Tiếng Việt ta vốn giàu đẹp, đa dạng về ngữ nghĩa. Tuy nhiên, sự đa dạng về ngữ nghĩa, hiện tượng đa thanh, đồng âm cũng gây nên không ít nhầm lẫn. Có nhiều từ, cụm từ na ná nhau nhưng lại không thể sử dụng thay thế lẫn nhau. Luyên thuyên hay liên thiên cũng là cặp từ gây nhiều tranh cãi. Theo bạn, từ nào chuẩn chính tả? Chúng ta cùng phân tích kỹ hơn dưới đây nhé!
Luyên thuyên hay liên thiên đúng chính tả
Trong thực tế tồn tại đồng thời cả ba từ: Huyên thuyên, luyên thuyên và liên thiên. Có nghĩa rằng, chúng đều là từ được thừa nhận trong từ điển tiếng Việt và có thể thay thế lẫn nhau trong từng trường hợp nhất định.
Trong cuốn: Từ điển từ láy tiếng Việt của Viện ngôn ngôn ngữ do Hoàng Văn Hành chủ biên lý giải rằng: Huyên thuyên có nghĩa là nói nhiều lời và lan man, nói chưa hết chuyện này đã sang chuyện kia. Ví dụ: Anh ấy nói huyên thuyên đủ thứ chuyện trên đời.
Trong từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê ghi nhận: Chữ luyên thuyên ít dùng và khuyến khích người đọc xem huyên thuyên để hiểu rõ nghĩa hơn. Và trong mục huyên thuyên thì cuốn từ điển này cũng giách thích nghĩa gốc của từ là: Nói chuyện nhiều, nói lan man không có đầu đuôi, nói chưa hết chuyện này đã sang chuyện khác
Nghiên cứu mới nhất của Hoàng Tuấn Công thì 4 chữ: Huyên thuyên, liên thiên, luyên thuyên hay huyên thiên đều là từ đồng nghĩa và đều viết đúng chính tả. Nghĩa gốc của chúng là: Nói nhiều, nói lan man, không trọng tâm. Tuy nhiên, xét trên phương diện nghĩa gốc của từ thì huyên thuyên và luyên thuyên không được sử dụng phổ biến vì chúng là một dạng biến âm của huyên thiên.
Cắt nghĩa rõ hơn về gốc gác của từ: Huyên thiên vốn là từ ghép gốc Hán, chữ huyên được hiểu là ầm ỉ, chỉ thứ âm thanh tạp loạn giống như nghĩa của từ huyên náo. Thiên là chỉ khoảng không trên trời cao ví như: Thiên không, thăng thiên. Theo cuốn Hán ngữ đại từ điển thì: Huyên là nói ầm ĩ, rầm rĩ, thiên là khoảng trời không nên khi ghép lại: Huyên thiên dùng để mô tả âm thanh lớn, vang dội đến tận thiên không.
Một căn cứ nữa: Theo cuốn từ điển của tác giả Đào Văn Tập: Huyên thiên là nói chuyện rầm rĩ hoặc là nói nhiều mà không rõ đầu đuôi, không đâu vào đâu. Ví dụ: Ông ấy nói chuyện thuyên thiên như kẻ say rượu
Từ điển từ láy tiếng Việt giải thích về ý nghĩa từ liên thiên như sau: Nói nhiều, nói lan mãn, nói không đâu vào đâu. Nó được xếp vào nhóm từ láy nhưng nhiều nhà nghiên cứu ngôn ngữ khẳng định: Thực chất liên thiên là từ ghép chính phụ gốc Hán: Liên có nghĩa là nối tiếp, liên tiếp: Súng bắn liên tục, liên thanh. Còn thiên là một phần nào đó của cuốn sách với nhiều chương: Thiên thứ nhất, thiên thứ hai
Cuốn từ điển tiếng Việt của tác giả Hoàng Phê cho rằng: Liên thiên là nói lan man, nói nhiều, nói lung tung không rõ như thế nào: Ăn nói liên thiên, kể đủ thứ chuyện liên thiên. Cách giải thích này tương đương với nghĩa của từ: huyên thuyên, huyên thuyên, luyên thuyên
Vậy, luyên thuyên hay liên thiên đúng chính tả? Liên thiên là từ gốc Hán còn luyên thuyên là một dạng biến âm của chúng. Cả hai từ này đều được chấp nhận trong giao tiếp, trong viết lách nên chúng ta đều có thể sử dụng thay thế lẫn nhau. Ngoài ra: Huyên thuyên, huyên thiên cũng đúng nhé!
