Nhà tù Shawshank là một bộ phim tâm lý tội phạm kinh điển do Frank Darabont viết kịch bản và đạo diễn, dựa trên tiểu thuyết Rita Hayworth and Shawshank Redemption của nhà văn Stephen King. Ra mắt vào năm 1994, phim nhận về rất nhiều phản ứng tích cực cùng lời khen từ giới phê bình.

Trailer của phim Nhà tù Shawshank (1994)

Với số điểm đánh giá là 9.3 trên trang bình luận nổi tiếng IMDB và vượt qua cả những kiệt tác như Bố già, The Dark Knight hay Chúa tể của những chiếc nhẫn, Nhà tù Shawshank hiện đang đứng đầu danh sách những bộ phim hay nhất mọi thời đại.

Đạo diễn Frank Darabont đã mang đến một tác phẩm đầy nhân văn về tình bạn, về niềm tin và hy vọng của những kẻ bị xã hội bỏ quên. Câu chuyện về hai gã đàn ông phía sau bức tường tội lỗi phủ trùm bằng bóng tối của Nhà tù Shawshank sẽ còn ám ảnh người xem suốt một thời gian dài.

Nhà tù Shawshank và câu chuyện về gã tù nhân kỳ lạ

Bằng giọng kể đầy mộc mạc và sâu lắng của nhân vật Red (Morgan Freeman thủ vai), Nhà tù Shawshank là câu chuyện về cuộc đời và những biến cố kinh hoàng mà Andy Dufresne (Tim Robbins thủ vai) từng gặp phải.

Nước Mỹ năm 1947, vào một đêm dài trằn trọc của tội ác và sự phản bội, đôi tình nhân nọ gục chết sau những phát súng lạnh lẽo vang trời. Không lâu sau cảnh sát ập đến, họ phát hiện Andy Dufresne tại hiện trường cùng những chứng cứ khá rõ ràng buộc tội anh giết người.

Chưa kể đến việc một trong hai người chết kia chính là vợ anh, bên cạnh là gã tình nhân của cô ả. Từ một phó giám đốc ngân hàng trẻ tuổi với tương lai xán lạn, Andy bỗng chốc trở thành tội phạm và phải sống tiếp phần đời còn lại trong ngục tù tăm tối.

nha tu shawshank hinh anh 1 - Nhà tù Shawshank: Hy vọng được thắp sáng giữa đêm đen
Poster của phim Nhà tù Shawshank

Anh lãnh hai án chung thân rồi bị đưa đến nhà tù Shawshank cực kỳ nổi tiếng ở tiểu bang Maine, vùng New England, Mỹ. Chính tại nơi này Andy đã được tận mắt chứng kiến những bất công và sự tàn bạo của bộ máy thực thi pháp luật, coi mạng người như cỏ rác.

Đan xen giữa lời kể của Fred và thoại của các nhân vật, câu chuyện trong Nhà tù Shawshank cứ nhẹ nhàng tiếp diễn. Dẫu kinh qua nhiều biến cố lớn nhỏ khác nhau, thế nhưng chất giọng của Fred vẫn vẹn nguyên nét trầm lặng và mộc mạc như lúc đầu.

Nó như một lời thủ thỉ tâm tình của những người bạn thân thiết sau quãng thời gian dài không gặp gỡ, họ cùng ngồi lại để kể nhau nghe về thăng trầm cuộc đời mình. Từng lời nói, câu thoại cứ dần len lỏi vào trái tim khán giả, khơi gợi sự đồng cảm với những số phận đầy đớn đau.

Dù trong gian khổ con người vẫn chưa một lần từ bỏ hy vọng

Ngày đầu ở trong tù, Andy vô cùng khép kín và không chịu giao tiếp với bất kỳ ai. Có lẽ anh vẫn chưa chấp nhận được sự thật rằng bản thân bây giờ đã trở thành tên tội phạm giết người, dù không dưới một lần anh ra sức kêu oan.

Giây phút bị bắt cởi bỏ trang phục cũ để khoác lên mình tấm áo của tù nhân đã giúp Andy nhìn thẳng vào thực tại ê chề. Nơi anh ở bây giờ là nhà tù Shawshank khét tiếng chứ không phải dinh thự đầy đủ tiện nghi như xưa nữa.

Vợ chết, sự nghiệp tiêu tùng chỉ sau một đêm oan nghiệt còn kẻ thủ ác thực sự đã bốc hơi không để lại vết tích. Công lý không đứng về phía Andy, phiên tòa xét xử cũng không cho anh cơ hội chứng minh sự trong sạch của mình.

nha tu shawshank hinh anh 2 - Nhà tù Shawshank: Hy vọng được thắp sáng giữa đêm đen
Hai bản án chung thân như một dấu chấm hết cho cuộc đời Andy Dufresne

Tuy nhiên, một người đầy bản lĩnh và trí khôn như Andy Dufresne sao có thể dễ dàng đầu hàng số phận. Không còn lầm lì tách biệt như lúc mới đến, Andy dần thích nghi với môi trường sống mới cũng như nuôi dưỡng hy vọng về một ngày được tự do.

