Thú tội là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn người Nhật Minato Kanae, xuất bản lần đầu vào năm 2008 và là một trong mười tác phẩm bí ẩn xuất sắc nhất năm 2014 do Tạp chí Phố Wall bình chọn.

Với giọng văn lạnh lùng, tàn nhẫn, cuốn sách đã mang đến cho độc giả sự ám ảnh cùng cực khi xoay quanh vòng xoáy tội lỗi, bắt nguồn từ những vấn đề tâm lý của môi trường học đường. 

Thú tội như một tấm gương phản chiếu toàn bộ những sai lầm của người lớn trong việc giáo dục tính cách vị thành niên, họ đã vô tình tạo nên sự sai lệch trong nhân cách của con trẻ để rồi, chúng tự phá hủy cuộc đời bằng những hành động không ai có thể lường trước.

Minato Kanae và thành công mang tên Thú tội

Minato Kanae sinh năm 1973 tại thành phố Hiroshima, Nhật Bản. Cô là nữ nhà văn nổi tiếng của dòng văn học tội phạm giả tưởng với khả năng khắc họa tâm lý nhân vật, được giới chuyên môn đánh giá cao.

Trong những năm tháng cầm bút, tên tuổi của Minato Kanae không chỉ lan rộng trong nền văn học mà còn chiếm một vị thế vững vàng trong làng điện ảnh xứ Phù tang. Đã có nhiều tác phẩm xuất sắc của nhà văn được chuyển thành phim như Thú tộiVụ án nàng Bạch TuyếtVòng đu quay đêm.

thu toi hinh anh 1 scaled e1620479122245 - Thú tội: Tấn bi kịch của môi trường học đường Nhật Bản
Chân dung tác giả Minato Kanae

Với các ấn phẩm ăn khách chuyên viết về đề tài tội phạm, Minato Kanae đã có cho mình một lượng lớn người hâm mộ. Cô được gọi là “Nữ hoàng của Iyamisu” khi trở thành người đại diện cho dòng tiểu thuyết bí ẩn liên quan đến các tình tiết ghê rợn và mặt tối của bản chất con người trong xã hội Nhật Bản.

Nữ văn sĩ đã khẳng định tài năng của mình ngay từ tác phẩm đầu tiên khi Thú tội lọt vào danh sách mười tiểu thuyết bán chạy nhất Nhật Bản năm 2009, tổng doanh số lên tới ba triệu bản và được đề cử nhiều giải thưởng tại Hoa Kỳ.

Không dừng ở đó, tác phẩm còn được chuyển thể thành phim dưới tên Confessions và đã dẫn đầu phòng vé sau bốn tuần công chiếu. Bộ phim đứng thứ bảy trong bảng xếp hạng doanh thu phim điện ảnh Nhật năm 2010.

Trailer phim Thú tội (2010)

Confessions đã đạt đến đỉnh cao khi được trao giải Phim hay nhất tại Giải Viện Hàn lâm Nhật Bản lần thứ 34 và được đề cử Giải Oscar lần thứ 83 cho Phim nước ngoài hay nhất.

thu toi hinh anh 2 e1620479394610 - Thú tội: Tấn bi kịch của môi trường học đường Nhật Bản
Trang bìa tác phẩm đầu tay của nhà văn Minato Kanae

Đến với Thú tội, độc giả không khỏi suy ngẫm về những vấn đề nhức nhối trong môi trường học đường Nhật Bản, điển hình là vấn đề tâm lý. 

Thông qua hình ảnh cô giáo Moriguchi và hai học sinh liên quan trực tiếp đến cái chết của con gái, cuốn sách là lời mỉa mai cho một xã hội vô tình lãng quên tầm quan trọng của việc hình thành nhân cách con người, đặc biệt là những đứa trẻ ở lứa tuổi vị thành niên.

