Sử dụng từ ngữ chuẩn xác trong giao tiếp, trong viết lách không chỉ đảm bảo tính chuẩn mực, giúp truyền tải đúng nội dung mình muốn nói mà con thể hiện sự hiểu biết về ngôn ngữ. Trong tiếng Việt hiện nay có rất nhiều từ, cụm từ dễ gây nhầm lẫn, chấn chỉnh hay trấn chỉnh là ví dụ tiêu biểu. Bạn đã rõ sự khác biệt giữa 2 từ này? Chúng ta cùng tìm hiểu dưới đây nhé!
Chấn chỉnh hay trấn chỉnh đúng chính tả
Thực tế, chấn chỉnh và trấn chỉnh mang hàm nghĩa khác nhau nên được sử dụng trong những ngữ cảnh khác nhau:
Từ chấn chỉnh
Chấn có nghĩa là vực dậy, chấn hưng, làm cho nó mạnh mẽ hơn. Còn chỉnh là sửa sang, là sắp xếp lại cho ngay ngắn, đúng đắn. Ghép 2 từ đó lại với nhau có nghĩa là sửa đổi, làm cho tốt hơn, nghiêm túc hơn.
Từ chấn chỉnh được sử dụng chủ yếu trong các văn bản quản lý, chỉ đạo đề cập đến việc cần phải khắc phục một số thiếu sót, tồn tại. Chẳng hạn: Địa phương cần chấn chỉnh lại công tác quản lý môi trường. Hoặc nhà trường cần chấn chỉnh lại nền nếp học sinh….
Từ trấn chỉnh
Trấn có nghĩa là kìm giữ, trấn áp, làm cho tình hình ổn định hơn. Kết hợp trấn và chỉnh sẽ tạo sắc thái mạnh mẽ hơn, đưa vấn đề nào đó vào khuôn khổ một cách nghiêm khắc nhất. Từ ngữ này chủ yếu dùng trong các văn bản cổ, nhất là văn kiện thời kỳ phong kiến với ý nghĩa là ổn định lại trật tự, ổn định lại tình hình. Một số trường hợp nên dùng trấn chỉnh như: Vua ban chiếu lệnh nhằm trấn chỉnh quân đội hoặc quan trấn chỉnh dân chúng sau thời kỳ loạn lạc kéo dài.
Vậy, chấn chỉnh hay trấn chỉnh đúng? Cả hai từ này đều có nghĩa trong tiếng Việt nên chúng ta đều có thể sử dụng nhưng phải phù hợp với ngữ cảnh. Từ chấn chỉnh dùng để nhấn mạnh việc cải thiện, sửa đổi vấn đề theo chiều hướng tích cực. Còn trấn chỉnh lại thiên về việc thiết lập trật tự một cách nghiêm khắc.
Tuy nhiên, chấn chỉnh được sử dụng phổ biến, thậm chí một số người còn dùng nó thay thế cho trường hợp: Ngữ cảnh thuộc về từ trấn chỉnh. Về cơ bản, từ chấn chỉnh có thể dùng trong hầu hết các trường hợp, riêng từ trấn chỉnh bạn chỉ nên sử dụng nếu muốn tạo sự nghiêm khắc hoặc sắc thái cổ điển.
Lý do nhầm lẫn giữa chấn chỉnh và trấn chỉnh
Vẫn nhiều người nhầm lẫn cách dùng chấn chỉnh và trấn chỉnh. Nguyên nhân là bởi:
- Cách phát âm hai từ này khá giống nhau: ch và tr khi đọc không có sự phân biệt rạch ròi nên người nghe, người viết khó phân biệt.
- Chưa nắm vững nguyên tắc chính tả khi dùng tr và ch. Một số người không hiểu nghĩa gốc của từ nên dùng theo thói quen nên nhầm lẫn là điều khó tránh
- Không check lỗi chính tả sau khi viết bài: Dù đó là lỗi chính tả đơn thuần nhưng nếu bạn không kiểm tra kỹ bài viết sẽ vấp phải sự cố này. Đối với những văn bản quan trọng nếu mắc lỗi chính tả sơ đẳng sẽ ảnh hưởng lớn đến hình ảnh, sự chuyên nghiệp của bạn.
