Những người đẹp say ngủ là một trong những tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn Kawabata Yasunari, được xuất bản lần đầu vào năm 1961 và từng được đánh giá là kiệt tác của văn chương đương đại.

Tiểu thuyết này phản ánh chân thật vẻ đẹp tâm hồn của ông lão Eguchi sau bao lần tìm đến ngôi nhà có những cô gái say ngủ trong trạng thái khỏa thân, đó là những đêm ông hồi tưởng về quá khứ và chìm sâu vào những băn khoăn của thực tại khi tuổi tác đã vào độ xế chiều.

Những người đẹp say ngủ tuy đã ra mắt khá lâu nhưng những ý kiến trái chiều vẫn tồn tại xung quanh tác phẩm, đối với một số nhà văn, hình ảnh những cô gái ngủ say mà không một mảnh vải che thân bị xem là sự miệt thị đối với giá trị người phụ nữ. 

Thế nhưng, giá trị của cuốn tiểu thuyết không hề phai mờ trước làn sóng tranh luận gay gắt, ngược lại tác phẩm vẫn đứng vững trong nền văn học Nhật Bản và nhận được sự quan tâm đông đảo của bạn đọc.

Đôi nét về Kawabata Yasunari và tác phẩm Những người đẹp say ngủ

Kawabata Yasunari là tiểu thuyết gia nổi tiếng và là nhà văn Nhật Bản đầu tiên đoạt Giải Nobel Văn học vào năm 1968, vừa đúng vào dịp kỷ niệm một trăm năm hiện đại hóa văn học đất nước.

Những người đẹp say ngủ, Những người đẹp say ngủ: Khi cái đẹp khơi dậy một nỗi buồn hoài niệm
Chân dung nhà văn Kawabata Yasunari

Kawabata Yasunari sinh tại Osaka, ông đã phải đối diện với nỗi đau mất người thân từ nhỏ khi mồ côi cha mẹ vào năm hai tuổi và đến năm mười bốn tuổi thì ông ngoại qua đời, sau đó nhà văn đành chuyển về Tokyo sinh sống.

Cuộc đời của Kawabata Yasunari đã gắn liền với mệnh văn chương từ khi còn là học sinh trung học, đã có nhiều tác phẩm thơ ca và truyện ngắn của ông được ấn hành trong khoảng thời gian đó. Sau khi tốt nghiệp đại học, nhà văn đã nhận được không ít ngợi khen từ các ấn phẩm này.

Tuổi trẻ trong đời nhiều nhà văn thường dành cho thơ ca; còn tôi, thay vì thơ ca, tôi viết những tác phẩm nhỏ gọi là truyện ngắn trong lòng bàn tay… Hồn thơ những ngày trẻ tuổi của tôi sống sót trong những câu chuyện ấy…”

Trong suốt quãng đời sinh viên, Kawabata Yasunari đã cho ra đời tờ Văn nghệ thời đại và ông đã từng bước khẳng định chất văn riêng. Nhà văn vẫn giữ phong cách văn chương Đông phương dù ông đã tiếp nhận khá nhiều văn chương của Tây phương. 

“Tôi đã tiếp nhận nồng nhiệt văn chương Tây phương hiện đại và tôi cũng đã thử bắt chước nó, nhưng chủ yếu tôi là một người Đông phương và suốt mười lăm năm qua tôi chưa từng đánh mất phong cách ấy của mình.”

Sự nghiệp văn chương của nhà văn Kawabata Yasunari cứ thế thăng tiến không ngừng nghỉ, sau khi xuất bản tiểu thuyết đầu tay Xứ tuyết với câu chuyện tình yêu trong mùa tuyết trắng, tên tuổi của ông đã được lưu truyền khắp Nhật Bản.

Tác phẩm này về sau trở thành nét cổ điển của nền văn học nước Nhật, Kawabata Yasunari đã nhận được không ít ngợi khen từ độc giả và bản thân ông thì trở thành một trong những nhà văn hàng đầu xứ sở hoa anh đào.

Những người đẹp say ngủ, Những người đẹp say ngủ: Khi cái đẹp khơi dậy một nỗi buồn hoài niệm
Tác phẩm Xứ tuyết nhận được không ít ngợi khen từ độc giả

Nhà văn đã dành cả cuộc đời để tìm kiếm cái đẹp đích thực, các tác phẩm của ông đều tập trung khắc họa vẻ đẹp tâm hồn của con người. Tiểu thuyết nổi tiếng Những người đẹp say ngủ cũng không phải là ngoại lệ, cuốn sách đã nói lên tiếng lòng của ông lão Eguchi với những trăn trở, day dứt về cuộc đời.

Tác phẩm mang sắc thái nhẹ nhàng và trầm lặng như cuộc đời của những người đã bước qua tuổi xế chiều, trong họ không còn sự lo toan về cuộc sống mà thay vào đó là những hoài niệm về thời trẻ và mối bận tâm về sự già nua mà tuổi tác mang lại.