Khát vọng tự do luôn chảy tràn trong anh, trở thành mục đích sống duy nhất của gã trai trẻ qua từng ngày. Andy không ngồi yên chờ được cứu rỗi nữa mà tự mình hành động để chạm đến tự do, dù là trong tâm trí hay ngoài thể xác.
Từ một kẻ rơi xuống tận đáy bi kịch, Andy Dufresne bỗng chốc tái sinh và trở thành tên tù nhân đặc biệt nhất nhà tù Shawshank. Nhờ đầu óc thiên tài cùng niềm tin mạnh mẽ vào bản thân, Andy từng bước biến mọi thứ không thể thành có thể.

nha tu shawshank hinh anh 3 - Nhà tù Shawshank: Hy vọng được thắp sáng giữa đêm đen
Tự do luôn là khát cầu vĩnh viễn của con người

Anh tiếp tục theo đuổi sở thích riêng, chăm chỉ đọc sách và tận hưởng mọi khoảnh khắc của cuộc sống. Dù không ít lần bị hành hạ, bị đánh đập nhưng những điều đó chỉ giúp anh tôi luyện thêm ý chí vươn lên chứ quyết không đầu hàng nghịch cảnh.

Và rồi chỉ bằng một cái búa đẽo đá nhỏ xíu, trải qua hơn hai mươi năm miệt mài không ngừng nghỉ thì Andy cũng đã thành công tự giải thoát cho chính mình. Vào đêm mưa gió định mệnh ấy, anh biến mất trong sự ngỡ ngàng của tất cả tù nhân lẫn cai ngục.

Nhà tù Shawshank mang đến những thước phim sâu cay về quyền tự do và quyền được đối xử bình đẳng của người với người. Dẫu gian khổ hay nguy khó bủa vây, chỉ cần bản thân còn hy vọng và còn tin vào bản thân mình thì quả ngọt sẽ đến ngày kết trái.

Nhà tù Shawshank và khúc ca tuyệt đẹp của tình bạn

Không chỉ mang đến những thước phim đầy tính nhân văn về niềm tin và khát vọng tự do trong mỗi con người, Nhà tù Shawshank còn là khúc ca tuyệt đẹp của tình bạn. Ngay tại nơi tối tăm và tội lỗi nhất trên thế gian, những điều đẹp đẽ chân thành vẫn xuất hiện.

Khi nhìn thấy Andy Dufresne bị áp giải đến Shawshank, Red đã cược một cây thuốc lá với đám bạn tù rằng chắc chắn gã da trắng ủy mị này sẽ là đứa phải bật khóc trong đêm đầu tiên ở đây. Vậy mà Red lại đoán sai, Andy không khóc còn Red thì thua cược.

nha tu shawshank hinh anh 4 - Nhà tù Shawshank: Hy vọng được thắp sáng giữa đêm đen
Andy và Red đã có một tình bạn thật đẹp trong Nhà tù Shawshank

Sự kiên cường hơn mức dự đoán ấy của Andy đã buộc Red phải có cái nhìn khác dành cho anh, tên ma mới sắp sửa bị đám ma cũ bắt nạt. Ở Andy toát lên vẻ xa cách rất khó lường, chẳng ai hiểu anh đang nghĩ gì và toan tính điều gì.

Nó khiến anh trở thành cái gai trong mắt nhiều người, là mục tiêu mà đám giang hồ cộm cán của Nhà tù Shawshank nhắm vào. Suốt gần hai năm chịu đựng nỗi giày vò, Andy không hề than vãn lấy một lời hay suy nghĩ đến việc tự tử.

Rồi một buổi chiều nọ, Andy chủ động bắt chuyện với Red để nhờ ông mua giúp anh một cái búa đẽo đá. Yêu cầu ấy hiển nhiên không làm khó được Red bởi ông ta là kẻ chuyên cung cấp các mặt hàng cấm ở trong tù.

nha tu shawshank hinh anh 5 - Nhà tù Shawshank: Hy vọng được thắp sáng giữa đêm đen
Tình bạn giữa hai kẻ thuộc hai thế giới đã lay động trái tim hàng triệu người

Tình bạn giữa hai người khởi đầu từ cuộc mua bán ấy, với tần suất trao đổi tăng dần và chủ đề trò chuyện cũng ngày càng đa dạng hơn. Gã đàn ông từng kinh qua nhiều biến cố trong đời lại tìm thấy nhiều điểm chung trong cách suy nghĩ, cách sống nơi người bạn tù trẻ tuổi.

Sau cùng, cả hai đã hội ngộ tại Zihuatanejo trên bờ Thái Bình Dương của Mexico theo đúng lời hứa khi còn trong tù. Nhà tù Shawshank khép lại bằng bờ biển xanh, cát trắng và một hành trình mới đang chờ đợi họ khám phá.