Thú tội và việc hình thành nhân cách sai lệch trong nền giáo dục Nhật Bản

Tiểu thuyết Thú tội đã tạo nên sự cuốn hút cho nhiều độc giả ngay từ lần đầu chạm tay, tuy nội dung chính có phần nặng nề và ám ảnh nhưng không ai có thể phủ nhận sức thu hút mà tác phẩm mang lại.

thu toi hinh anh 3 - Thú tội: Tấn bi kịch của môi trường học đường Nhật Bản
Tiểu thuyết đã tạo nên tiếng vang cho tên tuổi nhà văn Minato Kanae

Tác phẩm mở đầu với hình ảnh nhân vật Moriguchi, một giáo viên chủ nhiệm đáng quý luôn dành sự tôn trọng cho học sinh và đồng nghiệp. Cô thường gọi học sinh bằng họ thay cho tên và không áp đặt hay coi thường bọn trẻ. Đối với cô, tất cả mọi người đều xứng đáng được yêu thương.

Moriguchi đã trở thành một cô giáo mẫu mực trong mắt học trò nhưng tiếc thay, hình ảnh ấy đã tan biến ngay khi đứa con gái bốn tuổi, Manami bị giết chết bởi chính học sinh mà cô chủ nhiệm.

Người giáo viên ấy vô cùng đau đớn khi mất đi người con thân yêu của mình, thời khắc Moriguchi quyết định lên kế hoạch trả thù cũng là lúc cô từ bỏ sự nghiệp giảng dạy.

Bởi lẽ, Moriguchi hiểu rõ suy nghĩ ấy khiến bản thân không còn đủ tư cách đứng trên bục giảng. Tiếp tục công việc và hằng ngày đối mặt với những kẻ sát nhân đáng bị xử tội nhưng lại được pháp luật bảo vệ vì chỉ mới mười ba tuổi, tấm lòng người mẹ không cho phép cô làm điều đó.

“Nếu ngay từ đầu biết hung thủ là trẻ vị thành niên thì nhiệm vụ của người lớn là chỉ nói về vụ án ở mức tối thiểu, nghiêm khắc quở trách sự ngu xuẩn của những đứa trẻ quá huyễn hoặc bản thân. Cô bé phạm tội chỉ phải ngồi viết tập làm văn ở một tổ chức hỗ trợ trẻ em hay gì đó rồi vài năm sau lại có thể quay về xã hội với khuôn mặt ngây thơ vô tội.” – Moriguchi

Dưới ngòi bút tài hoa của Minato Kanae, tiểu thuyết đã dẫn dắt người đọc đến với từng lời thú tội của các nhân vật liên quan về cái chết của Manami. Cuốn sách dài sáu chương, mỗi chương là lời tự bạch của từng người.

Mở đầu là lời thú tội của chính Moriguchi, cô đã hé lộ bức màn sự thật về cái chết của người con gái và đề cập đến những chi tiết về hành động của hung thủ. Dẫu biết rõ danh tính của hai kẻ sát nhân nhưng thay vì gọi tên, Moriguchi đã gọi chúng là A và B.

Việc đặt biệt danh cho hai kẻ giết người dưới lớp vỏ học sinh đã thể hiện sự uy hiếp của người giáo viên chủ nhiệm, cô không muốn mọi chuyện kết thúc nhanh chóng mà ngược lại, những kẻ tàn nhẫn ấy phải trải qua sự dằn vặt đau đớn do chính hành động mình gây ra.

“Cô đã nghĩ hay là làm cho A chết vì điện giật. Hoặc khiến B chết đuối. Nhưng làm vậy thì Manami cũng chẳng thể quay về. Vả lại, cũng chẳng khiến hai kẻ kia hối hận về tội ác của mình. Cô muốn chúng biết được gánh nặng và sự quan trọng của sinh mệnh. Từ đó, chúng sẽ hiểu được gánh nặng của tội ác mà mình gây ra và phải sống với gánh nặng ấy.” – Moriguchi

Hai học sinh ấy chính là Shuya Watanabe và Naoki Shimomura, những đứa trẻ với tâm hồn đầy vết xước.

