Tiếng gọi nơi hoang dã là một tác phẩm nổi tiếng do nhà văn Jack London chắp bút, được xuất bản vào năm 1903 cuốn sách đã thành công trong việc lồng ghép tính ngụ ngôn nhằm thể hiện tinh thần cốt lõi cũng như giá trị của sự đấu tranh giữa sự sống và cái chết mà cuộc đời đem lại.

Đôi nét về Tiếng gọi nơi hoang dã và Jack London

Jack London sinh năm 1876 trong một gia đình nghèo khó ở San Francisco với tên khai sinh là John Griffith Chaney, bởi cha của nhà văn đã bỏ đi trước khi ông ra đời nên sau này khi mẹ tái hôn thì tác giả mới đổi tên thành Jack London theo họ cha dượng.

Ngay từ lúc nhỏ, nhà văn đã bị gán cho cái danh là đứa con ngoài giá thú cùng với sự vô trách nhiệm của người cha nên Jack London phải trải qua một tuổi thơ lầm lũi và khốn khổ, không giống những người bạn đồng trang lứa, tác giả buộc phải lao động khổ sai khi chưa lên mười tuổi.

“Năm muời tuổi tôi đi đưa báo, tôi phải dậy lúc trời còn mờ tối để kịp giờ học đầu tiên sau khi đã phân phát báo xong. Tôi không bao giờ có đồ chơi cả, tôi không có tuổi thơ thực sự – Điều duy nhất mà tôi nhận biết, đó là đói, đói và đói!”

Năm mười bốn tuổi, do không đủ tiền để đi học nên Jack London phải làm việc cực nhọc ở xưởng đóng đồ hộp, vì thế mà những trang viết sau này của nhà văn luôn tràn đầy sự thấu hiểu, cảm thông đối với người công nhân có cuộc sống mưu sinh đầy cơ cực.

Sau này tác giả đã vay muợn để mua một con thuyền và kiếm tiền nhanh chóng nhờ vào việc trộm sò, tuy nhiên ông lại lo sợ bị bắt giam nên nhà văn quyết định bỏ nghề, chính những điều đó đã được Jack London ghi lại trong Con tàu cận duyên DazzlerJohn Barleycorn.

Tiếng gọi nơi hoang dã, Tiếng gọi nơi hoang dã: Kẻ thống soái nguyên thủy của rừng già
Hình ảnh chân dung nhà văn Jack London

Trong suốt những năm tháng khốn khổ ấy, ông đã nhận ra rằng, chỉ có hai cách duy nhất để thoát khỏi cuộc sống nghèo khó này, một là bằng văn học và hai là ước nguyện du ngoạn nên nhà văn đã đăng ký học cấp ba vào năm mười chín tuổi với ước mơ được đến giảng đường Đại học.

Năm 1982, nước Mỹ bước sang giai đoạn suy thoái kinh tế, điều này khiến cho nhiều người rơi vào cảnh thất nghiệp, trong đó có cả Jack London, ông đã tham gia cuộc phản kháng của công nhân tiến về Washington nhưng lại bỏ cuộc giữa chừng và bị bắt giam vì tội vô gia cư.

Sau khi ra tù, Jack London tham gia vào đảng Lao Động Xã Hội và chắp bút cho các cuốn sách mang tính chất xã hội như Gót Sắt, Lớp người của đáy vực hay Chiến tranh của các giai cấp, là một nhà văn hiện thực tiến bộ, ông từng chỉ rõ quan điểm của bản thân rằng:

 

“Mạnh được yếu thua, khôn sống mống chết, ăn người hoặc bị người ăn.”

Là người nếm trải nhiều truân chuyên trong cuộc sống, ông đã đem vào văn chương những sự thật khốc liệt mà con người luôn phải đối diện, bởi cuối thế kỷ XIX, tại San Francisco nổi lên cơn sốt tìm vàng nên hàng ngàn người đã từ bỏ thành thị để đi về phương Bắc.

Cứ tưởng rằng bản thân sẽ hả hê với lòng tham không đáy của mình nhưng giờ đây, họ lại phải đối mặt trước cơn thịnh nộ của tự nhiên, đó là các trận bão tuyết, sự đói khát cũng như chết chóc, từ đó nhà văn đã viết lại những điều này trong Tình yêu cuộc sống, Nanh trắng hay Đứa con của chó sói.

