Trong tiếng Việt, lang mang hay lan man là cụm từ dễ gây nhầm lẫn. Không chỉ trong giao tiếp mà cả trong viết lách một số người vẫn dùng từ lang mang. Liệu cách sử dụng như thế có được không? Để giúp bạn có đáp án chính xác chúng tôi sẽ phân tích vấn đề cụ thể sau đây.
Lan man có nghĩa là gì
Lan man là tính từ hoặc trạng từ dùng để mô tả câu chuyện, lời nói, suy nghĩ, bài viết… kéo dài từ cái này sang cái kia một cách thiếu logic, không mạch lạc, không có hệ thống. Một bài viết lan man sẽ không được đánh giá cao, những người nói lan man sẽ khiến người nghe khó chịu vì mất nhiều thời gian và không đúng trọng tâm vấn đề. Trái nghĩa với lan man là đi thẳng vào vấn đề, tập trung, mạch lạc, cô đọng, súc tích, ngắn gọn. Đồng nghĩa với từ lan man là: Lạc đề, dài dòng, lê thê, lải nhải, luyên thuyên… Ví dụ:
- Bài viết của cô ấy rất lan man, không đi đúng yêu cầu của đề
- Ông ấy nói chuyện dài dòng, lan man khiến người khác khó hiểu
- Bài phát biểu của anh ấy lan man
- Tâm trí của cô ấy thường xuyên nghĩ ngợi lan man.
- Phim: Hướng dương ngược nắng bị khán giả nhận xét lan man
Lang mang hay lan man đúng chính tả
Lang mang hay lan man đúng quy tắc tiếng Việt? Lan man được ghi nhận trong tiếng Việt với nghĩa là dài dòng, lê thê, không đúng trọng tâm. Từ ngữ này được sử dụng cả trong văn nói lẫn văn viết, trong văn bản hành chính. Sách giáo khoa của Bộ giáo dục cũng viết là lan man:
- Từ điển mở của tác giả Hồ Ngọc Đức ghi nhận từ lan man là kéo dài không dứt
- Đại từ điển Tiếng Việt giải thích: Lan man là nói, viết, suy nghĩ kéo dài không dứt, điều nọ tiếp nối điều kia một cách thiếu hệ thống, không rõ ràng và rất lộn xộn.
- Từ điển của tác giả Nguyễn Lân và từ điển Việt Tân đều ghi rõ: Lan man là kéo dài không dứt
- Từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ cũng nêu rõ: Lan man là nói, viết, suy nghĩ cái dài từ cái này sang cái khác không mạch lạc, không có hệ thống.
Ngược lại, lang mang có được ghi nhận trong cuốn Đại từ điển tiếng Việt với nghĩa tương tự như lan man nhưng khi tra cứu các cuốn từ điển khác đều không có. Báo chí chính thống hiện nay đều nhất quán sử dụng từ lan mang. Nói cách khác, đó là từ vô nghĩa không thể sử dụng trong bất cứ trường hợp nào.
Vì sao nhiều người nhầm lẫn lan man và lang mang
Lang mang hay lan man hiện vẫn nhiều người nhầm lẫn. Nguyên nhân của sai sót này là do:
- Hiện tượng đồng âm: Âm n và âm ng trong tiếng Việt rất khó phân biệt nhất là khi nói nhanh hoặc phát âm không rõ ràng. Đặc biệt, cư dân nhiều tỉnh phía bắc có xu hướng đồng nhất hai âm này nên dễ dẫn đến nghe sai và viết sai.
- Không hiểu rõ nghĩa của từ: Đây là căn nguyên cơ bản nhất: Lan man là từ có nghĩa, được ghi nhận trong từ điển, lang mang là từ vô nghĩa. Vậy nên, chúng ta chỉ có thể sử dụng từ lan man, không thể dùng từ lang mang
- Một số người dùng ngôn từ tùy tiện, thiếu cân nhắc, viết và nói theo thói quen mà không tính đến ngữ cảnh.
