. Tuy nhiên, ông liên tục thất bại và không gây nhiều ấn tượng về mặt diễn xuất trong lòng khán giả.

Châu Nhuận Phát, Châu Nhuận Phát: Người nghệ sĩ với tài năng và nhân cách vĩ đại
Nam diễn viên chính là người tiên phong mở đường cho một thể loại phim của điện ảnh Hồng Kông

Năm 1986, Châu Nhuận Phát được đạo diễn Ngô Vũ Sâm chọn mặt gửi vàng cho vai chính Lý Mã Khắc trong bộ phim Anh hùng bản sắc, đóng cùng cố nghệ sĩ Trương Quốc Vinh. Bộ phim về đề tài hành động xã hội đen này đã càn quét các mặt trận phòng vé ở Châu Á và đưa tên tuổi Châu Nhuận Phát lên tầm siêu sao.

Anh hùng bản sắc mang về cho ông giải thưởng Nam diễn viên chính xuất sắc đầu tiên trong sự nghiệp tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông, bản thân tác phẩm cũng vinh dự xếp vị trí thứ hai trong danh sách các bộ phim hay nhất của điện ảnh Trung Hoa 100 năm qua.

Nhận thấy cơ hội đang mở ra trước mắt, Châu Nhuận Phát quyết định lấn sân sang hẳn mảng điện ảnh. Năm 1987, ông tiếp tục hợp tác cùng đạo diễn Ngô Vũ Sâm với Anh hùng bản sắc 2 và nhanh chóng thu về những thành công nhất định.

Trailer của phim Anh hùng bản sắc (1986)

Các tác phẩm nổi bật khác mà Châu Nhuận Phát từng tham gia có thể kể đến như Long Hổ Phong Vân (1987), Điệp huyết song trùng (1989)Lạt thủ thần thám (1992). Năm 1987, ông nhận về giải thưởng Nam diễn viên chính xuất sắc lần thứ hai tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông với Long Hổ Phong Vân.

Hình tượng Châu Nhuận Phát những năm 90 từng gắn liền với các vai diễn đậm chất anh hùng xã hội đen, đầy bản lĩnh và cương trực. Ông chính là người định hình nên phong cách của cả một thể loại phim thời bấy giờ.

Tuy nhiên, ít ai biết rằng nam nghệ sĩ cũng rất thành công với phim hài và phim tình cảm lãng mạn. Đồng Thoại Mùa Thu (1987), Nhật Ký Đại Trượng Phu (1988) và A Lang đích cố sự (1989) là những tác phẩm tiêu biểu cho tinh thần cầu tiến và không ngại thay đổi của Châu Nhuận Phát.

Đặc biệt hơn, Đồng Thoại Mùa Thu còn là tác phẩm mang về cho ông giải thưởng Nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại giải Kim Mã năm 1987, doanh thu phòng vé của bộ phim cũng cực kỳ tốt.

“Thần bài” Châu Nhuận Phát và màn lấn sân sang Hollywood

Khán giả Việt Nam ắt hẳn đã quá quen thuộc với hình ảnh Châu Nhuận Phát thông qua bộ phim Thần bài, một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất đối với sự nghiệp của đạo diễn Vương Tinh.

Một người vốn không có nhiều thiện cảm với bài bạc như Châu Nhuận Phát cuối cùng lại đồng ý hóa thân thành tay trùm bài bạc khét tiếng, rồi liên tục thăng hoa trong sự nghiệp bởi chính vai diễn này.

Thần bài đã tạo nên cơn sốt không tưởng khắp các phòng vé, mở ra một thể loại phim đình đám mới của điện ảnh Hồng Kông. Hàng loạt các bộ phim ăn theo Thần bài đã được phát hành sau đó với sự tham gia của Lưu Đức Hoa và Châu Tinh Trì.

Châu Nhuận Phát, Châu Nhuận Phát: Người nghệ sĩ với tài năng và nhân cách vĩ đại
Vị “thần bài” nổi tiếng của biết bao thế hệ khán giả

Thậm chí, nhân vật “thần bài” Cao Tiến còn từng được người dân Hồng Kông tôn thờ, thắp hương khấn vái trước mỗi trận “sát phạt” thâu đêm suốt sáng. Những hiệu ứng mà Thần bài mang lại như một sự khẳng định chắc chắn cho ngôi vị số một của Châu Nhuận Phát cuối những năm 1980.

Bước sang thập niên 1990, Châu Nhuận Phát quyết định tiến công vào thị trường quốc tế với những hợp đồng đóng phim từ Hollywood, hy vọng sẽ trở thành ngôi sao lớn như Lý Tiểu Long đã từng làm được.

Hai bộ phim đầu tiên của ông là Sát Thủ Thay Thế (1998)Kẻ Thất Bại (1999) đều không đạt được kết quả như mong muốn. Cùng năm 1999, ông còn hợp tác với nữ diễn viên Jodie Foster, người từng hai lần đoạt giải Oscar Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất, đóng chung trong bộ phim Anna and the King.