Tuy chủ mưu vụ giết người đau thương nhưng cả hai cũng chỉ là nạn nhân của việc giáo dục sai lầm từ người lớn, tội lỗi mà chúng gây ra chính là tấn bi kịch đáng thương che lấp đi phần tương lai tươi sáng đang chờ phía trước.

thu toi hinh anh 4 e1620480351615 - Thú tội: Tấn bi kịch của môi trường học đường Nhật Bản
Tác phẩm đã khắc họa mặt trái đen tối của môi trường học đường Nhật Bản

Naoki Shimomura, sát nhân B, vốn là một học sinh hèn nhát nên cậu hoàn toàn bị nuốt chửng bởi sức ép từ cô giáo chủ nhiệm, B thậm chí tự giam mình ở nhà và bỏ dần các buổi học trên trường.

Nỗi sợ hãi khi đối diện với sự thật đã khiến B mất đi nhân cách, dần nghi hoặc về sự sống của mình và trở nên mất ý thức kiểm soát hành vi.

B biết cô giáo đã cho mình uống sữa có lẫn máu HIV nên lo sợ sẽ lây nhiễm cho mẹ, cậu tự tay giặt quần áo, rửa bát đũa và thậm chí không ăn cơm cùng bà. Chỉ có người phụ nữ ấy là chỗ dựa tinh thần cho B, chàng trai ấy không muốn mất mẹ vì sợ mình sẽ trở nên cô độc.

Tuy nhiên, mẹ của B lại có tình yêu thương mù quáng. Bà bảo vệ con hết mực, thậm chí bỏ qua lời thú tội giết người mà không biết hành động đó đã đẩy đứa trẻ lầm lỡ kia tới bản án thảm khốc cuối cùng của cuộc đời.

Quá bất lực với người con trai, bà quyết định giết chết B nhưng trong cơn hoảng loạn, cậu đã giành lại con dao và vô tình đâm trúng mẹ mình. Sự việc đau lòng ấy đã khiến cậu bé mười ba tuổi không thể thấy tương lai của bản thân thêm nữa.

thu toi hinh anh 5 e1620480880137 - Thú tội: Tấn bi kịch của môi trường học đường Nhật Bản
Confessions đã nhận được không ít ngợi khen khi chuyển thể từ Thú tội

Trái ngược với sát nhân B, Shuya Watanabe là một thiên tài bị bỏ rơi từ khi còn nhỏ nhưng đã phạm sai lầm để rồi trở thành sát nhân A.

Cậu muốn thể hiện bản thân với những phát minh khoa học để được mẹ và những người xung quanh công nhận nhưng tiếc thay, tất cả việc A làm đều không được chú ý.

Đỉnh điểm là khi bài báo đoạt giải khoa học của cậu bị “chen ngang” bởi thông tin về vụ giết người dã man gần đây, chính điều đó đã đánh thức suy nghĩ sai trái trong A rằng chỉ có giết người mới giúp bản thân được mọi người quan tâm.

Sau khi giết Manami, A tự thấy mọi chuyện hoàn toàn nằm trong tầm kiểm soát của bản thân, cậu ta mặc nhiên không quan tâm đến hình phạt hay những lời nói của cô giáo Moriguchi dành cho mình.

Với mong muốn thực hiện mục tiêu duy nhất của cuộc đời, A còn vạch ra kế hoạch đánh bom toàn trường nhưng may mắn thay, sự việc ấy đã bị cô chủ nhiệm biết được và kịp thời ngăn chặn.

Tuy vậy, một cậu bé thông minh như A cũng không thể lường trước sự thật đau lòng đang chờ cậu phía trước. Một tấn bi kịch sắp xảy đến với người mẹ thân thương của cậu khi cô giáo Moriguchi quyết định trả thù lần cuối cùng.

“Watanabe này, em có nghĩ đây mới là trả thù thực sự, là bước đầu tiên để em tái sinh không?” – Moriguchi.

Xem xét câu chuyện từ nhiều phương diện khác nhau với một sự liên kết tuyệt đối, độc giả không khỏi ớn lạnh vì độ tàn nhẫn của Thú tội. Không phải những hình ảnh máu me được miêu tả, chính suy nghĩ lệch lạc của mỗi cá nhân mới là thứ ám ảnh nhất.

