Cuộc đời mỗi chúng ta ai rồi cũng có những bước ngoặt nhất định. Bước ngoặt ấy lớn như thế nào còn tùy thuộc vào mỗi người. Vậy, bước ngoặt là gì? Bước ngoặc hay bước ngoặt đúng chính tả? Từ ngữ vốn quen dùng nhưng đôi lúc lại khiến chúng ta phân vân: Liệu cách dùng đó bấy lâu đã đúng chưa? Dưới đây là phân tích chi tiết.
Tầm quan trọng của việc dùng từ chuẩn chính tả
Tiếng Việt phong phú, đa dạng, giàu đẹp nhưng không kém phần phức tạp. Hiện tượng đồng âm, khác nghĩa, đa thanh, đa nghĩa có thể gây ra những hiểu nhầm đáng tiếc. Vì thế, có kiến thức về tiếng Việt và dùng từ đúng ngữ cảnh là hết sức quan trọng:
- Giúp truyền tải đúng nội dung, ý nghĩa của vấn đề mình muốn đề cập
- Tránh hiểu nhầm, hiểu sai gây ra hậu mâu thuẫn, tranh cãi đáng tiếng
- Giúp chúng ta tự tin giao tiếp, ăn nói lưu loát, tạo được ấn tượng với đối tác, khách hàng
- Chứng tỏ bạn là người có kiến thức về tiếng Việt, là người đáng tin cậy
- Trong các văn bản quan trọng, dùng từ chuẩn chính tả giúp tạo thêm niềm tin, khẳng định sự chuyên nghiệp của bản thân trong công việc
- Góp phần quan trọng bảo vệ và gìn giữ sự trong sáng của tiếng mẹ đẻ.
Bước ngoặt là gì?
Để xác định: Bước ngoặc hay bước ngoặt đúng chúng ta cần hiểu rõ ý nghĩa của nó. Bước ngoặt là chỉ sự thay đổi lớn trong một tình huống hoặc một quá trình. Trong cuộc đời, bước ngoặt là thời điểm có sự chuyển biến mạnh mẽ về hành động hoặc suy nghĩ. Đối với lịch sử hoặc chính trị: Bước ngoặt dùng để chỉ dấu mốc quan trọng làm thay đổi cục diện và tình hình. Ví dụ:
- Cách mạng tháng Tám năm 1945 là bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc Việt Nam
- Năm 2000 là bước ngoặt lớn đối với nền kinh tế nước ta
- Việc tìm ra vắc xin phòng chống bệnh chó dại là một bước ngoặt lớn của y học thế giới
- Chiến thắng Điện Biên Phủ mở ra bước ngoặt trên bàn đàm phán ở Giơnevơ
- Đó là bước ngoặt lớn trong sự nghiệp của cô ấy
Bước ngoặc hay bước ngoặt đúng
Bước ngoặt được ghi nhận trong từ điển tiếng Việt, có ý nghĩa rõ ràng, được sử dụng trong nhiều ngữ cảnh khác nhau. Từ này được dùng cả trong giao tiếp lẫn viết lách. Trong sách giáo khoa do Bộ giáo dục phát hành hay các văn bản pháp lý chính thống đều ghi là bước ngoặt.
Ngược lại, bước ngoặc là biến thể sai, là từ mắc lỗi chính tả: Bước có nghĩa là giai đoạn, tiến trình, ngoặt là liên hệ hoặc thông đồng với nhau. Cả hai từ đều có nghĩa nhưng khi ghép thành Bước ngoặc vô nghĩa nên không được ghi nhận trong từ điển tiếng Việt chính thống.
Vì sao có sự nhầm lẫn giữa bước ngoặc và bước ngoặt
Sự nhầm lẫn giữa bước ngoặc và bước ngoặt hiện nay vẫn diễn ra. Không chỉ trong giao tiếp hàng ngày mà trong một số bài viết vẫn xuất hiện từ bước ngoặc thay vì bước ngoặt. Nguyên nhân nhầm lẫn là do:
- Cách phát âm: âm cuối ặc và ặt không có ranh giới rõ ràng khi đọc nhất là trong tình huống nói nhanh và người nghe không để ý. Hơn nữa, cư dân một số nơi có xu hướng đồng nhất hai âm này khi đọc và nói nên người nghe sẽ nhầm dẫn đến viết sai.
