Có một phố vừa đi qua phố là cuốn tạp văn bao gồm thơ, truyện ngắn cũng như những bài viết trên trang cá nhân của Đinh Vũ Hoàng Nguyên và được xuất bản khi anh đã ra đi.

Tuy là tác phẩm duy nhất được xuất bản của cố tác giả nhưng cuốn sách vẫn để lại trong lòng bạn đọc những dư vị khó quên cùng những cảm xúc đầy mới lạ.

Vài nét về tác giả Đinh Vũ Hoàng Nguyên

Đinh Vũ Hoàng Nguyên sinh năm 1975, trước khi mất anh sống ở Hà Nội và từng tốt nghiệp Đại học Mỹ thuật Công nghiệp.

Có một phố vừa đi qua phố, Có một phố vừa đi qua phố: Có chút tình bỗng hóa thành thơ
Chân dung cố tác giả Đinh Vũ Hoàng Nguyên

Xuất phát điểm của Đinh Vũ Hoàng Nguyên là một họa sĩ, về sau do mắc bệnh rối loạn điều tiết nên anh gặp nhiều khó khăn trong vẽ tranh, cũng vì thế mà dần dần chuyển sang viết lách. Ở anh có sự giao hòa của ba dòng sáng tác là hội họa, văn xuôi và thơ.

Trong suốt cuộc đời mình, Đinh Vũ Hoàng Nguyên chưa một lần có thơ đăng báo hay truyện ngắn xuất bản và cũng không có lấy một triển lãm tranh nhưng anh vẫn để lại dấu ấn khó phai trong lòng của rất nhiều người.

Độc giả nói chung và bạn bè biết đến Nguyên qua blog Lão thầy bói già cùng trang cá nhân Đinh Vũ Hoàng Nguyên, đó là nơi lưu giữ những sáng tác cũng như những câu chuyện đời thường của anh.

Có một phố vừa đi qua phố, Có một phố vừa đi qua phố: Có chút tình bỗng hóa thành thơ
Ảnh chụp Đinh Vũ Hoàng Nguyên và con trai, khi anh trên giường bệnh

Ở đó người ta thấy có một Đinh Vũ Hoàng Nguyên đầy chất riêng, ngang tàng, dí dỏm và có phần “láo lếu” nhưng cũng là kẻ có ngòi bút sắc sảo với một trái tim đầy sôi nổi.

Anh mất vào rạng sáng một ngày gần cuối tháng ba năm 2012, đúng sinh nhật lần thứ 38, đó cũng là lần đầu tiên ở Hà Nội, đám tang của một tác giả trẻ thu hút hàng nghìn người đến đưa tiễn.

“Anh đi cuối những ngày nghiêng ngả bão.

Biết đời mình, mưa đã mát như em…”

– Câu thơ cuối viết trong bệnh viện

Những dòng cuối cùng của anh được viết ra không lâu trước khi qua đời vì bạo bệnh như một lời chào tạm biệt đầy nhẹ nhàng và thanh thản, Đinh Vũ Hoàng Nguyên kết thúc một đời văn ngắn ngủi và thoáng chốc nhưng chẳng hề mờ nhạt.

Có một phố vừa đi qua phố và những câu chuyện vừa thanh vừa tục

Sau ngày Đinh Vũ Hoàng Nguyên mất, được sự đồng ý từ gia đình anh, Công ty Văn hóa và truyền thông Nhã Nam đã xuất bản cuốn di cảo Có một phố vừa đi qua phố. Năm 2014, cuốn sách được Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hà Nội trao giải thưởng Văn học nghệ thuật Thủ đô.

Có một phố vừa đi qua phố, Có một phố vừa đi qua phố: Có chút tình bỗng hóa thành thơ
Ảnh bìa cuốn Có một phố vừa đi qua phố do Nhã Nam kết hợp với NXB Hội nhà văn phát hành

Có một phố vừa đi qua phố là tập tạp văn ghi lại những sáng tác của Đinh Vũ Hoàng Nguyên trước khi qua đời, bao gồm truyện ngắn, thơ và một số bài đăng của anh trên mạng xã hội. Cũng bởi vậy mà cuốn sách được chia thành hai phần rõ rệt là thơ và văn xuôi.

