Tranh thủ hay chanh thủ là trường hợp khiến nhiều người nhầm lẫn vì cách sử dụng ch và tr. Thực tế, trong giao tiếp, cư dân một số vùng dùng từ chanh thủ thay cho tranh thủ và ngược lại. Nếu bạn chưa phân biệt rõ hai từ này nên đọc bài viết sau của chúng tôi.
Tranh thủ là gì?
Căn cứ vào từ điển tiếng Việt, tranh thủ là một động từ có hai nghĩa rõ ràng:
- Tận dụng một cách tích cực một số cái mà bình thường chúng ta có thể không cần hoặc không sử dụng đến như: Tranh thủ thời cơ để đẩy nhanh tốc độ công việc hoặc ăn tranh thủ trong giờ giải lao hoặc tranh thủ nghỉ ngơi khi có thời gian rảnh..
- Tranh thủ là giành lấy sự đồng tình, ủng hộ cho mình. Ví dụ: Tranh thủ sự giúp đỡ của mọi người hoặc tranh thủ dư luận. Đông đảo giới trẻ hiện nay thường đùa nhau: Ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương, học bình thường, yêu đương là chính.
Tranh thủ hay chanh thủ đúng chính tả
Tranh thủ hay chanh thủ đúng? Như đã phân tích nói trên, tranh thủ là động từ mang ý nghĩa tích cực. Từ này được ghi nhận trong từ điển tiếng Việt, được giải thích nghĩa rõ ràng và được sử dụng trong văn bản chính thống, trong sách giáo khoa do Bộ giáo dục phát hành nên độ tin tưởng cao. Ngược lại, chanh thủ là từ không có nghĩa: Bản thân từ thủ có nghĩa nhưng khi ghép với từ chanh lại tạo ra cặp từ vô nghĩa. Ví dụ:
- Nhiều người tranh thủ mua nhà vì sợ giá nhà lên cao
- Tranh thủ đầu tư vàng sẽ mang lại cho bạn khoản lời đáng kể
- Tranh thủ giờ vàng để cấp cứu bệnh nhân nhồi máu cơ tim.
Phân biệt tranh và chanh trong một số cụm từ?
Ngoài tranh thủ hay chanh thủ thì trong tiếng Việt còn có nhiều từ, cụm từ có chứa chanh và tranh cũng khiến người dùng đau đầu. Dưới đây là một số ví dụ:
- Tranh giành hay chanh giành: Tranh giành đúng chính tả
- Tranh chấp hay tranh chấp: Tranh chấp đúng chính tả
- Vắt chanh bỏ vỏ hay vắt tranh bỏ vỏ: Vắt chanh bỏ vỏ đúng chính tả
- Tranh cãi hay chanh cãi: Tranh cãi đúng chính tả
- Đều như vắt chanh hay đều như vắt tranh: Đều như vắt tranh
- Tranh bóng hay chanh bóng: Tranh bóng đúng chính tả
- Lanh chanh hay lanh tranh: Lanh chanh
Nguyên nhân nhầm lẫn giữa tranh thủ và chanh thủ
Tranh thủ hay chanh thủ là hai cụm từ khiến nhiều người nhầm lẫn. Lý do của sự cố này là bởi:
- Ảnh hưởng của ngôn ngữ vùng miền: Một số nơi người dân phát âm ch và tr giống nhau khiến người nghe không phân biệt rõ. Hơn nữa, khi chúng ta phát âm sai chắc chắn sẽ dẫn đến lỗi chính tả khi viết.
- Do không hiểu rõ nghĩa của từ: Tranh thủ nghĩa là tận dụng cơ hội nào đó để hoàn thành việc của mình với nội hàm tích cực. Còn chanh thủ là từ vô nghĩa.
- Sai sót này cũng có thể xuất phát từ lỗi chính tả. Một số người ít khi kiểm tra lại bài viết sau khi hoàn thành. Viết bị lỗi hoặc đánh máy sai chính tả là điều dễ xảy ra.