Tiếng gọi nơi hoang dã, Tiếng gọi nơi hoang dã: Kẻ thống soái nguyên thủy của rừng già
Hình ảnh bìa cuốn sách Nanh Trắng 

Jack London bắt đầu sự nghiệp văn chương bằng truyện ngắn đồng thời cũng thành công nhờ vào thể loại này, ông được mệnh danh là nhà văn Kipling mới của miền Bắc và có một số tác phẩm ấn tượng như Gửi người trên đường mòn, Người con gái của tuyết hay Các người con của băng giá.

Đến mãi sau này, khi Tiếng gọi nơi hoang dã ra đời thì sự nghiệp văn chương của Jack London mới thực sự được nhìn nhận, hơn 30 thứ tiếng dịch ra trên thế giới, cuốn sách đã xuất sắc trong việc thống nhất nội dung cũng như thể hiện giá trị nhân văn sâu sắc mà tác giả gửi gắm đến bạn đọc.

Giống với Hachiko – Chú chó chờ đợi, Tiếng gọi nơi hoang dã đề cao lòng trung thành mà chú chó Buck dành cho con người và thiên nhiên, tác giả biến cuốn sách trở thành bản trường ca rầm rộ của rừng già, từ đó ông có thể dễ dàng đánh thức bản năng nguyên thuỷ tận sâu bên trong vạn vật.

Lắng nghe Tiếng gọi nơi hoang dã để bắt đầu cuộc hành trình trở về với tự do

Buck là một chú chó săn to khoẻ mang trên mình bộ lông dài và dày, nó sống tại ngôi nhà rộng lớn của ngài thẩm phán Miller ở thung lũng Santan Clara ngập nắng êm đềm, suốt những năm tháng thơ ấu ấy, Buck đã mang trên mình sự phong lưu, tự do mà không có bất cứ thứ gì ràng buộc.

Những chuyến đi săn và dạo chơi có lẽ sẽ được tiếp tục nếu như nó biết đến tin tức về cơn sốt tìm vàng ở Klondike cũng như kế hoạch bắt cóc rồi đem bán Buck để có tiền chơi xổ số Tàu của gã phụ vườn Manuel.

“Chưa bao giờ trong đời nó bị đối xử hèn hạ như vậy và trong suốt cuộc đời nó cũng chưa bao giờ giận dữ đến thế. Sức cạn dần, mắt mờ đi, Buck không còn biết gì nữa lúc đoàn tàu dừng lại theo hiệu cờ và hai gã nọ ném nó vào toa hành lý.”

– Tiếng gọi nơi hoang dã

Thế rồi những tháng ngày gặm nhấm nỗi căm hờn cùng với sự tức giận buộc phải kìm nén của Buck chính thức bắt đầu, nó luôn cảm thấy lòng ngực nặng trĩu và dự cảm không lành về tai họa đang ập đến. 

Sau khoảng thời gian tiếp xúc và không ngừng đấu tranh với thế giới mà bấy lâu nay mình chưa được nhìn thấy thì nó dần nhận ra rằng, hiện thực cuộc sống vẫn luôn tàn nhẫn, khốc liệt vô cùng. 

Tiếng gọi nơi hoang dã, Tiếng gọi nơi hoang dã: Kẻ thống soái nguyên thủy của rừng già
Hình ảnh bìa sách Tiếng gọi nơi hoang dã

Sau ngài thẩm phán Miller thì Perrault và Francois là chủ nhân tiếp theo của nó, đó là những con người công bằng khi thi hành công lý, ranh giới giữa sự sống và cái chết, giữa no và đói, giữa bình yên và roi vọt bắt đầu xuất hiện trong cuộc đời mới của Buck.

Bởi vạn vật sinh ra là để thích nghi nên khi nó trở thành một vật kéo xe chở công văn và thư từ thì Buck đã nhanh chóng nhận ra được rằng, việc lao động này không quá đáng ghét như những ngày đầu nhập cuộc.

Sự đói khát cùng với việc thiếu hụt lương thực quanh năm đã dạy Buck cách lấy cắp thứ vốn dĩ không thuộc về mình, gốc gác của dòng họ như được đánh thức bên trong nó khiến cho Buck trở nên ranh ma hơn cả lũ đồng nghiệp lâu năm.

