“Annabel muốn sau này sẽ là y tá ở một nước Châu Á; tôi thì muốn trở thành một điệp viên trứ danh. Ngay lập tức, chúng tôi mê nhau điên cuồng, vụng về, đau đớn, không còn biết xấu hổ…”

Ảnh bìa sách Lolita

Tình yêu đầu đời của Humpert Humpert chỉ kém hắn vài tháng tuổi, ở cái độ thành niên khỏe mạnh và ngọt ngào, đầy tươi sáng. Là Annabel, đứa con lai giữa vùng đất Anh và Hà Lan, một cô bé đáng yêu với lớp da sáp mật chảy dài từ hai cánh tay mảnh dẻ cho đến mái tóc màu nâu bồng. Còn lớp mùi phấn và bích quy cứ để lại chút hương thơm nhàn nhạt dễ chịu đượm dần vào thể xác sau mỗi lần gặp lại nàng tại bãi tắm. Cái vẻ nhoa nhóa nắng tuyệt vời ấy là thứ hắn chưa từng trông thấy trước kia, đi kèm một chút hứng thú mê lịm cứ cầu khiến mãi dán mắt mình cùng xoa đều vào làn da rám nắng ấy. Sự độc chiếm thân thể đáng kinh ngạc bủa vây hắn, và ngày dần trỗi dậy.

Annabel biết điều đó, về những khát khao mà Humpert Humpert đang giam hãm con người mình như chuốc lấy căn bệnh ác tính vào cơ thể. Cái đầu gối anh ánh màu trắng sữa bắt đầu cuộc hành trình dài thực hiện sứ mệnh cứu rỗi và giải thoát, phát tín hiệu cho đôi bàn tay nàng được trườn dài về phía hắn. Một nỗi cảm xúc thăng hoa trí tuệ ạt ào theo từng làn sóng xô xồng sộc khắp các bãi biển lân cận khách sạn Mirana nơi nàng ở.

Lo biết cần đặt sát môi mình về phía hắn. Nàng biết từng cú va chạm vuốt ve ôm ấp sẽ là những nỗ lực vượt tầm kiểm soát tiếp theo mà chỉ một phút thoáng nhìn tinh tế của nàng đã nhìn ra ở hắn, nhưng nàng tự nguyện. Sau đó là những trò rồ dại của hàng loạt các loại tiếp xúc nửa vời và thiếu kinh nghiệm chồng lên nhau.

Họ đã thân mật. Cặp tình nhân vuốt ve nhau dưới những bãi tắm công cộng.  

Khoảng thời gian thần tiên kia kết thúc ít lâu. Bệnh sốt chấy rận đã vĩnh viễn đưa Annabel về với thế giới bên kia. Hắn sẽ không còn nhìn thấy người tình đầu đời của mình trên những bãi cát mềm vào những mùa hè sau đó nữa.

Hắn ôm lấy mớ ký ức phàm tục đau khổ và vài bức ảnh mờ xỉn về Annabel mà hắn gọi đó là báu vật còn sót đến tuổi trưởng thành. Nguyên mẫu của hắn chết đi còn những rung cảm mãnh liệt thì còn lại.

Đến lúc…

Hắn cần trao bầu nhiệt huyết trẻ trung này cho một điều gì đó tương tự. Pháp, Bồ Đào Nha, rồi tại một thành phố New York của Hoa Kỳ rất hợp với hắn.

Giữa một bầy ngây thơ chốn công viên tuổi dậy thì, hắn tự viễn ra vô số buổi thưởng lãm.

“Những cuộc phiêu lưu của tôi mới kì diệu làm sao.”

Hắn nói trong cái khu vườn cổ tích, tự đóng vai làm học giả kì bí, với mong muốn khám phá, nhưng không nằm ở quyển sách trên tay mà từ thú vui săn lùng, rình rập. Cuộc đời tinh tươm với những ngây ngất tươi trẻ của hắn gói gọn vào hàng áo chấm bi, thắt lưng dây bàn trượt, của những kiểu cách giống nhau: đôi chân thon dài, mái tóc nâu, nụ cười ngời ngời và đặc biệt nhất là cái giọng trong veo lảnh lót, điều mà có lúc hắn mãi nghĩ ắt hẳn chúng đã thốt ra hàng chục lần mỗi ngày.

Sau này, ở cái tuổi nhường như đã quá độ cho những khao khát vụng cảm, hắn vẫn hăng say vẽ một chân trời tính dục đầy ắp hình bóng trẻ thơ, mà cái độ viên mãn nhất vào giai đoạn tiền dậy thì đến dậy thì. Hắn muốn những đường nét ấy không bao giờ sai lệch đi, ôi hắn muốn chúng chẳng bao giờ lớn.

Lolita xuất hiện và hắn tin vào con số 342 phố Lawn Street – ngoài một khối trắng gớm guốc – là nơi chứa đựng tình yêu thực sự của hắn bấy lâu nay.

Từ đó, Lolita trở thành ánh sáng cuộc đời Humbert. Là tội lỗi, là ám ảnh, là cơn đau vĩnh hằng.

Nàng là mảnh ghép hoàn hảo cho bức tranh tuổi hồng mà hắn kì công thêu dệt, hỡi cái công quốc đồ sộ đáng ao ước chỉ dành riêng cho gã khổng lồ Humbert. Nơi Lolita, Dolores, Carmen, Charllote Haze hay đủ mọi cái tên mà hắn thổn thức gọi nàng, đang nằm ngả mình phơi trong ánh sáng xanh biếc, bên cạnh đài phun nước nguy nga cổ kính kiểu Âu Châu. Còn hắn vội tìm cho mình điểm quan sát lý tưởng, chỗ cho hắn thấy được bức tranh phô diễn toàn cảnh đẹp nhất cơ thể nàng, át khỏi những chân dung bé xíu nằm khuất sau.