- Do không hiểu rõ nghĩa của từ: Đây là lý do chính dẫn đến nhầm lẫn. Nếu chúng ta hiểu rõ nghĩa của từ sẽ dùng đúng ngữ cảnh, không có sự nhầm lẫn lung tung. Bước ngoặt có ý nghĩa rõ ràng, bước ngoặt vô nghĩa, không được ghi nhận trong từ điển.
- Ảnh hưởng từ thói quen viết sai trên mạng xã hội: Một số bài viết đăng tải trên mạng xã hội hiện nay vẫn viết nhầm bước ngoặt thành bước ngoặt. Giới trẻ lại không quan tâm đến vấn đề này và mặc nhiên thừa nhận điều đó. Lâu dần, nó ảnh hưởng đến thói quen sử dụng ngôn ngữ lệch chuẩn của một số bạn trẻ.
- Do thiếu kiến thức về tiếng việt, dùng từ tùy tiện, viết theo thói quen chứ không tra cứu từ điển.
So sánh bước ngoặt và bước ngoặc
Bước ngoặc hay bước ngoặt đúng chính tả? Để bạn yên tâm khi sử dụng, chúng tôi sẽ phân biệt rõ như sau:
- Về cách phát âm: Bước ngoặt là /bɨək ŋwạt/, bước ngoặc là /bɨək ŋwặc/
- Về ý nghĩa: Bước ngoặt là thay đổi lớn, chuyển biến quan trọng, bước ngoặc không có nghĩa
- Trong từ điển: Bước ngoặt được ghi nhận trong từ điển, bước ngoặc không có trong từ điển
- Ngữ cảnh: Bước ngoặt dùng trong: Chính trị, đời sống, sự nghiệp, văn chương, còn bước ngoặt không nên dùng.
- Về từ loại: Bước ngoặt là cụm danh từ, bước ngoặc là sai chính tả
Cách ghi nhớ từ bước ngoặt chuẩn chính tả
Hiện nay vẫn nhiều người nhầm lẫn bước ngoặc hay bước ngoặt. Để tránh sai sót này bạn có thể áp dụng mẹo sau:
- Liên hệ ngữ cảnh sử dụng: Bước ngoặt đi liền với tình huống: Chỉ sự thay đổi lớn nào đó
- So sánh với nghĩa gốc của từ: Ngoặt là hành động chuyển hướng, thay đổi, còn ngoặc là dấu câu
- Sử dụng từ điển tiếng Việt chính thống để tra cứu nghĩa của từ: Ngoặt là từ được xác minh nghĩa gốc trong từ điển
- Mẹo nhớ âm vị: Ngoặt có âm t mạnh và dứt khoát nên khi đọc có phần nhấn mạnh hơn, gợi nên sự thay đổi lớn, rõ ràng.
Phân biệt móc ngoặc và móc ngoặt
Ngoài cặp từ nói trên, khi bắt gặp cụm từ móc ngoặc và móc ngoặt hẳn bạn cũng sẽ thắc mắc từ nào đúng từ nào sai?
- Móc ngoặc là động từ chỉ hành động thông đồng với nhau để kiếm chác lợi nhuận. Ví dụ: Nhà sản xuất đã móc ngoặc với bọn gian thương để bán hàng với giá cao.
- Móc ngoặt là từ sai chính tả, là từ vô nghĩa do nhầm lẫn âm cuối.
Hy vọng với chia sẻ nói trên bạn đã hiểu rõ bước ngoặc hay bước ngoặt đúng chính tả? Từ bước ngoặt được thừa nhận trong từ điển, trong văn bản chính thống nên chúng ta yên tâm sử dụng. Chúc bạn vui vẻ, cuộc sống hạnh phúc, sự nghiệp thăng tiến.
