Thành ngữ tiếng Việt có rất nhiều câu hay nói về gia đình, quê hương, tình cảm anh em ruột thịt. Trong đó, chôn rau cắt rốn hay chôn nhau cắt rốn là cụm từ phổ biến và thường gặp. Một số người đặt câu hỏi: Dùng chôn nhau hay chôn rau đúng trong trường hợp này? Nếu bạn thắc mắc nên đọc kỹ bài viết dưới đây của chúng tôi.
Chôn rau cắt rốn và chôn nhau cắt rốn nghĩa là gì
Rau còn gọi là nhau thai, là phần ruột nối từ tử cung mẹ đến rốn bào thai. Chôn rau, cắt rốn là hai việc làm quan trọng đầu tiên sau khi sinh em bé. Chôn rau cắt rốn chỉ nơi mỗi người sinh ra, nơi gắn bó sâu sắc với mỗi đời người. Câu thành ngữ này muốn nhắc nhở chúng ta dù đi đâu, làm gì cũng phải luôn nhớ về nguồn cội, nơi mình đã sinh ra. Đồng nghĩa với thành ngữ này là quê cha đất tổ, trái nghĩa với nó là câu: Đất khách quê người.
Chôn rau cắt rốn hay chôn nhau cắt rốn
Chôn rau cắt rốn hay chôn nhau cắt rốn đúng chính tả? Để lý giải chuẩn xác vấn đề này chúng ta cần hiểu:
Chôn nhau cắt rốn
- Trong cuốn đại từ điển Tiếng Việt ghi nhận: chôn nhau cắt rốn
- Từ điển của Nguyễn Lân ghi nhận thành ngữ này với ý nghĩa: Nơi mình đã sinh ra
- Từ điển Việt Tân ghi nhận: Chôn nhau cắt rốn là nói đến nơi sinh của mình, nơi phát sinh ra đầu tiên
- Từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ học chỉ rõ: thành ngữ trên chỉ nơi ai đó sinh ra với tình cảm tha thiết.
Chôn rau cắt rốn
- Cuốn đại từ điển Tiếng Việt: Chôn rau cắt rốn với 3 nghĩa: Được sinh ra, thuộc nơi mình sinh ra, thuộc nơi mình gắn bó máu thịt hoặc thuộc nơi khởi đầu, xuất phát của một phong trào, một tổ chức nào đó.
- Từ điển của tác giả Nguyễn Lân và từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ học thì ghi nhận: Chôn rau cắt rốn được hiểu tương tự như chôn nhau cắt rốn.
Nhiều người lý giải rằng: Rau và nhau đều là một, đó chỉ là biến âm do cách nói, cách phát âm khác nhau của mỗi vùng miền. Rau hay nhau thì đều dùng để chỉ bộ phận quan trọng nối thai nhi với thành tử cung của mẹ thông qua dây rốn. Nó làm nhiệm vụ truyền dinh dưỡng từ mẹ qua con và đào thải, trao đổi khí cho thai nhi khi đang nằm trong bụng mẹ.
Điều đó có nghĩa là chôn nhau cắt rốn hay chôn rau cắt rốn đầu đúng và đều được ghi nhận trong các cuốn từ điển uy tín. Vậy, viết chôn nhau hay chôn rau sẽ hay và hợp lý hơn? Thực tế, người ta thường hiểu nhau là nhau thai, rốn là cuống rốn. Đứa bé khi sinh ra thì nhau thai và cuống rốn sẽ được chôn vào đất nhằm mục đích ghi nhớ cội nguồn, máu mủ. Vì thế, cụm từ chôn nhau được dùng phổ biến hơn nhất là trong văn chương chính thống.