Minato Kanae đã thật sự thành công trong việc khắc họa tâm lý nhân vật, qua đó độc giả có thể cảm nhận những tâm hồn đáng thương phải hứng chịu kết cục đau lòng cho cuộc đời mình, tất cả chỉ vì sự vô tâm của người lớn.

Bi kịch đến từ những tâm hồn đầy vết xước

Thông qua việc miêu tả nhân vật, Thú tội đã phản ánh chân thật hình ảnh xã hội Nhật Bản lúc bấy giờ, điển hình là môi trường học đường. Khi một nơi mẫu mực về việc giáo dục trí tuệ và lễ nghĩa lại ẩn chứa những bí mật đen tối, nó sẽ trở nên đáng sợ hơn bao giờ hết.

Mặt tối ấy được khắc họa theo một cách riêng biệt trong tiểu thuyết của Minato Kanae, nữ nhà văn đã từng bước mở ra một thế giới lạnh lùng, tàn nhẫn của sự biến dạng nhân cách con người với những bi kịch đau thương.

thu toi hinh anh 6 e1620828829396 - Thú tội: Tấn bi kịch của môi trường học đường Nhật Bản
Tác phẩm lột tả chân thật mặt trái của môi trường học đường Nhật Bản

Điển hình là Moriguchi, người giáo viên yêu thương học sinh hết lòng nhưng lại vô cùng thâm độc trong cuộc trả thù hai kẻ sát nhân A và B. Cô hiểu rõ bản thân đang trở thành kẻ xấu xa khi luôn giữ mối hận thù trong lòng nên đã quyết định từ bỏ sự nghiệp.

Khi biết được danh tính của hung thủ, Moriguchi đã trở nên lạnh lùng và đáng sợ. Bên cạnh việc uy hiếp A và B, cô không ngại trả thù những người có liên quan đến hai học sinh ấy.

Moriguchi đã trừng phạt B một cách dễ dàng nhưng đối với A, cô phải sử dụng chính kế hoạch của cậu ta mới có thể thỏa mãn mối hận trong lòng. Người phụ nữ ấy muốn những kẻ giết con mình phải nếm trải cảm giác mất đi người thân và cô đã thành công.

Đối với những đứa trẻ như A và B, chỉ vì một suy nghĩ sai lệch nhất thời đã khiến cuộc đời của chúng mãi mãi dừng lại ở tuổi mười ba. Khi cả gia đình và nhà trường chỉ tập trung dạy chữ mà quên đi việc rèn giũa nhân cách, những tác hại khôn lường sẽ xảy ra.

Tuy A và B đã phạm sai lầm nghiêm trọng nhưng hai học sinh ấy cũng thật sự đáng thương, nếu B phải sống trong tình yêu thương mù quáng của mẹ thì A lại thiếu thốn tình cảm gia đình ngay từ khi còn nhỏ.

Shuya Watanabe, kẻ được biết đến như sát nhân A chỉ khao khát sự quan tâm của mẹ chứ không phải việc thực hiện những ước mơ dang dở được bà gửi gắm, niềm hy vọng quá lớn về tương lai con mình đã khiến người phụ nữ ấy dần quên đi cảm nhận của cậu bé.

Nơi góc nhỏ yên tĩnh của cửa hàng đồ điện trên con phố buôn bán tiêu điều, mẹ đã dạy cho tôi một phần kiến thức mẹ có theo cách vô cùng dễ hiểu. Khi thì là tháo nắp chiếc đồng hồ báo thức nhỏ, khi thì là dỡ tung cái tivi lớn. Mẹ luôn nói phát minh không có điểm dừng.

“Shuya thông minh lắm. Giấc mơ bỏ dở của mẹ chỉ có thể giao lại cho Shuya thôi.” 

