Nguyễn Nhật Ánh là một cái tên đã không mấy xa lạ đối với văn đàn Việt Nam, độc giả biết đến ông với những trang văn mộc mạc, nhẹ nhàng dẫn dắt chúng ta khám phá bao câu chuyện về tình bạn, tình yêu tuổi học trò đầy lý thú nhưng ở Đi qua hoa cúc, bạn đọc lại cảm nhận được nhiều điều đặc biệt khác với các truyện dài khác của nhà văn.

Văn phẩm tựa như cuốn phim cũ chầm chậm quay lại mối tình đơn phương dịu dàng nhưng đầy khắc khoải, bi thương của Trường, chàng trai lần đầu biết đến dư vị tình yêu song cuối cùng lại phải nhận lấy một kết cục quá đỗi đau đớn.

Đôi nét về nhà văn Nguyễn Nhật Ánh và văn phẩm Đi qua hoa cúc

Được mệnh danh là nhà văn của tuổi thơ, Nguyễn Nhật Ánh đã ghi dấu ấn trong lòng độc giả bởi rất nhiều tác phẩm đặc biệt, ngòi bút của ông luôn hướng về tuổi thơ êm đềm và tình yêu học trò ngây ngô khiến bao trái tim của bạn đọc phải lỡ nhịp vì sự đồng điệu với câu chuyện mà nhân vật trong tác phẩm đã trải qua.

Từ chuyện tình bi thương giữa Ngạn và Hà Lan trong Mắt biếc đến mối tình thầm lặng chưa kịp ngỏ lời đã vội dang dở của Huy trong Bàn có năm chỗ ngồi, mỗi tác phẩm của nhà văn đều để lại những dư vị khó phai trong lòng độc giả.

Toi la Be to hinh anh 1 2 e1620730493492 - Đi qua hoa cúc và những mộng mơ mãi bị vùi dập
Chân dung của tác giả Nguyễn Nhật Ánh

Dịu êm, nhẹ nhàng xen lẫn một chút tinh nghịch luôn là những cảm nhận chung của độc giả khi nhắc đến Nguyễn Nhật Ánh, dù ở thể loại truyện ngắn như Còn chút gì để nhớ hay truyện dài như Trước vòng chung kết thì nhà văn vẫn luôn thể hiện xuất sắc tài năng của mình.

Đến với Đi qua hoa cúc, độc giả cũng cảm nhận được sự bình dị trong văn phong của Nguyễn Nhật Ánh, vậy nhưng cảm xúc mà tác phẩm này mang đến lại không giống với nhiều truyện dài khác của nhà văn.

Nếu như những văn phẩm khác của Nguyễn Nhật Ánh ghi ấu trong lòng độc giả bởi sự hóm hỉnh, dễ thương của các cô cậu học trò thì Đi qua hoa cúc lại neo đậu trong lòng bạn đọc bởi sự khắc nghiệt của thực tế cũng như tan vỡ của những mộng tưởng tình yêu.

Đi qua hoa cúc là sự dung hợp hài hòa giữa tình cảm trong sáng của cậu trai tuổi mới lớn và nỗi đau vô bờ của người con gái đã lỡ làng, lướt qua từng trang sách, độc giả sẽ cảm nhận được nhiều cung bậc cảm xúc khác nhau và đến khi khép lại dòng cuối cùng, trong lòng mỗi người đều sẽ đọng lại những nỗi niềm chua xót khó tả.

Tình yêu êm dịu của cậu trai tuổi mới lớn trong Đi qua hoa cúc

Trong những trang văn của tác phẩm không còn hiện lên hình ảnh lớp học với sách vở, thầy cô, bạn bè cùng những câu chuyện nhất quỷ nhì ma nữa mà thay vào đó là cánh đồng trải dài bát ngát được khắc họa qua ngòi bút của nhà văn, nét mộc mạc mang đậm phong vị làng quê Việt Nam hiện lên một cách chân thực giữa những dòng chữ.

di qua hoa cuc e1621608715222 - Đi qua hoa cúc và những mộng mơ mãi bị vùi dập
Đi qua hoa cúc và mạch văn nhẹ nhàng vẫn dẫn dắt tâm hồn độc giả về làng quê yên ả

Nguyễn Nhật Ánh đã khéo léo liên kết tất cả những điều giản dị đó cùng với kí ức của thời ấu thơ và mộng mơ đầu đời, đan xen cùng là những tâm tư thầm kín của tuổi mới lớn.

Câu chuyện mở ra với chuyến đi của Trường về làng quê nhỏ do sự ép buộc của mẹ vì muốn cậu tách khỏi đám bạn chăn trâu nghịch ngợm ở cầu Cẩm Lễ, điều này không khiến Trường ngoan ngoãn hơn mà còn là tiền đề cho những bi kịch về sau.

Ở quê ngoại, cậu đã trải qua vô vàn điều mới mẻ dưới sự bày trò của Chửng anh và Chửng em, những người bạn nghịch ngợm sống sau lưng nhà ngoại Trường, các cậu trai cứ thế trải qua mùa hè tuổi mười sáu vô tư đầy thú vị.

Tuy nhiên, mọi chuyện dần đi lệch khỏi quỹ đạo khi Miên, dì của Trường dẫn bạn là Ngà từ thành phố về để cùng ôn tập cho kỳ thi tú tài sắp tới, sự xuất hiện của cô gái này là nguyên nhân lớn nhất thúc đẩy Trường bước qua khỏi ranh giới giữa trưởng thành và trẻ con.