Có nỗi buồn hoài niệm trong tác phẩm Những người đẹp say ngủ

Những người đẹp say ngủ bắt đầu với Eguchi, một ông lão đã ngoài sáu mươi tuổi. Do tò mò với lời kể về ngôi nhà có những cô gái trẻ say ngủ trong trạng thái khỏa thân, ông đã thử tìm đến.

Ngôi nhà ấy chỉ có hai tầng và hai phòng ngủ nhỏ cùng vô số luật lệ bí ẩn mà không vị khách nào được biết, họ chỉ có thể đến đó để tận hưởng và nghỉ ngơi bên cạnh những cô gái xinh đẹp đã ngủ say từ trước.

Những cô gái ấy ngủ say đến mức không tài nào đánh thức được, bà chủ ngôi nhà luôn khiến các cô gái ngủ trước khi khách đến và chỉ đắp cho họ một tấm chăn điện mà không một mảnh vải trên người.

Bởi lẽ, ngôi nhà bí ẩn này vốn dành cho những ông lão không còn được xem là đàn ông, họ có thể tự thỏa mãn ước muốn của mình với những cô gái bên cạnh mà không sợ để lại bất cứ hậu quả nào.

“Một cô gái không thể tỉnh giấc chính là sự cám dỗ, cuộc thám hiểm và niềm hoan lạc mà các ông già là “những vị khách không đáng ngại” có thể cảm thấy yên tâm. Ông già Kiga nói với Eguchi rằng, chỉ khi nào ở bên cô gái bị làm cho say ngủ, ông mới cảm thấy mình tràn đầy nhựa sống.”

Eguchi đến với ngôi nhà chỉ vì sự tò mò, ông không nghĩ rằng ở một nơi đầy mê hoặc như thế lại có thể mang đến cho ông những nỗi suy tư về một thời tuổi trẻ.

Trong những đêm Eguchi ngủ lại ngôi nhà, ông đều chìm sâu vào những ký ức xưa cũ và đôi lúc cảm thấy buồn tủi cho thân phận già nua của mình.

Tác phẩm đã khắc họa chân thật tâm trạng của ông lão Eguchi trong năm đêm ông ngủ cùng với những người đẹp. Họ đều là những cô gái trong độ tuổi tươi đẹp nhất của cuộc đời nhưng phải kiếm tiền bằng việc ngủ cạnh những ông lão vốn bị xem là “không đáng ngại”.

Những người đẹp say ngủ, Những người đẹp say ngủ: Khi cái đẹp khơi dậy một nỗi buồn hoài niệm
Hình ảnh bìa sách Những người đẹp say ngủ

Eguchi cảm thấy buồn tủi khi chính mình lại trở thành một trong những “vị khách không đáng ngại” ấy, việc có thể đi đến ngôi nhà bí ẩn này khiến ông nhận ra bản thân mình đã thật sự già nua trong mắt những người đàn bà. 

Đó là một trong những khoảnh khắc Eguchi cảm thấy tiếc nuối về thời tuổi trẻ, khi độ khỏe mạnh của cơ thể chưa giảm sút và ông vẫn được để ý bởi những người phụ nữ xung quanh.

“Ở tuổi này, Eguchi không muốn thêm vào danh sách của mình  một cuộc hội ngộ xấu xí nào nữa với đàn bà. Lão nghĩ vậy, vì sợ sẽ gặp chuyện đó ở ngôi nhà này. Nhưng liệu có sự xấu xí nào hơn một ông già muốn nằm suốt đêm bên cạnh một thiếu nữ bị làm cho ngủ li bì mà không thể tỉnh giấc? Phải chăng Eguchi đến ngôi nhà này là để tìm đến cùng cực cái xấu xí của sự già nua?”

Tiểu thuyết Những người đẹp say ngủ đã dẫn dắt độc giả qua từng giai đoạn khác nhau của cuộc đời ông lão, mỗi cô gái ngủ cạnh đều khiến Eguchi nhớ về khoảng thời gian nồng nhiệt với tuổi trẻ.

Khi nằm cạnh người đẹp có mùi hoi sữa, ông đã nhớ về hình ảnh của một cô gái geisha luôn cáu gắt vì quần áo ông vướng mùi sữa trẻ con hay khi ngủ cùng cô bé “học việc”, ông lại hồi tưởng về những ngày nằm cạnh người phụ nữ hai con nhưng thân hình cứ ngỡ trong độ tuổi thiếu nữ.

Ngôi nhà với ánh đèn vàng mờ ảo không thể khiến Eguchi chìm đắm trong vẻ đẹp mê hoặc của những cô gái say ngủ, ngược lại nơi đây càng làm cho ông lão nhớ về quá khứ mà thấy băn khoăn cho thân thể già nua.

Eguchi đã phải đối diện với nỗi cô đơn và sự trống trải trong tâm hồn qua những đêm ngủ tại ngôi nhà, một nỗi buồn vô tận cứ chiếm lấy cơ thể Eguchi khiến ông lão cảm thấy cuộc đời như muốn nhấn chìm xác thân của mình.