Nhận xét về thơ của Đinh Vũ Hoàng Nguyên, nhà báo Thu Hà cho rằng:

“Đọc thơ Nguyên, người ta thấy tình yêu ứ đầy từng câu chữ, nỗi thèm sống cựa quậy trong từng hình ảnh và nhiệt huyết của một con người muốn-làm-cái-gì-đó-cho-cuộc-đời-này.”

Quả vậy, từng vần thơ nhẹ nhàng, mộc mạc nhưng luôn đầy sức gợi:

“Ta đợi em, và mùa thu cũng đợi

Em giấu em sau nụ cười chợt vội

Ta giấu ta, mưa lá ngang lời…

Có điều gì em giấu ở vành môi

Vành môi mảnh như trăng chiều cả thẹn

Đêm rèm buông, em đừng níu nắng

Đừng thả giọt lòng

lơ lửng

hóa heo may…”’

– Có một phố vừa đi qua phố

Thơ của anh không cầu kì và chau chuốt, nó giống như được tiện tay lấy ra từ mảnh hồn trong trẻo nhất của Nguyên, thủ thỉ và tâm tình. Không giục giã, không điệu vợi hay buồn thắt lòng, từng câu từ cứ nhẹ nhàng mà âm thầm đi vào lòng của độc giả.

“Ta đi qua một lần sen úa

Mới biết mình chưa hiểu một làn hương.

Ta đi qua một lần người hát

Mới biết mình chưa hiểu một niềm đau.

Ta đi qua một lời không ngỏ

Mới biết mình chưa hiểu mình đâu!

Ta đi qua một ngày thật lặng

Chợt giật mình, chưa hiểu hết về nhau.”

– Có một phố vừa đi qua phố

Những người từng quen Đinh Vũ Hoàng Nguyên đều biết những câu chuyện tác giả viết nhiều khi tục và đầy trần trụi thế nhưng khi đọc thơ, độc giả lại thấy chỉ còn những vệt màu đầy trong mát của một tâm hồn đầy lắng đọng.

Có một phố vừa đi qua phố, Có một phố vừa đi qua phố: Có chút tình bỗng hóa thành thơ
Một trong những bài thơ của Đinh Vũ Hoàng Nguyên

Cách dùng từ của anh đơn giản nhưng đầy sức gợi, thể hiện đầy đủ sự giàu đẹp của tiếng Việt.

“Có một thời

Khi ba viết bài thơ

về

những nắng lò cò

những nắng ú tim

nắng nghịch, nắng ngoan

nắng bàng hoa

nắng sấu…

Nắng của tuổi thơ chẳng bao giờ biết lớn

Thế rồi ba lớn

Một ngày, ba quên!

…”

– Có một phố vừa đi qua phố

Nếu như thơ được xem là nét thanh đầy trong trẻo trong những sáng tác của Đinh Vũ Hoàng Nguyên thì khi đến với phần văn xuôi, người đọc sẽ không khỏi ngạc nhiên trước một phong cách đầy chân thực và trần trụi, thậm chí sâu cay đến mức trào phúng.

“Lão Hoán ngoài năm mươi, người lẻo khẻo moi mỏng hớt, gặp gái thì trong mắt lảo đảo, nhìn gian và dê. Tiểu sử tiên sư của lão chả ai rõ, chỉ biết hiện tại lão kéo nhị trong hội nhạc đám ma.

Hồi lão mới về y hơi dè chừng, sợ nhậu nhẹt đêm hôm lão ý kiến ý cò. Nhưng không, lão chả để tâm. Y rủ lão sang uống rượu vài lần, thành thân tình. Lão bảo với y: “Tao chơi nhạc cụ dân tộc, mày vẽ tranh, lĩnh vực khác nhau, nhưng đều là nghệ sĩ. Tao với mày về đây làm văn hóa cho cái ngõ này.” Y cụng, đáp: “Chứ chả chuyện!”

– Có một phố vừa đi qua phố

Trang viết của cố tác giả đa phần đều đến từ những chuyện đời thường xung quanh, từ đám bạn nhí nhố đến những người, những việc ngang qua đời của Nguyên. Những điều ấy được anh kể lại bằng cái giọng đầy dí dỏm, đôi khi là tinh quái đến mức “láo lếu”.