Trong lòng cậu dần nảy sinh những tâm tư, tình cảm lạ lẫm khi đối diện với chị Ngà, đó là thứ cảm xúc không thể gọi tên, nó khiến tâm trạng Trường lên xuống thất thường và khiến cho cả ánh nhìn của cậu đối với mọi thứ xung quanh cũng thay đổi một cách chóng mặt.

diquahoacucnguyennhatanh e1621608836280 - Đi qua hoa cúc và những mộng mơ mãi bị vùi dập
Sự xuất hiện của chị Ngà đã làm thay đổi trái tim của cậu trai tuổi mới lớn

Ngày trước, Trường chê hoa cúc chẳng huy hoàng so với vẻ lộng lẫy của giàn hoa giấy nhưng rồi về sau khi ngắm loài hoa này trong lòng lại thấy vui, bởi niềm vui của cậu không phải đến từ hoa cúc mà đến từ nỗi hân hoan lấp lánh trên gương mặt của chị Ngà.

“Bao giờ tôi cũng vui với những gì chị vui và yêu thích với những gì chị yêu thích, chẳng rõ tại sao.”

– Đi qua hoa cúc

Cứ như vậy, chị Ngà đã trở thành một người con gái vô cùng quan trọng trong trái tim cậu nhóc mười sáu tuổi đó, Trường dành cho chị một niềm yêu mến vô bờ, đối với cậu, chị Ngà giống như một dòng sông êm mát, cậu chỉ dám hình dung về chị như người ta mơ tưởng về một hình bóng.

Tình cảm của tuổi mới lớn lặng lẽ nảy mầm như thế, trở thành dây leo quấn lấy trái tim Trường, càng vùng vẫy lại càng quấn chặt mà vốn dĩ cậu cũng chẳng muốn quẫy đạp để thoát ra khỏi thứ tình cảm này, dẫu đối với chị Ngà, Trường vẫn chỉ là một đứa em trai không hơn không kém.

tac pham di qua hoa cuc e1621608984502 - Đi qua hoa cúc và những mộng mơ mãi bị vùi dập
Những câu từ của văn phẩm đã thể hiện trọn vẹn nỗi khắc khoải mối tình đơn phương của cậu trai tuổi mười sáu

Cậu cùng anh em Chửng tìm đủ mọi cách để thể hiện tâm ý nhưng đều bị xem là trò trẻ con, tất cả mọi cố gắng của Trường trước mắt chị Ngà đều trở nên vô nghĩa nhưng cũng không làm tình cảm của cậu phai nhạt đi.

Câu chuyện kết thúc với bi kịch của những trái tim lầm đường lạc lối

Cuộc sống êm đềm trôi qua cho đến khi ông của Trường là một thầy thuốc nhận học trò mới, giống như một vòng tuần hoàn ác tính, sự xuất hiện của chị Ngà khiến trái tim cậu nhóc mười sáu tuổi thay đổi và chính chị cũng bị thay đổi trước anh Điềm.

Sống ở nhà ngoại của Trường không lâu nhưng anh đã làm đảo điên trật tự của mọi thứ, từ việc khiến ánh mắt của chị Ngà không còn hướng về cậu mà thay vào đó là mái tóc xoăn của anh Điềm đến những tiếng động kỳ lạ vang lên từng đêm.

Khác với Trường, cậu nhóc lần đầu biết đến những cảm xúc mới lạ của tình yêu chỉ biết đem tâm tư nén lại trong lòng, âm thầm biểu lộ bằng ánh mắt từ xa và những việc làm lặng lẽ thì anh Điềm lại táo bạo hơn nhiều, những hành động tán tỉnh liên tiếp đã khẳng định anh là người rất có kinh nghiệm.

Chính sự tấn công quyết liệt ấy đã khiến cung đàn cảm xúc trong trái tim chị Ngà ngân lên những thanh âm đặc biệt, cứ như thế, có một tình yêu lặng lẽ đơm hoa kết trái trong ngôi nhà nhỏ và cũng có một mối tình đơn phương âm thầm rỉ máu.

di qua hoa cuc 1 e1621609185606 - Đi qua hoa cúc và những mộng mơ mãi bị vùi dập
Đi qua hoa cúc và tấn bi kịch của người con gái lỡ làng

Tuy nhiên, một biến cố ập đến khiến mọi người không kịp trở tay đã đẩy mọi thứ vào tận cùng của bi kịch, đó là sự xuất hiện của hai mẹ con trước cửa nhà ông tìm gặp anh Điềm và tự nhận là gia đình của anh, chính điều này đã khiến cho chị Ngà phải chịu đả kích sâu sắc vì trong người đã mang lấy giọt máu của anh Điềm.

Bi kịch chồng bi kịch khiến câu chuyện được đẩy đến cao trào nhưng sau đó lại là sự hụt hẫng vô bờ, câu chuyện khép lại bằng một cái kết đầy đau thương của người con gái lỡ làng cùng sự phụ bạc của gã đàn ông phong lưu.

Trường rời khỏi nhà ông ngoại sau biến cố bất ngờ ấy, rời bỏ hàng hoa cúc vàng ươm trước nhà nhưng những kỉ niệm về chị vẫn sẽ mãi mãi là ngôi sao xanh lấp lánh, không bao giờ tắt trong nỗi lòng mong nhớ của cậu.

“Có một người đi qua hoa cúc

Có hai người đi qua hoa cúc

Bỏ lại sau lưng cả tuổi thơ mình.” – Đi qua hoa cúc

Những mối tình non dại thuở thiếu thời cứ như thế khép lại bởi từng chuyến đi xa, một người theo cậu đến phương Nam kiếm sống, còn một người mang theo nỗi uất hận về bên kia với trời xanh, vẫn bằng văn phong nhẹ nhàng và mộc mạc, Nguyễn Nhật Ánh đã hạ bút kết thúc một câu chuyện đẹp đẽ nhưng đầy đau thương như thế trong tiếc nuối vô bờ. 

Linh Đồng