Giông bão hay dông bão đúng là thắc mắc của rất nhiều người khi sử dụng tiếng Việt. Thực tế, hai từ này đều có mặt trong từ điển tiếng Việt chính thống nhưng sắc thái ngữ âm không giống nhau. Nếu chúng ta hiểu không đúng thì khi sử dụng câu văn sẽ thiếu chuẩn xác về mặt ngữ nghĩa. Bài viết dưới đây của chúng tôi sẽ giúp bạn phân biệt rõ.
Giông bão hay dông bão từ nào được thừa nhận
Trong nhiều tài liệu ngôn ngữ công bố từ trước đến nay: Giông bão và dông bão đều được thừa nhận đúng chính tả. Trong cuốn từ điển của tác giả Hoàng Phê, tác giả Nguyễn Kim Thản đã xác định đây là hai biến thể có chung một gốc, mô tả một hiện tượng đặc biệt của tự nhiên: Khí quyển mạnh kèm sấm, chớp, mưa lớn.
Còn tác giả Huỳnh Tịnh cho rằng: Dông có nghĩa là gió mạnh sắp mưa. Từ điển tiếng Việt hiện đại khẳng định: Giông bão hay dông bão đều hợp lệ trong tiếng Việt. Tuy nhiên, sắc thái ngữ nghĩa của chúng có sự khác nhau. Cụ thể như sau:
Mức độ phổ biến
Giông bão được sử dụng rộng rãi hơn trong văn học, báo chí và đời sống. Âm gi trong từ giông tạo cảm giác mạnh, có tính gợi hình tốt hơn nên có khả năng tác động mạnh đến cảm xúc người đọc, người nghe. Ngược lại, từ dông sắc thái nhẹ hơn. Do đó, khi muốn đề cập đến tình hình thời tiết có biến động mạnh hoặc ẩn dụ về biến cố tinh thần lớn người ta thường dùng từ giông.
Về sắc thái của từ
- Giông: Bắt đầu bằng âm gi mạnh, phù hợp để mô tả sự chuyển động dữ dội của thiên nhiên. Khi dùng từ này câu văn sẽ mạnh và dứt khoát hơn. Đó là lý do từ ngữ này thường xuất hiện nhiều trong các tiêu đề bài báo, ca từ, tác phẩm văn học…
- Dông: Âm d mang sắc thái nhẹ hơn chỉ dùng khi mô tả thời tiết biến động ở mức độ nhất định hoặc không cần thể hiện cảm xúc mạnh. Rất nhiều cư dân ở một số vùng hiện nay dùng từ dông như một thói quen. Từ ngữ này được khuyến khích sử dụng trong các bài viết trung tính, không yêu cầu thể hiện cảm xúc mạnh.
Ứng dụng của từ giông bão và dông bão
Từ giông bão và dông bão được sử dụng như thế nào trong cuộc sống hiện nay? Theo các chuyên gia ngôn ngữ:
- Thời tiết: Khi muốn dự báo thời tiết hoặc hiện tượng khí tượng thì dùng từ giông bão hay dông bão đều đúng. Tuy nhiên, từ giông bão có tần suất xuất hiện nhiều hơn đặc biệt trong những bản tin thời tiết có âm hưởng mạnh, mức độ nghiêm trọng cao. Dông bão thường gặp hơn trong tài liệu chuyên môn.
- Ẩn dụ: Nếu muốn nói đến biến cố, thử thách hoặc thể hiện trạng thái tinh thần phức tạp như: Giông bão cảm xúc hoặc vượt qua giông bão cuộc đời. Còn dông bão thể hiện cảm xúc ở mức độ thấp hơn.
Cách lựa chọn dùng từ giông bão hay dông bão
Như đã đề cập nói trên, giông bão hay dông bão đều đúng chính tả nhưng sắc thái ngữ nghĩa có sự khác nhau. Vì thế, khi dùng bạn cần có sự cân nhắc:
Đối với bài học thuật hoặc bài tin tức
Trong các văn bản mang tính chuẩn mực thì dùng từ giông bão là lựa chọn tốt nhất, đảm bảo tính trang trọng, sự mạch lạc của thông tin. Nó giúp hạn chế thắc mắc của người đọc khi tiếp nhận nội dung.
Đối với giao tiếp hoặc viết văn sáng tạo
Sử dụng từ dông bão trong giao tiếp hàng ngày mang lại cảm giác gần gũi, câu văn, đoạn văn trở nên mềm mại hơn, giống như là kể chuyện. Trường hợp muốn nhấn mạnh vấn đề tạo trực quan sinh động thì nên dùng từ giông.
Lý do nhiều người nhầm lẫn giữa giông bão và dông bão
Vẫn nhiều người nhầm lẫn trong cách dùng từ giông bão và dông bão. Nguyên nhân được giải thích như sau:
- Sự tương đồng giữa âm gi và d: Trong tiếng Việt, cách phát âm gi và do khá giống nhau nhất là khi nói nhanh hoặc phát âm không đúng chuẩn. Điều này khiến nhiều người không rõ là giông hay dông. Mặt khác, giữa các vùng miền có sự giao thoa ngôn ngữ nên khả năng phân biệt cặp từ này càng khó.
- Ảnh hưởng từ thói quen ngôn ngữ: Một số địa phương cư dân thường dùng từ dông để chỉ hiện tượng mưa rào kèm theo sấm chớp, một số nơi lại dùng từ giông. Thói quen này khiến mỗi người sẽ dùng từ theo một xu hướng khác nhau tuỳ theo cách mình thấy quen và tiện. Đó là lý do từ giông bão và dông bão đều xuất hiện một cách tự nhiên trong giao tiếp hàng ngày
Mách bạn mẹo tránh mắc lỗi chính tả khi sử dụng
Tiếng Việt vốn đa dạng, phong phú nhưng không kém phần phức tạp. Vì thế, sử dụng sao cho đúng, phù hợp không phải ai cũng rõ. Dưới đây là mẹo giúp bạn tránh mắc lỗi chính tả hiệu quả;
- Thường xuyên đọc sách báo chính thống để có thêm vốn từ, kinh nghiệm viết lách, dùng từ đúng chuẩn.
- Hình thành thói quen kiểm tra lỗi chính tả sau mỗi lần viết bài xong. Bạn có thể tận dụng phần mềm check lỗi công nghệ cao trên các web hiện nay. Hiện các ứng dụng này đều miễn phí, sử dụng dễ nên bạn yên tâm.
- Tra cứu từ điển tiếng Việt chính thống nếu gặp từ, cụm từ khó hiểu. Hiểu nghĩa gốc của từ chắc chắn chúng ta sẽ không mắc sai lầm.
- Nắm vững quy tắc chính tả trong tiếng Việt để biết rõ khi nào nên dùng gi khi nào nên dùng d….
- Tìm hiểu về ngôn ngữ vùng miền cũng sẽ cho ta thêm nhiều thông tin hữu ích về tiếng Việt.
Giông bão hay dông bão đúng chúng tôi đã cập nhật đầy đủ nói trên. Tiếng Việt có muôn vàn sắc thái, đa dạng ngữ nghĩa nên chúng ta cần học hỏi và tích luỹ mỗi ngày. Thành thạo tiếng Việt sẽ giúp bạn tự tin giao tiếp, tạo lợi thế riêng cho bản thân trong học tập, trong nghề nghiệp. Truy cập tại đây để có thêm nhiều thông tin Tiếng Việt khác nhé!
