Trong cuộc sống, nhất là trong học tập và rèn luyện, từ mài giũa được sử dụng thường xuyên. Tuy nhiên, khi được hỏi: mài giũa hay mài dũa đúng quy tắc chính tả thì nhiều người lại lúng túng. Đó là cụm từ đồng âm nhưng không đồng nghĩa bạn nhé! Để xác định rõ từ đúng, từ sai bạn nên đọc kỹ bài viết sau đây.
Mài giũa là gì?
Mài giũa là một động từ chỉ quá trình trau dồi, rèn luyện một cách liên tục, bền bỉ, kiên trì để chiếm lĩnh kiến thức hoặc để hoàn thiện một kỹ năng, một phẩm chất cá nhân nào đó. Trong học tập, việc mài giũa là cả một quá trình khổ liên, không ngừng học hỏi để chiếm lĩnh kiến thức và có khả năng vận dụng kiến thức đó vào trong thi cử và đời sống
Đối với mỗi cá nhân, mài giũa được hiểu là sự tu dưỡng bản thân nhằm hoàn thiện nhân cách và phẩm chất đạo đức của mình. Nói về nguồn gốc, mài tức là chà xét lên bề mặt làm cho sắc bén hơn. Giũa cũng mang ý nghĩa tương tự, khi kết hợp mài với giũa có nghĩa là rèn luyện liên tục. Ví dụ:
- Các sĩ tử đang ngày đêm mài giũa để nắm chắc kiến thức trước khi bước vào kỳ thi quan trọng
- Giáo viên phải mài giũa phương pháp giảng dạy sao cho nhuần nhuyễn và hiệu quả nhất.
- Vận động viên muốn đạt được thành tích thi đấu cao phải không ngừng mài giũa
- Nếu muốn trở thành thợ kim hoàn bạn phải mài giũa tay nghề từ khi còn nhỏ.
- Cô ấy đang mài giũa tính cách của mình để trở nên tốt hơn.
- Nghệ sĩ phải mài giũa kỹ năng biểu diễn hàng ngày
Mài giũa hay mài dũa đúng chính tả
Mài giũa hay mài dũa đúng? Từ mài giũa được ghi nhận trong từ điển, được giải thích đầy đủ nghĩa, được sử dụng trong các tài liệu chính thống do Bộ giáo dục phát hành nên bạn yên tâm. Đó là từ có nghĩa, có nguồn gốc rõ ràng:
- Việt Nam từ điển của Hội khai trí Tiến Đức ghi như sau: Giũa là đồ dùng làm bằng thép có khía ráp, dùng để mài đồ hoặc vật nào đó cho nhẵn, cho sắc.
- Từ điển tiếng Việt của Viện ngôn ngữ ghi nhận: Mài giũa là động từ bao hàm 2 nghĩa: Làm cho sắc bén hơn, cứng cáp hơn thông qua rèn luyện và thử thách hoặc sửa đi sửa lại nhiều lần cho đẹp hơn, hay hơn, chính xác hơn.
Từ mài dũa không được ghi nhận trong từ điển tiếng Việt chính thống, nó là biến thể sai do nhầm lẫn trong cách phát âm. Vì thế, dù trong giao tiếp hay viết lách bạn chỉ được phép dùng từ mài giũa thay vì mài dũa. Dùng từ không chuẩn chính tả sẽ ảnh hưởng lớn đến hình ảnh, uy tín, độ chuyên nghiệp của bạn.
Vì sao nhiều người nhầm lẫn giữa mài giũa và mài dũa
Mài giũa hay mài dũa đúng không phải ai cũng rõ? Hiện tượng nhầm lẫn giữa hai cụm từ này vẫn diễn ra bởi:
- Do đồng âm: Từ mài giũa và mài dũa phát âm tương tự nhau, âm d và gi đọc lên không có ranh giới phân cách, nhất là khi chúng ta đọc nhanh, phát âm không rõ lời thì người nghe không thể phân biệt. Đọc sai dẫn đến nghe sai ắt viết sẽ sai.
- Do không hiểu rõ nghĩa gốc của từ, không tra cứu từ điển mà dùng từ theo thói quen. Điều đó dẫn đến nhiều nhầm lẫn tai hại, truyền đạt sai nội dung, không phù hợp với ngữ cảnh…
- Ảnh hưởng từ thói quen viết mài dũa cho nhanh gọn trên mạng xã hội. Rất nhiều bài viết đăng tải dùng mài dũa thay vì mài giũa và bản thân người đọc cũng mặc nhiên thừa nhận, không ít bình luận cũng viết mài dũa… Lỗi này kéo dài ảnh hưởng nghiêm trọng đến cách dùng từ của nhiều bạn trẻ.
- Do lỗi chính tả ngoài ý muốn: Bạn biết mài giũa đúng, mài dũa sai nhưng khi đánh văn bản lại viết thành mài dũa. Sau khi hoàn thành bài viết nếu bạn không check lỗi sẽ không nhận ra sai sót của mình. Vậy nên, một kinh nghiệm quan trọng trong viết lách là sử dụng phần mềm check lỗi để phát hiện lỗi chính xác, hiệu quả, tiết kiệm thời gian.
Phương pháp ghi nhớ từ mài giũa đúng nhanh gọn
Để yên tâm, hạn chế tối đa sai sót trong quá trình sử dụng tiếng Việt bạn hãy áp dụng mẹo ghi nhớ nhanh dưới đây:
- Phương pháp ngữ cảnh: Cái giũa là dụng cụ làm nhẫn kim loại, dùng công cụ này để nhớ âm gi trong từ mài giũa
- Phương pháp so sánh với nghĩa gốc: Giũa là dụng cụ có răng cưa được dùng để làm nhẵn nên mài giũa đúng.
- Tra cứu từ điển là cách xác nhận nhanh gọn, độ tin cậy cạo đối với từ ngữ mà bạn phân vân.
- Mẹo âm vị: Chúng ta chỉ cần phân biệt âm gi là âm đôi còn âm d là âm đơn.
Mài giũa hay mài dũa đúng quy tắc chính tả tiếng Việt chúng tôi đã đề cập và lý giải nói trên. Hy vọng thông tin đó sẽ giúp bạn tự tin hơn trong giao tiếp. Vui lòng truy cập tại đây nếu bạn cần học hỏi tiếng Việt và mở rộng vốn từ.
