Gởi hay gửi là hai động từ được sử dụng phổ biến trong cuộc sống. Một số ý kiến cho rằng gửi là đúng, gởi là sai và ngược lại. Bạn dễ dàng thấy sự không đồng nhất trong cách dùng hai từ này ở miền Nam và miền Bắc. Vậy, từ nào chuẩn chính tả tiếng Việt? Chúng ta sẽ làm rõ dưới đây nhé!
Gởi hay gửi đúng chính tả tiếng Việt?
Dựa vào từ điển tiếng Việt sẽ thấy rõ, hai từ này đều được ghi nhận, đều là tính từ có chung ý nghĩa:
- Gởi hay gửi đều có nghĩa là chuyển đến người khác, chuyển đến nơi khác qua khâu trung gian. Ví dụ: Gửi quà, gửi bưu phẩm, gửi bưu kiện…
- Giao cái của mình nhờ người khác trông hộ, giữ hộ, bảo quản hộ. Ví dụ: Gửi con đi mẫu giáo, gửi nhà nhờ hàng xóm trông coi, gửi tiền ở ngân hàng
- Gửi đến một nơi nào đó để làm việc. Ví dụ: Gửi cán bộ ra nước ngoài học tập, tiếp thu trình độ khoa học kỹ thuật.
- Gửi và gửi còn có nghĩa là đưa lại, trả lại. Ví dụ: Anh xin gửi lại tiền hôm trước đã mượn của em
- Chỉ sự sinh sống dựa vào người khác, tạm nhờ: Ví dụ: Ăn gửi nằm nhờ…
Gửi là từ phổ thông được sử dụng phổ biến ở cả ba miền, trong sách giáo khoa, sách tham khảo, sách báo chính thống. Còn gởi là phương ngữ nên ít sử dụng hơn. Từ gởi khá phổ biến ở miền Nam. Tuy nhiên hiện nay vẫn có một số ý kiến cho rằng, gởi hay gửi đồng nghĩa nhưng cách dùng khác nhau:
- Gởi là đưa cho ai bằng cách nhờ hoặc sai người đem đến: Gởi hàng, gởi thư
- Gửi dùng để nói về tinh thần, nó mang tính chất trừu tượng hơn so với từ gởi: ví dụ: Gửi lời chào, gửi lời thăm hỏi
Tìm hiểu về nguồn gốc từ vựng, sự phát triển của từ gửi và gởi
Theo các chuyên gia ngôn ngữ, từ gửi là cách viết phổ thông chuẩn hóa theo chính tả tiếng Việt hiện đại. Gửi là phương ngữ được sử dụng trong giao tiếp hàng ngày, phổ biến ở người miền Nam. Hai từ này cách phát âm tương tự nhau nhưng sự khác biệt lại xuất phát từ yếu tố lịch sử, xã hội. Trong quá trình phát triển ngữ âm từ chữ Nôm sang chữ Quốc ngữ sẽ dẫn đến một số thay đổi.
Chữ Quốc ngữ được truyền bá vào nước ta ở thế kỷ 17 gắn với vai trò của các giáo sĩ phương Tây. Họ nỗ lực phiên âm tiếng Việt bằng chữ Latinh để thuận lợi cho việc truyền đạo. Trong quá trình đó, một số âm tiết được ghi nhận tùy theo vùng miền. Đó là lý do từ gửi biến thành từ gởi trong phương ngữ của cư dân Nam Bộ.
Ở miền Nam, biến âm ư thành ơ rất phổ biến. Đây gọi là xu hướng thay đổi âm để phù hợp với thói quen phát âm của từng vùng miền. Kết quả thống kê cho thấy: 95% dân miền Bắc sử dụng từ gửi, 70 % dân miền trung dùng từ gửi, 30% dùng từ gởi. Dân miền Nam 40% dùng từ gửi, 60% dùng từ gởi.
Ứng dụng của từ gửi và gởi trong cuộc sống và công việc
Gởi hay gửi đúng chính tả? Cả hai từ này đều được sử dụng trong tiếng Việt nhưng mức độ ưu tiên từ gửi cao hơn:
- Trong văn bản hành chính, pháp luật, học thuật: Công văn, báo cáo, luận văn, khóa luận, đơn từ, hợp đồng pháp lý… Trong ngữ cảnh này thì từ gửi là chuẩn chính tả duy nhất. Không có quy định về vấn đề đó nhưng từ gửi được xem là mặc định. Ví dụ: Kính gửi công ty Trường An… chứ không thể viết: Kính gởi công ty Trường An
- Trong giao tiếp đời thường bạn có thể dùng gửi hoặc gởi nhưng từ gởi phổ biến hơn nhất là ở miền Nam: Ví dụ: Anh gởi em bài hát hôm qua chúng ta ghi âm. hoặc Mẹ gởi mấy chục trứng gà lên cho tôi.
- Trong sáng tạo nội dung và nghệ thuật: Từ gửi xuất hiện nhiều hơn nhưng đôi lúc từ gởi lại mang đến cảm giác thân thuộc, mộc mạc, gần gũi. Ví dụ: Thư gởi mẹ yêu là bài hát chất chứa nhiều nỗi niềm hoặc Gởi người tôi yêu là truyện ngắn được nhiều người yêu thích.
Hướng dẫn phân biết một số từ liên quan đến gửi và gởi
Gởi hay gửi chúng tôi đã giải đáp nói trên. Liên quan đến hai từ này còn có nhiều cặp từ khác sẽ khiến bạn lúng túng khi lựa chọn:
- Kính gửi hay kính gởi: Kính gửi đúng chính tả
- Gửi gắm hay gởi gắm: Cả hai từ đều đúng
- Gởi giỏ xách hay gửi giỏ xách: Gửi giỏ xách đúng
- Thân gửi hay thân gởi: thân gửi đúng
- Kí gởi hay ký gửi: Ký gửi đúng chính tả
- Viết Email dùng kính gửi hay kính gởi: Dùng kính gửi nhé!
Xoay quanh chủ đề gởi hay gửi đúng quy tắc tiếng Việt có nhiều ý kiến được đưa ra. Về cơ bản, hai từ này đều được ghi nhận trong từ điển, đều được sử dụng trong cuộc sống, trong giao tiếp. Tuy nhiên, xét dưới góc độ chính thống thì gửi được ưu tiên sử dụng nhất là trong những văn bản hành chính pháp lý quan trọng. Chúc bạn may mắn, thành công.