Trailer của phim Anna and the King

Dù sức ảnh hưởng của Jodie Foster là không hề nhỏ nhưng Anna and the King vẫn là một thất bại nặng nề về mặt doanh thu phòng vé. Không nản lòng, Châu Nhuận Phát tiếp tục thực hiện những dự án mới vẫn đang ấp ủ.

Năm 2000, ông xuất hiện trong siêu phẩm điện ảnh Ngọa Hổ Tàng Long, một bộ phim về đề tài võ hiệp do đạo diễn Lý An thực hiện. Kết thúc công chiếu, Ngọa Hổ Tàng Long đạt doanh thu kỷ lục và ẵm luôn Giải Oscar cho Phim ngoại ngữ hay nhất, giúp ông tìm lại ngôi vị hàng đầu của điện ảnh Hoa Ngữ.

Sáu năm sau, Châu Nhuận Phát quay trở lại Hồng Kông và tham gia đóng chính trong tác phẩm cổ trang Hoàng Kim Giáp, hợp tác cùng vị đạo diễn tài ba Trương Nghệ Mưu và nữ minh tinh Củng Lợi.

Hoàng Kim Giáp mang về đề cử lần thứ 13 cho giải Nam diễn viên chính xuất sắc nhất tại Giải thưởng Điện ảnh Hồng Kông cho Châu Nhuận Phát, ông cũng đang là người nắm giữ kỷ lục về số lần được đề cử nhiều nhất cho giải thưởng này.

Châu Nhuận Phát, Châu Nhuận Phát: Người nghệ sĩ với tài năng và nhân cách vĩ đại
Châu Nhuận Phát rất thành công với những vai diễn mang hơi hướng anh hùng xã hội đen

Năm 2007, ông quay lại Hollywood bằng một vai nhỏ trong bom tấn Cướp biển Cướp biển vùng Caribê: Nơi tận cùng thế giới. Tuy nhiên, các cảnh quay có ông trong bộ phim đều bị cắt sạch khi về đến Trung Quốc với lý do nhạy cảm liên quan đến yếu tố chính trị.

Từ sau năm 2007 đến năm 2015, Châu Nhuận Phát vẫn thỉnh thoảng góp mặt trong một vài bộ phim lớn nhỏ nhưng với tần suất thưa thớt dần. Ông dành thời gian để thực hiện những sở thích khác như chụp ảnh, viết sách, đi làm từ thiện.

Châu Nhuận Phát và cả một cuộc đời chỉ dành để cho đi

Châu Nhuận Phát từng trải qua một vài mối tình cùng cuộc hôn nhân chóng vánh trước khi cập bến bờ hạnh phúc bên người vợ hiện tại là Trần Oải Liên. Hai người từng bị ví như “đôi đũa lệch” bởi xuất thân và ngoại hình kém sắc của Trần Oải Liên.

Mặc kệ tất cả, hai vợ chồng vẫn sống vui vẻ hạnh phúc bên cạnh nhau sau hơn 30 năm hôn nhân. Bà Trần Oải Liên sau một lần sảy thai nguy hiểm đến tính mạng thì Châu Nhuận Phát cũng đã quyết định không sinh con, tránh những tổn thương không đáng có dành cho vợ mình.

Châu Nhuận Phát, Châu Nhuận Phát: Người nghệ sĩ với tài năng và nhân cách vĩ đại
Châu Nhuận Phát hạnh phúc bên vợ

Ngoài mức cát-xê thuộc hàng khủng, Châu Nhuận Phát còn sở hữu rất nhiều bất động sản ở Hồng Kông. Thế nhưng, ông lại lựa chọn một cuộc sống vô cùng bình dị, vẫn săn đồ giảm giá, ngồi xe điện ngầm hay đi ăn ở những quán vỉa hè bé nhỏ.

Nam nghệ sĩ và vợ đã quyết định dành toàn bộ số tiền tích cóp trong nhiều năm liền mang đi làm từ thiện, dùng nó để giúp đỡ cho những mảnh đời đang cần lắm sự sẻ chia của cộng đồng.

Nam nghệ sĩ từng chia sẻ về quan điểm sống của mình rằng:

“Số tiền đó không phải của chúng ta. Chúng ta đến thế giới này bằng hai bàn tay trắng và sẽ ra đi như vậy. Hiện tại tôi vẫn đang nỗ lực làm việc. Kiếm tiền chỉ là một loại thái độ với cuộc sống.”

Tài năng, giàu có và một nhân cách vĩ đại chính là những gì mà người đời sẽ còn mãi nhắc đến khi nói về Châu Nhuận Phát. Ông đã sống một cuộc đời trọn vẹn, cống hiến hết sức mình và cho đi mà chẳng hề đòi hỏi được nhận lại.

Phạm Hân