Shuya còn phải chịu “gáo nước lạnh” của dư luận khi chiến thắng mà bản thân đạt được trong cuộc thi khoa học bỗng chốc phai mờ trước một bài báo giết người. Vì lẽ đó, cậu dần trở nên sai lầm khi nghĩ rằng muốn được mọi người công nhận thì phải trở thành sát nhân.

thu toi hinh anh 7 e1620481533745 - Thú tội: Tấn bi kịch của môi trường học đường Nhật Bản
Tác phẩm đã để lại trong lòng độc giả nhiều suy ngẫm về vấn đề tâm lý của học sinh hiện nay

Trái ngược với hoàn cảnh của Shuya, Naoki Shimomura lại được nuôi nấng và đùm bọc kỹ lưỡng trong vòng tay mẹ. Tuy chăm chỉ học hành nhưng vì năng lực có hạn, sự chán chường và mất phương hướng trong cuộc sống dần đẩy cậu tới vực thẳm.

Ngỡ cuộc đời Naoki sẽ tươi sáng hơn khi kết bạn với Shuya nhưng tiếc thay, cậu lại bị chính bạn mình lợi dụng. Mờ mắt trước hành vi kích động của A, cậu đã đẩy con gái của giáo viên chủ nhiệm vào chỗ chết để chứng minh bản lĩnh và trở thành sát nhân B.

Phút giây ấy đã trở thành dấu chấm sau cùng, B trở nên lo sợ và mất nhận thức về cuộc sống, sự yêu thương mù quáng của mẹ không thể giúp cậu thoát khỏi nỗi ám ảnh. Chìm vào những tăm tối và cuộc đời trở thành hố sâu bi kịch khi mới mười ba tuổi, B thật đáng trách và cũng đáng thương.

Tuy nhiên, A và B không phải những người duy nhất, Thú tội còn là vòng xoáy tội lỗi mà tất cả nhân vật đều bị cuốn vào. Từ cô giáo Moriguchi đến các bậc phụ huynh, sai lầm của họ đều gây nên những sự việc đau lòng không thể nào xóa bỏ.

Người lớn đã bỏ qua cảm xúc của con mình khi chỉ nghĩ đến bản thân, điều đó vô tình tạo nên những góc khuất tâm lý không ai ngờ tới và khiến họ quên rằng điều những đứa trẻ mong muốn chỉ là sự công nhận.

Để rồi, tất cả nhân vật phải nhận lấy kết cục đau thương cho những sai lầm trong quá khứ. Mẹ của Naoki bị chính con trai mình giết chết, phụ huynh của Shuya lại là đối tượng trả thù cuối cùng của cô giáo Moriguchi.

thu toi hinh anh 8 e1620481864989 - Thú tội: Tấn bi kịch của môi trường học đường Nhật Bản
Tác phẩm khắc họa bi kịch đáng thương của hai học sinh A và B

Thú tội đã từng bước phơi bày mặt trái của môi trường học đường Nhật Bản, sự phán xét và thuyết giáo đầy áp đặt mà người lớn đặt lên vai những đứa trẻ với cái tôi chưa hoàn thiện đã vô tình tạo nên những sai lầm không thể cứu vãn.

Những hành động của hai bạn học sinh đã khiến người đọc không khỏi ám ảnh, đó là bộ mặt đen tối của những nhân cách sai lệch và tội ác không thể tha thứ đến từ các cô, cậu bé còn ngồi trên ghế nhà trường.

Minato Kanae đã thành công rực rỡ trong việc khắc họa chân thật cảm xúc của từng nhân vật, từ đó ám ảnh tâm trí người đọc với những tình tiết bất ngờ và đầy sức thu hút trong tác phẩm.

Thông qua hình ảnh hai học sinh A và B, Thú tội chính là lời cảnh tỉnh mà nhà văn gửi đến độc giả. Nhân cách của những đứa trẻ sẽ được hình thành dựa trên cách người lớn giáo dục con mình, đừng vô tâm với cảm xúc của chúng chỉ vì những kỳ vọng bản thân đã áp đặt lên đôi vai bé nhỏ.

Nam Phương