- Lỗi chính tả ngoài ý muốn: Đánh máy nhầm, viết sai lỗi chính tả vẫn thường gặp trong một số bài viết. Vì thế, chúng ta cần hình thành thói quen kiểm tra lại bài sau mỗi lần hoàn thành. Muốn nhanh chóng và chuẩn xác, bạn nên tận dụng phần mềm check lỗi. Ứng dụng này cho phép khảo bài nhanh và hoàn toàn miễn phí.
Phân biệt lan và lang trong một số từ
Ngoài lang mang hay lan man còn có nhiều cụm từ khác liên quan đến lan và lang khiến chúng ta nhầm lẫn. Chẳng hạn như:
- Lan can hay lang cang: Lan can viết đúng chính tả
- Lan tỏa hay lang tỏa: Lan tỏa đúng chính tả
- Lan rộng hay lang rộng: Lan rộng đúng chính tả
- Lan ra hay lang ra: Lan ra đúng chính tả
- Lan thang hay lang thang: Lang thang đúng chính tả
- Lan truyền hay lang truyền: Lan truyền đúng chính tả
Một số mẹo hay giúp hạn chế sai sót khi sử dụng tiếng Việt
Tiếng Việt vốn đa dạng, phong phú, dễ nhầm lẫn bởi hiện tượng đa thanh, đa nghĩa, đồng âm, khác nghĩa… Vì thế, muốn hạn chế sai sót, chúng ta cần lưu ý một số vấn đề sau:
- Đọc sách báo chính thống thường xuyên sẽ có thêm vốn từ và học hỏi được kinh nghiệm diễn đạt. Sách báo chính thống bao giờ cũng được kiểm duyệt kỹ về nội dung và văn phong nên chuẩn chính tả, độ tin cậy cao.
- Hãy tra cứu từ điển tiếng Việt nếu gặp từ, cụm từ khó hiểu. Trong từ điển, nghĩa của từ sẽ được giải thích đầy đủ, rõ ràng: Nghĩa đen, nghĩa bóng, ngữ cảnh sử dụng.
- Sử dụng từ ngữ có cân nhắc, hạn chế dùng ngôn ngữ địa phương vì sẽ khiến người nghe khó hiểu
- Nắm vững quy tắc chính tả tiếng Việt, hình thành thói quen kiểm tra lại bài viết sau khi hoàn thành
- Xem xét ngữ cảnh sử dụng của từ: Một số từ đồng âm nhưng khác nghĩa nên ngữ cảnh sử dụng sẽ khác nhau. Bạn cần tính đến yếu tố này khi nói, viết.
Tầm quan trọng của việc sử dụng từ đúng chính tả
Rất nhiều bạn trẻ chưa coi trọng vấn đề dùng từ trong viết lách và giao tiếp. Đó là quan điểm sai lầm vì dùng từ đúng chuẩn mang lại nhiều lợi ích:
- Truyền tải đúng nội dung, đúng thông điệp
- Giúp tự tin khi giao tiếp, tạo ấn tượng tốt đẹp với người đối diện
- Thể hiện sự hiểu biết của bản thân, sự chuyên nghiệp trong công việc. Đối với những văn bản quan trọng gửi đến khách hàng, đối tác mà mắc lỗi chính tả sơ đẳng sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ đến hình ảnh bản thân và doanh nghiệp
- Góp phần bảo vệ sự trong sáng của tiếng Việt – tiếng mẹ đẻ
Lang mang hay lan man đúng chính tả hẳn bạn đã hiểu rõ. Lang mang là từ không có nghĩa nên chúng ta không dùng thay thế cho từ lan man. Tăng cường trau dồi ngôn ngữ, thực hành tiếng Việt mỗi ngày sẽ giúp bạn có thêm nhiều cơ hội trong học tập và nghề nghiệp.