Giải đáp thắc mắc về thành ngữ chôn rau cắt rốn
Trong cuốn sách tiếng Việt lớp 5 phần luyện từ và câu bài “Mở rộng vốn từ tổ quốc” do Nhà xuất bản giáo dục in tại Công ty Trần Phú đã viết: Nơi chôn rau cắt rốn. Một số phụ huynh đã phản ánh: Viết chôn rau cắt rốn là sai, phải là chôn nhau cắt rốn. Liên quan đến vấn đề đó, ông Nguyễn Văn Tùng, phó Tổng biên tập của Nhà xuất bản Giáo dục đã nêu rõ:
- Trong từ điển tiếng Việt của Viện Ngôn ngữ thì cả hai từ: Rau và nhau đều có nghĩa như nhau
- Còn cuốn “Giải phẫu sinh lý” tập 2 của Bộ Y tế, nhà xuất bản y học năm 1986 gọi bộ phận nói trên là rau “Thai phát triển do các tác động phối hợp của buồng trứng, của rau và của thùy trước tuyến yên” – trích ở trang 93
- Trong cuốn thành ngữ học tiếng Việt của tác giả Hoàng Văn Hành – nhà xuất bản khoa học xã hội năm 2015 cũng chấp nhận đồng thời cả hai thành ngữ: Chôn nhau cắt rốn và chôn rau cắt rốn.
- Tố Hữu, nhà thơ lớn, bậc thầy về ngôn ngữ và sử dụng ngôn ngữ dân tộc đã viết: “Ai về thăm bưng biền Đồng Tháp/Việt Bắc miền Nam, mồ ma giặc Pháp/Nơi chôn rau cắt rốn của ta” – Tố Hữu toàn tập, nhà xuất bản văn học, 2009, trang 224
- Các cuốn sách: Đại từ điển tiếng Việt do Bộ giáo dục và Trung tâm Ngôn ngữ và văn hóa Việt Nam do tác giả Nguyễn Như Ý chủ biên, từ điển tiếng Việt của Trung Tâm từ điển học Vietlex hoặc thành ngữ tiếng Việt của Nguyễn Lực – Lương Văn Đang… cũng thừa nhận: Chôn rau cắt rốn là đúng.
Xuất phát từ cách giải thích nói trên có thể thấy, chôn rau cắt rốn hay chôn nhau cắt rốn đều đúng chính tả. Vì thế, người dùng có thể tùy chọn sao cho phù hợp với ngữ cảnh, mong muốn của mình.
Một số lưu ý giúp bạn sử dụng tiếng Việt hiệu quả
Ngoài cụm từ nói trên, trong tiếng Việt còn có nhiều từ, thành ngữ khó hiểu, dễ gây nhầm lẫn. Do đó, để dùng từ chuẩn, tránh mắc lỗi ngoài ý muốn bạn cần ghi nhớ một số vấn đề sau:
- Thường xuyên đọc sách báo chính thống. Bài viết, tài liệu chính thống không chỉ được kiểm duyệt về nội dung mà còn được kiểm chứng về chính tả, cách dùng từ… Vậy nên, ngôn ngữ trong bài viết đều chuẩn mực và độ tin cậy cao.
- Hình thành thói quen tra cứu từ điển tiếng Việt khi gặp từ, cụm từ khó hiểu. Trong từ điển, từ ngữ sẽ được giải thích rõ cả nghĩa đen lẫn nghĩa bóng. Một khi bạn đã hiểu rõ nghĩa của từ dĩ nhiên sẽ không nhầm lẫn khi dùng.
- Nắm chắc quy tắc chính tả tiếng Việt cũng là phương pháp hay giúp chúng ta tự tin giao tiếp, viết bài tốt, tăng sự chuyên nghiệp trong công việc.
- Sử dụng phần mềm check lỗi chính tả sau khi viết bài. Các ứng dụng này cho phép soát lỗi nhanh và hoàn toàn miễn phí nhé!
Chôn rau cắt rốn hay chôn nhau cắt rốn đúng chính tả chúng tôi đã chia sẻ nói trên. Vì cả hai đều được thừa nhận trong tiếng Việt nên bạn yên tâm: sử dụng thành ngữ nào cũng ổn. Hãy cập nhật tại đây để có thêm nhiều thông tin thú vị liên quan đến tiếng Việt nhé!