“Nó đã biết tự thay đổi để phù hợp với hoàn cảnh mới. Nếu thiếu khả năng ấy, chắc chắn cái chết nhanh chóng, khủng khiếp sẽ sớm vồ lấy nó.”

– Tiếng gọi nơi hoang dã

Sự tha hóa khiến Buck thông hiểu lý lẽ của kẻ cầm roi, dùi cui, họ là người đề ra luật và thi hành luật, chính vì thế mà những nỗi đau đột ngột dần chai sạn, một chú chó luôn sống trong sự kiêu hãnh giờ đây có thể ăn bất cứ thứ gì dù kinh tởm đến thế nào đi nữa.

Môi trường ấy còn làm sống dậy bản năng nguyên thuỷ tưởng chừng đã mất đi đang không ngừng trỗi dậy từ huyết mạch, nó nghe thấy tiếng hú vang lên trong rừng già như thúc giục Buck trở về với quỹ đạo của bao thế hệ trước vẫn chưa bị thuần hóa.

“Nó mơ hồ nhớ lại buổi ban sơ của nòi giống, nhớ lại thuở chó hoang từng bầy chạy bang qua những cánh rừng nguyên sinh, xé xác con mồi chúng dồn đuổi đến cùng đường trụy ngã.”

– Tiếng gọi nơi hoang dã

Perrault và Francois không phải là chủ nhân cuối cùng của Buck, tiếp theo đó còn có chàng Scotch người lai hay một nhà ba người Mercedes, lười biếng và thiếu kiên nhẫn.

Trong khoảng thời gian phiêu bạt ấy, nó và đồng bọn đã phải chịu đói một cách kiệt quệ đến mức không thể chống đỡ nổi, có con đã chết dưới đống băng lạnh và cũng có con không biết bỏ đi nơi nào.

John Thornton là chủ nhân tiếp theo của nó, chuyến du hành về phương Đông với cá thịt cũng như lương thực dồi dào đã góp phần khiến cho Buck càng khát khao muốn quay trở về chốn núi rừng lạnh giá.

Tiếng gọi nơi hoang dã, Tiếng gọi nơi hoang dã: Kẻ thống soái nguyên thủy của rừng già
Hình ảnh bìa của cuốn sách Tiếng gọi nơi hoang dã phiên bản tiếng Anh

Buck sẽ không còn mang trên mình bản tính như những loài chó phương Nam dịu hiền, nó trở thành một sinh vật hoang dã của thiên nhiên, hung dữ và ngoan độc hơn tất cả, đúng như trong Martin Eden thì sức mạnh vốn dĩ là một cái gì đó rất trần tục, đầy thô bạo.

Trong đại ngàn sâu thẳm ấy luôn có tiếng hú gọi mãi cất lên, Buck biết được thế nào là khát khao khôn cùng để trở lại tự do mà bản thân vốn dĩ đã đánh mất, nó sẽ không còn lưu luyến bếp lửa của John Thornton cũng như mặt đất mà con người san phẳng để chạy đến nơi cội nguồn đang không ngừng thúc giục trái tim hoang dã này.

“Cõi vĩnh hằng của xa xưa vẫn truyền dẫn qua nó những nhịp đập mãnh liệt cho đến mai sau và nó hòa mình theo nhịp đập ấy như những ngọn thủy triều, như bốn mùa của trời và đất vẫn hòa theo.”

– Tiếng gọi nơi hoang dã

Đến cuối cùng thì Buck vẫn luôn thầm cảm ơn, nhờ nhân loại tìm được thứ kim loại màu vàng ở phương Bắc và cả gã làm phụ vườn Manuel thì giờ đây Buck mới có cơ hội được trở lại với sự bất tử của núi rừng, tìm về bản tính giống nòi khi vẫn còn là những động vật hoang dã.

Mảnh đất phương Bắc và tiếng kêu gọi hằng đêm trên đỉnh tuyết đánh dấu sự trở về đầy trọn vẹn của Buck, con thú thống soái nguyên thủy, để rồi từ cổ họng to lớn ấy đã vang lên bài ca của thế giới ban sơ, khúc độc hành của những loài sói.

Những suy tư và nhận thức của Jack London được xuyên suốt qua mọi thời đại

Tác giả luôn đem tính ngụ ngôn lồng ghép vào mỗi câu chuyện, Nanh trắng là cách nhìn khác đầy mới mẻ về thế giới khi đối diện với sự trưởng thành hay Gót Sắt được xem như lời kêu gào của dân nộ lệ dưới sự áp bức, thống trị tàn bạo và lòng tin con người khi thấy được ánh sáng Cách mạng.