“Tôi lại nhìn thấy làn bụng yêu kiều của em thót vào ở chỗ cái miệng Nam tiến của tôi thoáng dừng lại; và cặp hông trẻ thơ trên đó tôi đã hôn lên vết lằn do dải nịt quần soọc của em để lại.”

Nàng chữa lành hắn bằng vẻ đẹp ban sơ còn thiếu hụt khi trước. Nàng sáng ngời nhoáng nắng hơn mọi tiểu nữ thần hắn từng gặp trước đây. Nàng tựa hồ chén rượu mùa hạ với vị ngọt từ “những quả dâu anh đào và một nụ hôn tựa mùa xuân đến từ vị thiên thần” (Lana Del Rey – Summer wine) đầy lưu luyến. Nàng đến với tột cùng hoan lạc đâm vào trái tim yếu ớt.

Nhưng nàng Lolita yêu kiều có sẵn lòng vì Humpert mà hiến dâng cả đời mình, như mẹ thiên nhiên kì vĩ hứng mình cho mọi bào mòn hấp thụ của nhân loại? Hay như Annabel đã từng vì Humbert?

Một trong các tác phẩm thuộc vào loại kinh điển, Lolita – tiểu thuyết gây tiếng vang lớn nhất trong sự nghiệp văn chương của nhà văn, nhà thơ người Mỹ gốc Nga Vladimir Nabokov cũng chính là mẫu hình lý tưởng của văn hóa ảnh hưởng truyền thống của truyền thông đại chúng.

Ảnh tác giả Vladimir Nabokov
Tác giả Vladimir Nabokov

Dẫn từ trang điện tử Tiền Phong, Lolita từng được xếp vào top 10 tác phẩm gây tranh cãi nhất thế giới, bốn nhà xuất bản Mỹ bị sốc và cự tuyệt, hải quan Anh cấm cửa sách từ Pháp sang Anh, Bộ nội vụ Pháp ban hành lệnh cấm lưu hành. Năm ra mắt sách 1956, Lolita bị lên án kịch liệt: Sunday Express của London coi Lolitacuốn sách bẩn thỉu nhất từng đọc, Đại Bách Khoa toàn thư của Liên Xô gọi Lolitamột thử nghiệm kết hợp tiểu thuyết khiêu dâm với tiểu thuyết đạo đức. Tại thời điểm ấy, Lolita rơi vào tâm điểm của mọi họng súng truyền thông đại chúng. Tuy vậy ngay giữa tâm bão, Lolita lại phủ sóng và trở nên phổ biến hơn bao giờ hết, khiến cho tác phẩm thu về 50 triệu bản cho lần xuất bản đầu tiên.

Trước khi nhận được sự ủng hộ đông đảo, Lolita suýt bị chính Nabokov ném vào lò sưởi tiêu hủy bởi sức ép từ các nhà xuất bản khi liên tục bị từ chối. Chính vợ ông, Vera Nabokov đã kịp thời giải cứu bản thảo.

Mà quả sau này tác phẩm đã trở thành ngôi sao sáng và ngày càng được ưa chuộng. Tư tưởng người Mỹ bắt đầu cầu tiến và mới mẻ hơn trên khắp các cuộc bàn luận xuyên nước đã vận chuyển thành công như một cuộc cách mạng thắng lợi về quan điểm chung trong Lolita.

Người ta bắt đầu nhìn nhận tác phẩm dưới vẻ đẹp ngôn từ, “Nabokov là nhà văn biết ca ngợi tình yêu thể xác một cách kỳ diệu” nhiều độc giả Nga hồ hởi đáp. Lolita không cổ súy cho những kẻ ấu dâm, tác phẩm bài trừ nó bằng hiện thực tàn khốc, Lolita không còn cực đoan là tiểu thuyết khiêu dâm, tác phẩm trở thành “tiếng nói đại diện cho thời đại nữ quyền nổi lên ở phương Tây hồi thập niên 50”. Dù các cuộc tranh cãi tiếp tục nổ ra về vấn đề đạo đức và các thực trạng bóp méo có liên quan như hiện tượng hay trào lưu Lolita, tuy thế, cho đến hiện nay, tác phẩm dần được mọi người chấp nhận hơn và xem nó như một tác phẩm văn học chính thống.

Là câu chuyện về một tình yêu với khối cảm xúc đau nhức.

Về chuyến công du đến từng tiểu bang nước Mỹ làm món quà hò hẹn của Humpert say tình.

Về những ngày bên cạnh Lolita nhỏ bé yêu dấu.

Lẽ bấy giờ đối với Humpert Humpert! Nàng là chất nhựa sống thuần khiết nhất trên cuộc đời.

“Dù thế nào đi nữa, dù cặp mắt kia của em có xuống cấp cận thị như một con cá, dù đôi bầu vú của em có phình to đến nứt ra, và cái vùng châu thổ trẻ đẹp tuyệt vời nõn mượt như nhung có bị hoen ố và rách nát, cũng chẳng sao – ngay cả như vậy, chỉ cần trông thấy bộ mặt thân yêu tái nhợt của em, chỉ cần nghe thấy cái giọng trẻ khản đặc của em, lòng tôi đã ngập tràn thương mến đến phát điên rồi, ơi Lolita của tôi”

Phong Châu