“Hơn hai mươi năm trước, mình đang học lớp 11 trường Chu Văn An. Trường đấy là trường điểm của Hà Nội. Có một lần một đoàn thuộc trung tâm nghiên cứu tâm lý của Sở Giáo dục về trường, khảo sát cái gì gì về tâm lý lứa tuổi học sinh cấp ba. Họ cho mấy câu hỏi, học sinh trả lời ra giấy, rồi nộp. Thời điểm ấy hình thức này nó lạ. Lớp mình có những đứa viết rất dài, như bài văn.

Mình vốn là học sinh hư, lười. Nhiều thầy cô không ưa (…) Lúc nhận câu hỏi xong, mình nghĩ: viết thứ này chả có điểm, đoàn nghiên cứu ấy đến thu xong rồi đi. Cũng chả biết ai là ai, thế là mình viết:

Câu hỏi 1: Nếu một bạn yêu em mà em không yêu bạn ấy, em sẽ làm gì?

Trả lời: Em sẽ lợi dụng bạn ấy.

Câu hỏi 2: Nếu em yêu một bạn mà bạn ấy không yêu em, em sẽ làm gì?

Trả lời: Em sẽ dùng vũ lực.

Câu hỏi 3: Nếu có hai bạn cùng yêu em, em sẽ làm gì?

Trả lời: Thế thì tốt quá đi rồi, chỉ sợ em không đủ sức.

Câu hỏi 4: Nếu em và một bạn cùng yêu một bạn thứ ba, em sẽ làm gì?

Trả lời: Thì em với bạn cùng cảnh sẽ bắt thăm. Còn nếu bạn ấy khỏe hơn, em sẽ nhường bạn ấy vào trước.”

– Có một phố vừa đi qua phố

Ở Đinh Vũ Hoàng Nguyên tồn tại nhiều những thái cực khác nhau, khi người ta thấy anh là một nhà thơ đầy sâu lắng và điệu nghệ, lúc lại thấy anh là gã bôi màu đầy dí dỏm, tinh quái và có cả bóng hình của một người cầm bút với những nỗi niềm đầy suy tư, chân chất và thuần Việt.

Có một phố vừa đi qua phố, Có một phố vừa đi qua phố: Có chút tình bỗng hóa thành thơ
Có một phố vừa đi qua phố giản dị và đầy chất riêng 

Chính bởi vậy mà những trang viết của Nguyên là sự kết hợp kì quái nhưng đầy đặc biệt của thứ văn chương đời thường và tâm hồn lãng mạn của người nghệ sĩ vừa thanh lại vừa tục, thơ anh như một chàng trai Hà Nội đầy lãng mạn còn văn xuôi lại giống như kẻ đa tình đầy đểu cáng.

Có một phố vừa đi qua phố là cái cười đầy ngang tàng nhưng cũng lắm nỗi suy tư

Bản thân Đinh Vũ Hoàng Nguyên cũng từng tự thừa nhận rằng không cố gửi gắm nhiều thông điệp trong những trang viết của mình, anh đơn thuần chỉ ghi lại những suy tư cùng cuộc sống hàng ngày mà thôi.

“Mình tự đặt cái thể loại viết này là “lảm nhảm” vì nó chẳng mang ý đồ gì, thông điệp thì lại càng không, chỉ là những suy nghĩ chợt hiện vu vơ, lan man không đầu không cuối…

Ai đọc, đừng xâu chuỗi các chuyện để cố bảo mình có mục đích hay ẩn giấu bức xúc gì bên trong… vì chẳng có gì đâu!”

Chính bởi thế mà văn chương của Đinh Vũ Hoàng Nguyên có cái nét đầy tùy hứng, đọc lần đầu chỉ thấy hình như đó là tiếng cười đầy tinh quái và ngang tàng của anh, đọc đôi ba lần nữa mới thấy hóa ra chúng đều từ cuộc sống của mình bước vào.

