Giành chiến thắng hay dành chiến thắng tuân thủ đúng quy tắc chính tả tiếng Việt? Tưởng chừng là câu hỏi dễ nhưng không ít người trả lời sai. Muốn xác định được cụm từ nào đúng ta phải phân tích rõ nghĩa của dành và giành, đồng thời đặt trong ngữ cảnh phù hợp. Nếu bạn phân vân vấn đề trên hay đọc bài viết sau của chúng tôi.
Ý nghĩa của từ dành và giành
Dành và giành là hai từ phổ biến, thường được sử dụng trong giao tiếp, viết lách hiện nay. Đó là hai từ đồng âm nhưng ý nghĩa hoàn toàn khác nhau. Thế nhưng một số người không hiểu nghĩa của từ nên sử dụng thay thế lẫn nhau.
Ý nghĩa của từ dành
Dành là một động từ dùng để mô tả hành động chia sẻ, phân bổ hoặc giữ lại một phần của cải, thời gian, tình cảm cho một ai đó. Từ ngữ này mang nội hàm tích cực cho thấy sự trân trọng, sự quan tâm và luôn muốn dành điều tốt đẹp cho người khác hoặc để thực hiện một mục đích nào đó. Dùng từ danh có nghĩa là chúng ta đang ưu tiên và dành một phần lợi ích cho người khác. Chẳng hạn:
- Dành tặng món quà cho người khác là hành động thể hiện tình cảm trân trọng, quý mến, yêu thương
- Dành dụm: Là tiết kiệm và dành dụm tiền để thực hiện một dự định nào đó: Mua nhà, mua ô tô…
- Dành riêng: Là giữ lại một phần nào đó cho mình, cho một người đặc biệt: Quà dành riêng cho mẹ hoặc cho người yêu
Ý nghĩa từ giành
Giành chiến thắng hay dành chiến thắng đúng? Để trả lời chuẩn xác câu hỏi này bạn phải nắm rõ nghĩa từ giành và dành. Khác với từ dành, giành được dùng để mô tả hành động đấu tranh để đạt được mục tiêu, có thể phải cạnh tranh với người khác. Giành gắn với đấu tranh và nỗ lực cho thấy sự quyết tâm, ý chí mạnh mẽ. Một vài trường hợp từ giành mang ý nghĩa tiêu cực: Giành giật lấy quyền lợi của người khác một cách không công bằng.
- Giành chiến thắng: Là đạt được ngôi vị cao nhất trong cuộc thi
- Giành giật: Là cố gắng hết mình để đạt được mục tiêu đề ra
- Giành lấy: Là lấy đi một thứ gì đó từ tay người khác có thể hợp pháp hoặc không hợp pháp.
Phân biệt cách sử dụng từ dành và giành
Cả dành và giành đều là động từ, phát âm giống nhau, chỉ khác một chữ cái đầu tiên: d và gi. Tuy vậy, ý nghĩa và sắc thái của hai từ này hoàn toàn khác biệt, thể hiện cách thức hành động đối lập. Do đó, việc sử dụng đúng từ dành và giành rất quan trọng:
- Ngữ cảnh: Dành dùng chủ yếu trong ngữ cảnh tích cực thể hiện sự chia sẻ, quan tâm, giúp đỡ, cho đi. Dùng từ dành là nhấn mạnh đến việc chúng ta chia sẻ quyền lợi, ưu tiên những điều tốt đẹp cho những đối tượng cụ thể. Giành: dùng trong ngữ cảnh đấu tranh, gắng hết sức để đạt được mục tiêu, kể cả việc phải sử dụng thủ đoạn
- Về hành động: Dành mang ý nghĩa tự nguyện, chủ động, dành cho ai đó một cách tự nguyên, không hề bị gò ép. Giành là hành động mang tính cạnh tranh đòi hỏi nỗ lực, cố gắng.
- Ví dụ: Anh ấy luôn dành những món quà tuyệt vời nhất cho mẹ của mình/Các vận động viên phải nỗ lực hết mình để giành chiến thắng.
Giành chiến thắng hay dành chiến thắng đúng chính tả
Giành chiến thắng hay dành chiến thắng đúng chính tả? Dựa vào sự phân tích nói trên có thể thấy: cả dành và giành đều là từ đúng chính tả nhưng đặt trong ngữ cảnh “chiến thắng” thì từ giành đúng, dành là sai. Dành với nghĩa giữ lại để sau này dùng rõ ràng không phù hợp. Dành cho nhau, dành cho con, dành tặng… là đúng còn dành chiến thắng là sai.
Từ đồng nghĩa, trái nghĩa với dành và giành
Đồng nghĩa với từ danh là tặng, biếu, dành dụm, cấp phát, phân phối, giao cho, ban tặng. Từ biếu mang ý nghĩa trang trọng, ban tặng mang ý nghĩa thiêng liêng, dành dụm là tích góp, phân phối dùng trong ngữ cảnh chia tài sản hoặc hàng hóa. Trái nghĩa với từ dành là lấy, cướp, tước đoạt, giành giật
Đồng nghĩa với từ giành là tranh giành, đoạt lấy, cướp, chiến thắng, chiếm giữ, giành giật. Tranh giành nhấn mạnh đến sự cạnh tranh, đoạt lấy mang hàm nghĩa mạnh mẽ hơn, chiếm đoạt bằng vũ lực. Cướp mang ý nghĩa tiêu cực. Trái nghĩa với giành là: Nhường, cho, từ bỏ, tặng.
Lý do nhầm lẫn giành chiến thắng và dành chiến thắng
Giành chiến thắng hay dành chiến thắng là cụm từ khiến nhiều người nhầm lẫn. Nguyên nhân nhầm là gì:
- Đây là hai từ đồng âm khác nghĩa. Một số người nghĩ rằng: Dành hay giành thì đều như nhau. Quan điểm này hoàn toàn sai lầm nhé, hai từ đó mang sắc thái khác nhau, không chung ngữ cảnh sử dụng.
- Sử dụng từ theo thói quan, không có sự cân nhắc, không xét đến ngữ cảnh cụ thể.
- Do không hiểu nghĩa của từ: Dành và giành đồng âm nhưng khác nghĩa nhé!
- Do lỗi chính tả khi viết hoặc khi đánh máy. Vậy nên, bạn cần khảo lại bài sau mỗi lần hoàn thành. Chúng ta có thể tận dụng phần mềm check lỗi vì rất hiệu quả và nhanh gọn.
Phân biệt giành và dành trong một số cặp từ
Ngoài cặp từ nói trên thì trong tiếng Việt còn nhiều cặp từ khác có liên quan cũng dễ gây nhầm lẫn:
- Giành giải nhất hay dành giải nhất: giành giải nhất đúng chính tả
- Giành được hay dành được: dành được đúng chính tả
- Giành tình cảm hay dành tình cảm: Dành tình cảm đúng chính tả
- Giành giật hay dành giật: Giành giật đúng chính tả
- Dành độc lập hay giành độc lập: Giành độc lập đúng chính tả
- Giành thắng lợi hay dành thắng lợi: Giành thắng lợi đúng chính tả
Giành chiến thắng hay dành chiến thắng đúng chuẩn tiếng Việt chúng tôi đã làm rõ qua bài viết nói trên. Hy vọng chia sẻ đó sẽ hữu ích với nhiều người, giúp bạn tự tin giao tiếp và viết lách. Truy cập tại đây để có thêm thông tin chi tiết nhé!