Bên cạnh nhau, họ đã mang đến cho người xem những cảm xúc khó quên của một tình bạn chân thành không vụ lợi, trao cho nhau niềm hy vọng để cùng vượt qua nghịch cảnh. Andy đã giúp Red hiểu ra rằng giá trị bên trong mỗi người sẽ không thể mất đi dẫu gặp phải khó khăn nào đi nữa.

Một bộ phim chạm đến trái tim người xem

Có nhiều yếu tố làm nên thành công cho một bộ phim hay một tác phẩm nghệ thuật, quan trọng nhất trong số đó chính là sự yêu mến từ khán giả. Nhà tù Shawshank lại là bộ phim không mấy thành công nếu xét riêng về phương diện này.

Khi vừa phát hành, Nhà tù Shawshank từng không được đón nhận và chỉ đạt con số doanh thu khiêm tốn là 28 triệu đô. Chưa kể đến việc phim trượt cả bảy hạng mục đề cử tại Oscar 1994 vì gặp phải các đối thủ nặng ký hơn là Pulp FictionForrest Gump.

nha tu shawshank hinh anh 6 - Nhà tù Shawshank: Hy vọng được thắp sáng giữa đêm đen
Nhà tù Shawshank từng bị khán giả ngó lơ suốt một thời gian dài

Tuy nhiên, thời gian trôi qua đã chứng minh điều ngược lại. Tác phẩm của đạo diễn Frank Darabont dần đến gần hơn với công chúng, người người nhà nhà bắt đầu bàn luận về thế giới đầy sắc màu của những tên tội phạm đặc biệt ấy.

Bằng kỹ thuật quay chậm rãi, các góc máy gọn gàng theo từng lời kể của Red, hình ảnh một xã hội thu nhỏ với đầy đủ các nét tính cách khác nhau cùng những nỗi niềm riêng biệt. Không cần kỹ xảo cũng không xuất hiện cảnh đánh đấm đẹp mắt nào, Nhà tù Shawshank ghi điểm nhờ chạm đến cảm xúc sâu nhất bên trong mỗi người.

Dù là nhân vật chính hay phụ thì tất cả bọn họ đều khiến hàng triệu trái tim thổn thức bởi từng câu nói, từng cử chỉ và biểu cảm khuôn mặt phong phú. Càng về cuối phim, mạch chuyện càng bị đẩy lên cao trào với hàng loạt tình tiết bất ngờ xảy ra.

nha tu shawshank hinh anh 7 - Nhà tù Shawshank: Hy vọng được thắp sáng giữa đêm đen
Một xã hội thu nhỏ bên trong Nhà tù Shawshank

Cảnh phim gây nhiều ám ảnh nhất cho người xem có lẽ là lúc ông lão Brooks quyết định kết thúc cuộc đời mình, sau khi nhận được lệnh ân xá không bao lâu. Nếu trong tù, Brooks là một người rất được kính trọng thì ra thế giới bên ngoài, ông chỉ như “lão già hết thời với đôi tay thấp khớp”.

Broosk đã trải qua năm mươi năm gắn bó cùng Shawshank nên thật khó để ông nói lời chia tay những người bạn, người đồng hành và cũng là gia đình thứ hai của ông. Khoảnh khắc Brooks kề dao vào cổ Heywood khi nghe hắn ta lải nhải việc ông sắp được ân xá đã khắc họa rõ nét sự khủng hoảng của một người sợ hãi “tự do”.

nha tu shawshank hinh anh 8 - Nhà tù Shawshank: Hy vọng được thắp sáng giữa đêm đen
Brooks đã gần như quẫn trí khi hay tin mình được ân xá

Tim Robbins và Morgan Freeman đã góp một phần không nhỏ vào thành công chung cho đoàn làm phim. Lối diễn xuất tự nhiên, chân thành của cặp đôi diễn viên chính tạo nên nguồn cảm hứng bất tận cho mạch cảm xúc toàn câu chuyện, khơi gợi sự đồng cảm của khán giả với những kiếp người bất hạnh trong phim.

Một Andy Dufresne khó đoán, bản lĩnh và luôn ngập tràn niềm tin nơi đáy mắt, một Fred từng kinh qua biết bao thăng trầm của cuộc đời. Không đơn giản chỉ là tạo nên món ăn tinh thần đậm hương vị, Nhà tù Shawshank còn gửi gắm những bài học về nhân tình thế thái đầy chiêm nghiệm.

“Hy vọng là một thứ tốt đẹp, và có lẽ là tốt đẹp nhất. Và chẳng thứ tốt đẹp nào có thể chết cả”.

Những gã đàn ông phía sau bức tường của nhà tù Shawshank, nơi tối tăm không tìm thấy chút ánh sáng nào của công lý ấy tuy sở hữu những câu chuyện khác nhau nhưng đều khiến người xem phải lặng mình ngẫm lại về lằn ranh giữa thiện và ác, giữa sự tử tế xuất phát từ bên trong bản thân và vẻ hào nhoáng bóng bẩy bên ngoài.

Phạm Hân