Thế nhưng, đó lại là nơi duy nhất khiến ông cảm thấy thoải mái để tâm sự với nỗi lòng riêng. Điều đó đã thôi thúc ông ghé thăm ngôi nhà và khoảng thời gian giữa những lần đến thăm ngày càng được rút ngắn.

Những người đẹp say ngủ, Những người đẹp say ngủ: Khi cái đẹp khơi dậy một nỗi buồn hoài niệm
Tác phẩm Những người đẹp say ngủ đã gây ấn tượng sâu sắc với độc giả

Tác phẩm Những người đẹp say ngủ đã khiến người đọc cảm nhận được nỗi cô đơn của ông lão Eguchi, một người đã có gia đình nhưng chỉ có thể tìm nơi chốn khác để tâm sự với nỗi buồn của riêng mình.

Ông lão không có lấy một người bầu bạn, ngay cả người vợ và ba người con gái cũng chẳng thể đồng cảm với bản thân ông. Eguchi không thể trải lòng với bất cứ ai, ông cảm thấy thật sự cô đơn trong chính ngôi nhà mình đã ở suốt bao năm tháng.

Eguchi không bị mê hoặc bởi nhan sắc của những cô gái, bởi lẽ ông chỉ muốn được thoải mái tâm sự với bản thân. Nỗi buồn của một thời trai trẻ hay sự chua chát của cuộc sống tuổi già, tất cả chỉ được bộc lộ khi ông nằm cạnh những người đẹp không thể cất tiếng nói.

Thông qua ngòi bút của nhà văn Kawabata Yasunari, những lần hồi tưởng về quá khứ của ông Eguchi là những lần độc giả cảm nhận rõ nỗi cô đơn của nhân vật, một người đàn ông luôn hấp dẫn giới nữ đã trở thành một ông lão cô độc khi tuổi đã xế chiều.

Những người đẹp say ngủ đã phần nào thể hiện sự tiếc thương của tác giả về cuộc đời u buồn của con người ấy, một con người phải tìm đến những nơi dành cho “những vị khách không đáng ngại” chỉ để kiếm tìm chút gì đó chữa lành sự cô đơn.

Kawabata Yasunari và nét đẹp u buồn cho một thời quá vãng

Những người đẹp say ngủ của Kawabata Yasunari đã miêu tả rõ nét cảm xúc của ông lão Eguchi trong những đêm ngủ cùng các cô gái tươi trẻ, từ đó tạo nên sự lắng đọng trong lòng độc giả.

Tiểu thuyết không chỉ khắc họa sự tương phản giữa không gian và thời gian, quá khứ và hiện tại mà còn miêu tả những chi tiết mang tính nghệ thuật, ngoại hình và thế giới nội tâm của nhân vật Eguchi.

Ông lão Eguchi như bị cuốn vào vòng xoáy của thời gian, việc nhìn ngắm các cô gái ấy đưa ông trở về với ký ức của tuổi trẻ rồi lại kéo ông về thực tại. Căn phòng với tấm rèm nhung đỏ cùng ánh đèn mờ ảo càng khiến Eguchi chìm sâu vào vùng ký ức của cuộc đời.

Eguchi còn được bà chủ chuẩn bị cho hai viên thuốc ngủ, đó là khi ranh giới giữa hiện thực và quá khứ dần nhòe mờ. Chập chờn trong những ác mộng để rồi khi bừng tỉnh, ông chợt nhận ra mình vẫn nằm ngủ bên cạnh những cô gái xinh đẹp.

Những người đẹp say ngủ, Những người đẹp say ngủ: Khi cái đẹp khơi dậy một nỗi buồn hoài niệm
Tiểu thuyết Những người đẹp say ngủ mang một nỗi u buồn về cuộc sống của tuổi già

Những người đẹp say ngủ còn khắc họa một giấc mộng đã tàn của đời người, đó là khi ông bị đánh thức bởi bà chủ và phải quay về với nỗi cô đơn của tuổi già, phải chấp nhận sự già nua khi bản thân không còn chút sức lực thời trai trẻ.

Giấc mộng ấy không của riêng Eguchi mà còn là giấc mộng của những vị khách đã đến ngôi nhà, đó là niềm say mê cái đẹp thuở đôi mươi, là khao khát một lần được quay lại những năm tháng ấy, tận hưởng sự trai tráng mà không cần ghé thăm những ngôi nhà bí ẩn này.

Những người đẹp say ngủ đã mang đến cho độc giả một không gian đầy hư ảo bởi sự miêu tả xoay vần giữa quá khứ và thực tại, qua đó cho thấy những cảm xúc chân thật trong tâm hồn nhân vật.

Kawabata Yasunari không chỉ thành công trong việc khắc họa nét đẹp u buồn của con người mà còn gây tác động không nhỏ lên độc giả. Hành trình tìm kiếm cái đẹp của ông đã làm rung cảm trái tim người đọc, đặc biệt là những ai luôn tìm kiếm cái đẹp đích thực trong văn chương lẫn đời thường.

Nam Phương