- Tác động từ cách dùng từ thiếu chuẩn mực trên các diễn đàn, các trang mạng xã hội không chính thống, nhất là giới trẻ.
Mẹo hạn chế sai lỗi chính tả khi sử dụng tiếng Việt
Tiếng Việt vốn phức tạp nên việc mắc lỗi khi sử dụng là điều khó tránh. Để tin giao tiếp, viết lách chuẩn mực bạn cần lưu ý một vài vấn đề sau:
- Thường xuyên đọc sách báo chính thống, thực hành tiếng Việt. Sách báo chính thống đã được kiểm duyệt về nội dung và ngôn ngữ nên độ tin cậy cao,
- Tra cứu từ điển tiếng Việt nếu gặp từ, cụm từ khó hiểu. Trong từ điển, ngữ nghĩa của từ sẽ được giải thích đầy đủ, trọn vẹn. Lưu ý, lựa chọn từ điển chính chống đảm bảo chính xác
- Học cách phát âm chuẩn, rõ ràng, không sử dụng ngôn ngữ địa phương vì khó hiểu, dễ gây nhầm lẫn.
- Nắm vững quy tắc chính tả tiếng Việt sẽ giúp bạn tự tin giao tiếp và hạn chế sai sót
- Hình thành thói quen khảo lại bài sau khi hoàn thành. Tranh thủ viết thành chanh thủ đôi lúc không phải là không hiểu rõ nghĩa của từ mà do lỗi khách quan do đánh máy. Vì thế, bạn có thể sử dụng phần mềm check lỗi hiện đại để rà soát. Hiện nay có rất nhiều ứng dụng check lỗi hoàn toàn miễn phí, thao tác nhanh và dễ.
- Viết bài nhiều, làm bài tập trắc nghiệm tiếng Việt thường xuyên sẽ giúp bạn có thêm vốn từ phong phú, nắm vững ngữ pháp tiếng Việt.
Tầm quan trọng của việc dùng từ đúng chính tả
Việc dùng từ chuẩn quy tắc tiếng Việt mang lại nhiều lợi ích thiết thực như:
- Giúp tăng sự tự tin khi giao tiếp, tạo được ấn tượng tốt đẹp với người đối diện. Trong những cuộc gặp gỡ quan trọng, ăn nói chuẩn mực, ngôn ngữ linh hoạt, mạch lạc, rõ ràng sẽ dễ dàng ghi điểm.
- Truyền tải đúng nội dung, thông điệp mình muốn nói, tránh những hiểu lầm đáng tiếc.
- Thể hiện sự am hiểu của bản thân, giúp khẳng định sự chuyên nghiệp trong giao tiếp và công việc. Văn bản gửi đối tác, khách hàng chuẩn chỉnh mở ra nhiều cơ hội để thành công. Sai lỗi chính tả sơ đẳng trong hợp đồng hoặc thư gửi đến đối tác không chỉ làm giảm uy tín của bạn, của doanh nghiệp mà còn có thể làm ảnh hưởng đến việc ký kết và làm ăn.
- Đó cũng là cách giúp chúng ta bảo vệ, gìn giữ sự trong sáng của tiếng Việt, tiếng mẹ đẻ. Rất nhiều bạn trẻ hiện nay do ảnh hưởng của cách viết không chuẩn mực trên các trang mạng xã hội dẫn đến lệch chuẩn tiếng Việt đáng buồn.
Tranh thủ hay chanh thủ đúng chính tả chúng tôi đã phân tích nói trên. Tiếng Việt vốn không dễ nên chúng ta cần học hỏi mỗi ngày. Có vốn từ phong phú, ăn nói lưu loát, viết lách tốt sẽ giúp bạn có nhiều cơ hội trong cuộc sống, trong nghề nghiệp. Chúc bạn thành công. Vui lòng truy cập tại đây để có thêm những thông tin hữu ích.