Có một phố vừa đi qua phố, Có một phố vừa đi qua phố: Có chút tình bỗng hóa thành thơ
Đằng sau những trang viết đầy sâu cay là một trái tim ham sống và đầy chân tình

Nhiều chỗ Nguyên miêu tả thật và trần trụi đến kì lạ, đó là phận đời của những kẻ bình dị và nhỏ bé như anh xe ôm, bà chủ trọ, bà chủ quán cơm trong Một chuyện tình Nhà cuối ngõ, hay là lối sống đầy sĩ diện và rởm đời của một bộ phận trí thức nửa mùa trong truyện ngắn Khu cũ.

Không ngoa khi gọi Đinh Vũ Hoàng Nguyên là truyền nhân của Số đỏ với một lối văn phảng phất của Nam Cao.

“Một chuyện tình” là một truyện ngắn hoàn hảo trong nghĩa này. Phảng phất như Nam Cao, trong cái dịu dàng tít tắp đằng sau câu chữ. Nhưng cái khùng khùng của nhân vật đang to tiếng mình yêu và thất ái thì đúng là của bọn thời nay, rất trẻ, rất vui, cái Nam Cao, do thời thế và do thể tạng cảm xúc, không bao giờ phát lộ.

Ở những entry khác, mà có lúc Đinh Vũ Hoàng Nguyên cũng chú trước là truyện ngắn, tưởng chừng như tác giả Số đỏ có truyền nhân.”

– Nhà báo Lê Minh Hà

Nhưng qua những trang viết đầy trào phúng và nhuốm mùi thế tục ấy, người ta vẫn thấy có những giây phút lắng đọng và giàu suy tư.

“Có bao người vừa đi qua phố

Có một phố vừa đi qua phố

Có chút lòng khẽ chạm… làn rêu.

Ta bên nhau trên phố của bao người

Bao ân tình vừa đi qua phố

Có một phố vừa đi qua phố!

Có một người lắng phố, bên em.”

– Có một phố vừa đi qua phố

Giữa ngòi bút biến đổi đầy linh hoạt của Đinh Vũ Hoàng Nguyên, người ta nhận ra có một phố vừa chân thật vừa lạ lẫm dừng chân trên những trang văn.

Có một phố vừa đi qua phố, Có một phố vừa đi qua phố: Có chút tình bỗng hóa thành thơ
Có một phố vừa đi qua phố, có một người lắng phố, bên em

Một Hà Nội đầy cổ kính và thư thả trong từng khoảnh khắc đời thường, ở quán quen ven đường, trong những câu chuyện bên lề đường, giữa những đêm tối trời và phảng phất trong hồn người của mỗi mảnh đời xung quanh.

“Chỉ với một Có một phố vừa đi qua phố, không dài, tôi nghĩ Hà Nội đã có thêm cho riêng mình một thi sĩ, như từng có một Hoài Anh mang ba mươi sáu phố phường đi khánh chiến – chín năm rừng lòng vẫn Thủ đô, một Lưu Quang Vũ trên ngày tháng trên cả niềm cay đứng thơ tôi là mây trắng của đời tôi, một Bằng Việt với chuông xe điện trong màn sương rạng sớm – và nắng nhỏ trên hàng cây rét muộn – có thể nào không xui tôi nhớ em […] Phải, Hà Nội đã có thêm cho mình một người thơ, trong từng chút tự sự, với mình, với ai, cũng cực kỳ Hà Nội: Đinh Vũ Hoàng Nguyên.”

– Nhà báo Lê Minh Hà

Có một phố vừa đi qua phố được xuất bản không chủ đích, không màu mè và đầy giản dị, nó đúng hơn giống như một cuốn nhật kí ghi lại những năm tháng đầy tài hoa của một kẻ si tình hết lòng với cuộc đời nhưng lại sớm bạc phận.

Đinh Vũ Hoàng Nguyên ra đi sớm vì bạo bệnh nhưng những ai đã từng biết đến anh đều đã kịp chiêm ngưỡng những bức tranh của anh, say đắm những trang viết đầy lôi cuốn và hóm hỉnh nhưng cũng lặng lẽ thắt lấy ruột gan.

Có một người vừa đi qua phố, có chút lòng vừa hóa thành thơ.

Hải Quỳnh