Trong quá trình trau dồi, rèn luyện bản thân thì việc học tập và sử dụng tiếng Việt đúng chuẩn luôn cần được coi trọng. Không ít người vì hạn chế về ngôn ngữ và giao tiếp đã đánh mất cơ hội tốt về nghề nghiệp đối với bản thân. Tiếng Việt vốn đa dạng và phức tạp nên việc sử dụng như thế nào hiệu quả không phải là vấn đề đơn giản. Trong bài viết này chúng ta cùng phân biệt cặp từ: Bứt phá hay bức phá.
Bứt phá hay bức phá đúng chính tả
Dựa vào từ điển tiếng Việt chính thống bạn sẽ thấy: Bứt phá là từ viết đúng, bức phá là từ viết sai do người dùng nhầm lẫn. Từ bức phá không có ý nghĩa trong tiếng Việt. Vậy, bứt phá mang hàm nghĩa gì?
- Bứt có nghĩa là tách lìa, là vượt ra khỏi, là sự đột phá mang ý nghĩa vượt qua, vượt lên so với giới hạn hoặc thành tích thông thường của bản thân. Nó cho thấy sự tiến bộ, sự chuyển mình vượt bậc ở một cấp độ cao hơn. Hiện nay, khái niệm bứt phá có thể sử dụng rộng rãi trong nhiều tình huống: Chỉ hành động hoặc chỉ vấn đề mang ý nghĩa tinh thần hoặc sự kiên cường, sự nỗ lực vượt qua mọi rào cản…
- Phá có nghĩa là vượt qua, làm tan vỡ một cái gì đó như: Phá vỡ giới hạn, phá vỡ kỷ lục
Kết hợp hai từ nói trên lại với nhau tạo thành từ bứt phá với ý nghĩa: Phá vỡ những ràng buộc, những quy tắc, giới hạn cũ để vươn lên một tầm cao mới, đạt được kết quả vượt trội mà trước đây chưa từng có. Bứt phá là động từ mạnh chủ yếu dùng để mô tả những thành công lớn, ấn tượng mang tính đột phá trong nhiều lĩnh vực khác nhau của cuộc sống.
Ứng dụng của từ bứt phá
Trên cơ sở ý nghĩa của từ bứt phá chúng ta thấy: nó có thể sử dụng trong nhiều trường hợp, nhiều lĩnh vực khác nhau của cuộc sống:
- Trong học tập: Bứt phá là chỉ một học sinh nào đó có sự thay đổi lớn về thành tích trong học tập và rèn luyện: Điểm số cao hơn mong đợi hoặc giành được học bổng lớn hoặc có vốn kiến thức sâu rộng hoặc có sự thay đổi ngoạn mục về đạo đức: Từ học sinh cá biệt trở thành một hoc sinh ngoan…
- Trong sự nghiệp: Bứt phá là chỉ một cá nhân, một tổ chức đã đạt được thành tích xuất sắc chưa từng có từ trước đến nay. Nhờ thành tích này, họ được tăng lương hoặc được đề bạt chức vụ cao hơn, được coi trọng hơn. Ví dụ: Nhân viên xưởng B đã có sáng kiến tuyệt vời giúp nâng cao năng của dây chuyền sản xuất.
- Trong thể thao: Từ bứt phá được sử dụng khá phổ biến để chỉ những vận động viên đạt thành tích xuất sắc, lập kỷ lục, vượt qua, đối thủ, phá vỡ giới hạn trước đó…
Bứt phá hay bức phá đúng chính tả? Rõ ràng, bứt phá mới là từ có nghĩa, mang ý nghĩa chỉ sự tiến bộ, sự thành công vượt bậc.
Tại sao nhầm lẫn giữa bứt phá và bức phá
Theo chia sẻ của các chuyên gia ngôn ngữ, một số người nhầm lẫn giữa bức phá và bứt phá phần nhiều là do ngữ âm và thói quen sử dụng. Âm t và âm c ở cuối của từ nên khi phát âm nhanh hoặc khi sử dụng trong một số phương ngữ chúng ta có thể nghe na ná nhau nên khó phân biệt, rồi viết sai.
Thêm nữa, một số người khi nói đến sự vượt trội hoặc sự đột phá thì không chú ý đến cấu trúc của âm tiết cuối tạo thành thói quen dùng từ sai chính tả. Lỗi này hay gặp trong giao tiếp thường hay hoặc trên các nền tảng mạng xã hội. Ở đây, con người ta sống vội, tộc độ, ưu tiên sự tiện lợi hơn là sự chính xác tuyệt đối.
Điều cốt lõi, nhầm bứt phá hay bức phá là bởi không hiểu rõ nghĩa gốc của từ. Bạn không rõ: Bứt phá hay bức phá từ nào có nghĩa, từ nào không, ý nghĩa của nó là gì? Một khi không hiểu rõ nghĩa của từ thì việc dùng sai, dùng nhầm cũng là lẽ đương nhiên.
Mẹo hay giúp phân biệt bứt phá và bức phá
Làm sao để tránh nhầm lẫn giữa hai từ ngữ nói trên? Bạn có thể áp dụng một vài mẹo nhỏ sau đây:
- Chú ý đến âm cuối của từ: Bứt kết thúc bằng âm t là âm tắc gợi chúng ta liên tưởng đến sự dứt khoát, sự tách rời, sự mạnh mẽ.
- Bức kết thúc bằng âm c là âm tắc mang nội hàm tiêu cực, cho thấy sự cứng nhắc, nặng nề liên quan đến một vật cản nào đó. Bạn hãy thử so sánh bứt với dứt khoát hoặc vượt lên để ghi nhớ chính xác.
- Luyện cách phát âm chuẩn, đọc to, rõ, chậm rãi để người khác không nhầm lẫn. Một khi bạn đã quan với cách phát âm sẽ nhận thấy được sự khác biệt giữa các từ ngữ.
- Thường xuyên đọc tài liệu, sách báo chính thống sẽ giúp chúng ta trau dồi vốn từ, rèn luyện kỹ năng viết, kỹ năng diễn đạt từ đó giảm mắc lỗi chính tả.
- Tra cứu từ điển tiếng Việt nếu gặp từ cụm từ khó hiểu, tuyệt đối không dùng từ theo cảm tính.
- Kiểm tra lỗi chính tả bài viết kỹ càng sau mỗi lần hoàn thành bài viết. Muốn nhanh chóng, tiết kiệm thời gian bạn nên sử dụng phần mềm check lỗi công nghệ cao. Hiện nay, có rất nhiều ứng dụng hỗ trợ soát lỗi chính tả hiện đại, hoàn toàn miễn phí. Chỉ cần copy văn bản dán vào theo hướng dẫn là có kết quả trả về. Bạn hãy thử ngay nhé!
Bứt phá hay bức phá đúng chính tả hẳn nhiều người đã rõ câu trả lời. Vấn đề tưởng đơn giản nhưng vẫn không ít người mắc lỗi. Hy vọng chia sẻ nói trên của chúng tôi sẽ hữu ích với nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ. Thành thạo ngôn ngữ, có kỹ năng giao tiếp tốt chắc chắn bạn sẽ có nhiều cơ hội trong nghề nghiệp. Đó là kỹ năng mềm đặc biệt quan trọng trong thời đại mở cửa và hội nhập. Chúc bạn vui vẻ, may mắn, hạnh phúc.