Một số mẹo hay giúp bạn sử dụng từ ngữ chuẩn chính tả
Tiếng Việt tồn tại nhiều từ, cụm từ dễ gây nhầm lẫn. Trường hợp trên: Luyên thuyên hay liên thiên đồng nghĩa nên dùng từ nào cũng ổn. Tuy nhiên, có một số cụm từ đồng âm nhưng hoàn toàn khác nghĩa. Trong trường hợp này chúng ta không thể dùng chúng thay thế lẫn nhau. Vậy, làm thế nào để tránh sai sót trong giao tiếp và viết lách:
Tăng cường đọc sách báo chính thống
Sách báo chính thống được kiểm định chặt chẽ cả về nội dung lẫn hình thức. Vì thế, từ ngữ đã được cân nhắc kỹ trước khi dùng nhằm đảm bảo độ chính xác cao. Vì thế, đọc nguồn tài liệu này bạn sẽ có thêm vốn từ phong phú, biết thêm về cách dùng từ và cách diễn đạt.
Thường xuyên tra cứu từ điển tiếng Việt
Một cách đơn giản và chính xác nhất khi gặp từ khó hiểu là bạn sử dụng từ điển tiếng Việt để tra cứu. Trong cuốn sách này, từ ngữ sẽ được giải thích rõ về nguồn gốc, ngữ nghĩa, cách dùng, ngữ cảnh sử dụng… Một khi chúng ta đã nắm chính xác nghĩa của từ dĩ nhiên sẽ không thể dùng sai, dùng lẫn lộn.
Sử dụng phần mềm check lỗi
Trong quá trình viết lách, do gõ văn bản nhầm nên một số từ chúng ta bị sai. Đó là lỗi chính tả không mong muốn. Điều này có thể ảnh hưởng đến công việc của bạn, nhất là các văn bản quan trọng gửi đến đối tác, khách hàng. Vậy nên, chúng ta cần hình thành thói quen kiểm tra lại bài sau khi viết. Nếu check thủ công dĩ nhiên sẽ mất nhiều thời gian, có một cách đơn giản hiện nay là sử dụng phần mềm soát lỗi chính tả hiện đại. Các ứng dụng này cho phép bạn sử dụng hoàn toàn miễn phí, tốc độ check nhanh, thao tác đơn giản.
Nắm chắc quy tắc chính tả tiếng Việt
Một điều quan trọng khi sử dụng tiếng Việt bạn phải nắm rõ là quy tắc chính tả của tiếng Việt. Cách sử dụng nguyên âm, phụ âm, từ ghép, từ láy như thế nào. Một số từ như: c/k/q hay ch và tr, r và s, s và x đều có nguyên tắc riêng, không thể sử dụng lung tung. Hiểu rõ quy chuẩn trên bạn không lo nhầm lẫn nữa nhé!
Hy vọng với chia sẻ nói trên bạn đã rõ: Luyên thuyên hay liên thiên đúng chính tả. Bỏ túi những mẹo hay chúng tôi chia sẻ tin chắc bạn sẽ tự tin khi giao tiếp, vững vàng khi viết lách. Vui lòng cập nhật tại đây để có thêm nhiều thông tin thú vị liên quan đến tiếng Việt và ngữ pháp tiếng Việt nhé!