- Tác động từ mạng xã hội: Rất nhiều bài đăng, bình luận trên mạng xã hội sử dụng tiếng Việt không đúng quy chuẩn, viết sai lỗi nhiều nhưng mọi người xem đó là chuyện bình thường. Lâu dần trở thành thói quen ở rất nhiều bạn trẻ.
Giải pháp hạn chế mắc lỗi chính tả khi sử dụng
Chấn chỉnh hay trấn chỉnh đúng chính tả chúng tôi đã giải thích nói trên. Ngoài hai từ này, trong giao tiếp và viết lách bạn sẽ gặp nhiều từ dễ gây nhầm lẫn khác. Do đó, để tránh mắc lỗi chúng ta cần ghi nhớ một số mẹo sau:
- Thường xuyên trau dồi vốn từ bằng cách đọc sách báo chính thống, đọc sách văn học nghệ thuật. Một khi có vốn từ phong phú, hiểu rõ nghĩa gốc chắc chắn bạn chẳng thể dùng sai.
- Nếu gặp từ khó hiểu thì giải pháp an toàn nhất là tra cứu từ điển tiếng Việt chính thống. Bạn có thể gõ trên google, kết quả tìm kiếm sẽ xuất hiện rất nhanh. Lưu ý, tra cứu thông tin ở các địa chỉ uy tín để đảm bảo thông tin được cung cấp là đáng tin cậy.
- Hình thành thói quen khảo lỗi chính tả sau khi hoàn tất bài viết. Bạn có thể sử dụng phần mềm check lỗi để tiết kiệm thời gian. Hiện nay, có rất nhiều ứng dụng kiểm tra lỗi chính ta hoàn toàn miễn phí, sử dụng dễ, theo tác nhanh nên bạn yên tâm.
- Đọc nhiều, viết nhiều là cách giúp chúng ta bổ sung vốn từ, trau dồi kỹ năng diễn đạt, nắm chắc nguyên tắc chính tả tiếng Việt.
Một số thắc mắc liên quan đến chấn chỉnh hay chấn chỉnh
Chấn chỉnh hay trấn chỉnh đúng chính tả? Đây đều là hai từ có nghĩa nên việc xác định đúng hay sai phải đặt vào ngữ cảnh cụ thể. Dưới đây là một số thắc mắc có liên quan của bạn đọc:
- Chấn chỉnh và trấn chỉnh có thể thay thế lẫn nhau không? Không hoàn toàn nhé, chấn chỉnh mang ý nghĩa tích cực, trấn chỉnh lại mang sắc thái nghiêm khắc chủ yếu sử dụng trong các văn bản cổ
- Trong văn bản pháp luật nên dùng trấn chỉnh hay chấn chỉnh? Văn bản pháp luật hiện dùng chấn chỉnh.
- Người viết báo nên ưu tiên sử dụng từ nào? Bạn nên dùng từ chấn chỉnh vì nó tường minh, rõ nghĩa hơn, phù hợp với chuẩn mực tiếng Việt.
- Hiện nay có dùng từ trấn chính nữa không? Ít khi, nó chủ yếu dùng văn văn chương hoặc các tư liệu lịch sử.
- Có thành ngữ liên quan đến từ chỉnh không? Có nhưng không nhiều: Chỉnh tề tức là ngay ngắn hoặc chỉnh sửa có nghĩa là sửa đổi.
Hy vọng với chia sẻ nói trên của chúng tôi bạn đã hiểu chấn chỉnh hay trấn chỉnh đúng chỉnh tả. Ngữ cảnh sử dụng hai từ này khác nhau, sắc thái ý nghĩa cũng khác nên bạn cần cân nhắc trước khi nói và viết. Để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về tiếng Việt và cách sử dụng tiếng Việt bạn hãy truy cập tại đây.