Khốn khổ thay nhân loại chúng ta, muốn đạt đến mục đích của mình phải cố giết chóc, tàn phá, để đem lại cho trái đất một nền hòa bình và hạnh phúc bền vững.”

– Gót Sắt

Tiếng gọi nơi hoang dã cũng vậy, độc giả sẽ dễ dàng nhận ra rằng, không thể định nghĩa cuộc sống qua sự bình yên và nhàn nhã, từ thuở sơ khai tận sâu trong tiềm thức, con người đã phải đấu tranh không ngừng để giành giật lấy mọi thứ.

Những chú chó già như Dave hay Solleks khi được khoác đai cương lên mình thì điều đó đồng nghĩa với việc chúng sẽ chuẩn bị tham gia vào một cuộc chạy đua trên nền tuyết dày, bỏ đi mọi sự rũ rượi thường ngày là tính hoạt bát và vô cùng nhanh nhẹn.

“Lao động là ý nghĩa tột đỉnh cho sự tồn tại, là tất cả lẽ sống cùng khát khao duy nhất.”

– Tiếng gọi nơi hoang dã

Vốn dĩ là người nếm trải hầu hết hương vị cuộc sống, những trang văn mang tên Jack London luôn để chúng ta biết được giá trị của sự lao động, một khả năng hữu hạn mà Thượng Đế đã ban tặng, nó không những thay đổi xã hội mà còn đóng góp vào lịch sự phát triển của loài người.

Tiếng gọi nơi hoang dã, Tiếng gọi nơi hoang dã: Kẻ thống soái nguyên thủy của rừng già
Hình ảnh bìa sách Tiếng gọi nơi hoang dã

Nhà văn đã truyền tải tinh thần biết trân quý sức lao động, đó là một nét đẹp trẻ mãi với thời gian, chúng ta sẽ nhìn thấy được sự sống mãnh liệt đang không ngừng chuyển động trong từng tế bào hay hân hoan dưới những mạch máu làn da.

“Tính nhẫn nại giúp những người phải lao động cực nhọc trên vệt đường mòi phải hứng chịu khổ sở thiếu thốn tram bề song vẫn giữ được sự nhã nhặn ân cần trong cả lời nói lẫn hành xử.”

– Tiếng gọi nơi hoang dã

Những chuyến đi nơi phương Bắc đã phơi bày thực tại một cách trần trụi và nghiệt ngã, con người vì vàng nên chọn cách chấp nhận, lũ chó săn vì thức ăn mà tiếp tục cố gắng, tất cả đều phải học cách thích nghi với môi trường trước mắt.

Buck như hình tượng điển hình cho phẩm chất con người không bao giờ chịu khuất phục trước gian khổ, ngòi bút của Jack London luôn có tính mạnh mẽ khi xây dựng nhân vật mang trên mình sự kiên trì và lòng dũng cảm, đó là một giá trị tuyệt đẹp lâu đời của văn hóa Mỹ.

Tiếng gọi nơi hoang dã, Tiếng gọi nơi hoang dã: Kẻ thống soái nguyên thủy của rừng già
Sách Tiếng gọi nơi hoang dã do Trần Mai Loan dịch

Tác giả đã hòa mình vào văn chương mà phiêu lưu khắp chốn, bốn phương đều có dấu chân của con người vạn vật, Tiếng gọi nơi hoang dã là một tranh vẽ thu nhỏ để độc giả có thể chiêm ngưỡng thiên nhiên núi rừng, nơi tràn đầy hơi thở tự do, đúng như Eugene Burdick đã từng nhận xét rằng:

“Jack London đem cái thế giới man dại và biến tích ấy làm cho nó sống động trước mắt độc giả ngày nay.”

Tiếng gọi nơi hoang dã có sự phát triển cũng như trưởng thành trong tư tưởng, độc giả dễ dàng nhận thức được ý nghĩa đích thực mà sự sống, cái chết và cuộc đấu tranh sinh tồn đầy ác liệt mang lại, tác phẩm truyền tải những giá trị nhân văn sâu sắc từ đó nâng cao việc giáo dục phẩm chất, nhân cách con người trong mọi thời đại.

Minh Minh