Làm sao để sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn là câu hỏi không dễ trả lời. Dù là tiếng mẹ đẻ nhưng ngôn ngữ Việt phong phú, đa dạng, phức tạp, dễ nhầm lẫn ngay cả với người Việt. Di rời hay di rời là một trong số rất nhiều từ khiến bạn phân vân khi sử dụng. Vậy, từ nào đúng chính tả? Chúng ta cùng làm rõ dưới đây nhé!
Di dời hay di rời đúng chính tả?
Dựa vào từ điển tiếng Việt của Nhà xuất bản: Từ điển Bách khoa: Từ di nghĩa là dời đi như: Di dân, di đô. Còn từ dời có nghĩa là đổi đi nơi khác. Trong cuốn từ điển Hoàng Phê thuộc Viện ngôn ngữ học: Di dời là một động từ với nghĩa là dời chỗ đi nơi khác hoặc chuyển đi nơi khác. Chẳng hạn: Cửa hàng đã di dời đi nơi khác hoặc Chính quyền địa phương quyết định di dời dân đến nơi khác nhằm đảm bảo an toàn hoặc chợ đã di dời đến chỗ khác.
Ngược lại, rời vừa là động từ vừa là tính từ. Nếu là động từ thì rời cũng mang nghĩa là di chuyển khỏi chỗ cũ, tách lìa khỏi, đề cập đến việc tách rời khỏi vị trí ban đầu. Chẳng hạn: Đứa bé chẳng chịu rời mẹ hoặc Lá rời cành hoặc Cô ấy vừa rời khỏi đây. Xét dưới góc độ tính từ: rời là tách rời bộ phận hoặc từng đơn vị tách rời độc lập, tách riêng với nhau: Mỏi rời chân tay.
Nói tóm lại, trong từ điển tiếng Việt chỉ ghi nhận từ di dời, không có từ di rời. Di rời là biến thể sai do người dùng nghe nhầm, viết sai hoặc do không hiểu nghĩa gốc của từ.
Phân biệt một số từ liên quan đến dời và rời
Liên quan đến từ dời và rời còn có nhiều từ, cụm từ na ná nhau khiến bạn phân vân khi sử dụng:
- Dời lịch hay rời lịch: Rời lịch đúng chính tả
- Dời đi hay dời đi: Rời đi đúng chính tả
- Di dời hay di rời: Di dời đúng chính tả
- Dời xa hay rời xa: Rời xa đúng chính tả
- Mệt rã rời hoặc dã dời: Mệt rã rời đúng chính tả
- Dã dời hay rã rời: Rã rời đúng chính tả
- Rời xa hay dời xa: Rời xa đúng chính tả
- Tách rời hay tách dời: Tách rời đúng chính tả
- Rời rạc hay dời dạc: Rời rạc đúng chính tả
- Mệt mỏi dã dời hay rã rời: Mệt mỏi rã rời đúng chính tả
- Dã dời hay giã rời: Rã rời đúng chính tả
- Mệt dã dời hay rã rời: Mệt rã rời đúng chính tả
- Dời nhà hay rời nhà: Dời nhà đúng chính tả
- Rời mắt hay dời mắt: Rời mắt đúng chính tả
- Tháo rời hay tháo dời: Tháo rời đúng chính tả
- Xa dời hay xa rời: Xa rời đúng chính tả
- Dời dạc hay rời rạc: Rời rạc đúng chính tả
- Dời khỏi hay rời khỏi: Rời khỏi đúng chính tả
- Dời ngày hay rời ngày: Dời ngày đúng chính tả
- Dời tàu hay rời tàu: Rời tàu đúng chính tả
- Rời bỏ hay dời bỏ: Rời bỏ đúng chính tả
- Dời đến hay rời đến: Dời đến là đúng chính tả
- Rời bước hay dời bước: Dời bước là đúng chính tả
- Rời khỏi hay dời khỏi: Rời khỏi đúng chính tả
- Rời sang hay dời sang: Dời sang đúng chính tả
- Tàu rời ga hay tàu dời ga: Tàu rời ga đúng chính tả
Lý do nhiều người nhầm lẫn giữa di dời và di rời
Trong một số bài viết vẫn nhiều người nhầm lẫn di dời và di rời. Nguyên nhân của sự cố này là do:
- Hiện tượng đồng âm: Di dời hay di rời chỉ khác nhau ở một âm duy nhất là: d và r. Hai âm này khi đọc nhanh hoặc phát âm không rõ lời sẽ khiến người khác nhầm lẫn d với r và ngược lại.
- Ngôn ngữ 3 miền Bắc – Trung – Nam có sự khác nhau. Cư dân mỗi vùng có cách phát âm nặng nhẹ khác nhau nên đôi lúc cũng gây ra hiểu nhầm.
- Do không hiểu rõ nghĩa gốc của từ nên sử dụng từ ngữ tuỳ tiện: Di dời có nghĩa là dời đi chỗ khác, di rời là từ không có nghĩa. Nếu bạn hiểu rõ điều này chắc chắn không thể nhầm lẫn khi nói và viết. Do đó, nếu gặp từ mình chưa rõ thì cách tốt nhất là tra cứu từ điển tiếng Việt chính thống.
- Nhầm lẫn di dời hay di rời cũng có thể là do lỗi chính tả trong quá trình đánh văn bản. Đó là lỗi ngoài ý muốn và chúng ta có thể khắc phục được bằng cách sử dụng phần mềm check lỗi hiện đại. Chỉ trong ít phút là bạn có thể soát lỗi được cả văn bản dài.
- Ảnh hưởng từ mạng xã hội: Có thể nói, mạng xã hội là diễn đàn rộng lớn với sự tham gia của rất rất nhiều người. Trên các trang mạng, có nhiều bài viết đăng tải nhưng không chuẩn ngữ pháp. Về phía người đọc, họ không quan tâm nhiều đến vấn đề chính tả, chỉ cần đọc và hiểu thông tin. Lỗi sai ấy vì thế cứ mặc nhiên tồn tại, lâu dần ảnh hưởng đến cách sử dụng từ ngữ của đông đảo giới trẻ.
- Một nguyên nhân nữa là do người dùng không nắm vững quy tắc chính tả, nói và viết theo cảm tính, theo thói quen chứ không tuân thủ quy tắc tiếng Việt.
Mẹo tránh mắc lỗi chính tả khi dùng tiếng Việt
Nói và viết mắc lỗi chính tả sẽ ảnh hưởng không nhỏ tới công việc và học tập. Muốn hạn chế lỗi này bạn cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Thường xuyên đọc sách báo chính thống để trau dồi vốn từ
- Rèn cách phát âm đúng chuẩn, không sử dụng ngôn ngữ địa phương vì sẽ gây khó hiểu
- Sử dụng từ điển tiếng Việt để tra cứu khi gặp từ khó
- Hình thành thói quen kiểm tra chính tả bài viết sau khi hoàn thành
- Nắm rõ quy tắc chính tả của tiếng Việt
Di dời hay di rời đúng chính tả chúng tôi đã phân tích, làm rõ nói trên. Di dời là từ được thừa nhận trong tiếng Việt, được sử dụng phổ biến trong giao tiếp và viết lách. Vì thế, bạn phải dùng từ đúng ngữ cảnh để truyền tải đúng nội dung mình muốn nói. Vui lòng truy cập tại đây để có thêm nhiều thông tin hữu ích về tiếng Việt.
