Tiếng Việt vốn giàu có, đa thanh, đa sắc, đa nghĩa. Có lẽ vì thế mà nhiều người hay nhầm lẫn từ này với từ kia khi nói và khi viết. Rèn giũa hay rèn dũa là trường hợp cụ thể. Vậy, trong 2 từ này từ nào viết đúng chính tả, ý nghĩa của từ như thế nào? Quy tắc chính tả d và gi ra sao? Chúng tôi sẽ làm rõ dưới đây nhé!
Rèn giũa hay rèn dũa đúng chính tả
Tra cứu từ điển tiếng Việt chính thống sẽ thấy, rèn dũa không có trong từ điển, là từ mắc lỗi chính tả, là biến thể sai của rèn giũa. Còn từ rèn giũa được giải thích về ngữ nghĩa như sau:
- Rèn có nghĩa là đập khối kim loại nào đó rồi nung mềm thành đồ dùng
- Giũa có hai nghĩa khác nhau: Là danh từ chỉ đồ dùng làm bằng thép hoặc là động từ có nghĩa là mài bằng giũa.
Giữa rèn và giũa có sự tương đồng: Làm cho vật nào đó trở nên hoàn chỉnh hơn so với hình dạng ban đầu. Như vậy, rèn giũa là quá trình cải thiện, rèn luyện, hoàn thiện bản thân thông qua việc học tập, luyện tập, học hỏi mỗi ngày để phát triển kỹ năng, nâng cao hiểu biết. Đó là hành động tích cực thúc đẩy bản thân tự hoàn thiện mình theo thời gian để ngày càng tốt đẹp hơn. Ví dụ về rèn giũa:
- Anh ấy không ngừng rèn giũa bản thân để thi đấu tốt hơn nữa
- Rèn giũa bản thân sẽ giúp chúng ta hoàn thiện hơn theo thời gian
- Muốn chạm đến thành công chúng ta phải rèn giũa bản thân nghiêm ngặt.
- Thi đấu giao hữu với các đội bóng mạnh là cơ hội để U23 Việt Nam rèn giũa các phương án tấn công
- Một nữ công nhân nói: Nghề đã rèn giũa tôi…
- Cuộc sống chính là môi trường rèn giũa con người tốt nhất.
Lý do nhầm lẫn giữa rèn giũa hay rèn dũa
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến việc nhầm lẫn giữa rèn giũa hay rèn dũa. Cụ thể là:
- Do hiện tượng đồng âm: d và gi có cách phát âm khá giống nhau, ranh giới không rạch ròi nên khi nói nhanh hoặc phát âm không chuẩn thì người nghe sẽ hiểu nhầm.
- Do ngữ điệu vùng miền khác nhau: Người miền Bắc phát âm d và gi khá rõ nhưng người miền Nam lại có sự nhập nhằng nên d thường biến thành gi.
- Do không hiểu rõ nghĩa của từ gốc: Rèn dũa không có trong từ điển tiếng Việt, là từ vô nghĩa. Còn rèn giũa nghĩa là rèn luyện và hoàn thiện bản thân. Nếu bạn hiểu rõ nghĩa của từ dĩ nhiên không thể dùng sai.
- Do tác động từ mạng xã hội: Bài đăng, comment, bình luận trên nhiều web sai lỗi chính tả nhưng giới trẻ xem đó là chuyện bình thường, vẫn có thể đọc và hiểu được là ok. Lỗi này kéo dài tạo thành thói quen khó sửa ở nhiều người.
Quy tắc chính tả d và gi
Muốn biết rõ khi nào sử dụng âm gi khi nào dùng từ âm d thì bạn phải nắm được quy tắc chính tả. Theo đó:
- D thường đi với từ thuần Việt, có thể đi với mọi nguyên âm: Da, đi, du, de, doạ nạt, nổi đóa, hậu duệ, vô duyên, duy trì
- Gi thường đi với từ Hán Việt, đặc biệt không đi với các âm đệm như: Uê, uâ, uy, oa…
- Dựa vào thanh điệu: Trong từ Hán Việt, những từ nào sử dụng thanh ngã, thanh nặng thường đi với D. Ngược lại, từ Hán Việt thanh sắc hoặc thanh hỏi thường đi với gi: Dạ hội, dũng cảm, diễn viên, giã từ…
- Trong từ láy: D và l thường đi với nhau như: Lò dò, lim dim, lai dai, còn Gi và d không bao giờ xuất hiện trong cùng một từ láy: Dằng dặc, dãi dầu, dập dìu, già giặn, giục giã, giãy giụa…
Phân biệt giũa và dũa
Ngoài rèn giũa hay rèn dũa còn có nhiều từ liên quan khó hiểu, dễ gây nhầm lẫn. Chẳng hạn như:
- Mài dũa hay mài giũa: Mài giũa đúng chính tả
- Giũa hay dũa: Giũa viết đúng chính tả
- Gọt dũa hay gọt giũa: Gọt giũa đúng chính tả
- Cái giũa hay cái dũa: Cái giũa đúng chính tả
Phương pháp hạn chế mắc lỗi chính tả khi sử dụng tiếng Việt
Tiếng Việt đa dạng, phong phú, cấu trúc phức tạp nên nhiều người hay mắc lỗi khi sử dụng. Để tránh lỗi chính tả bạn cần lưu ý một số vấn đề sau:
Thường xuyên trau dồi vốn tiếng Việt
Bạn có thể học tiếng Việt qua nhiều kênh khác nhau như: Đọc sách báo chính thống, đọc sách văn học nghệ thuật, sử dụng từ điển tiếng Việt. Thường xuyên đọc sách, viết bài là giải pháp hay để chúng ta có thêm vốn từ, rèn luyện kỹ năng viết đúng ngữ cảnh, dùng từ chuẩn xác.
Tạo thói quen kiểm tra lỗi chính tả sau khi viết
Trước đây chủ yếu viết chữ thủ công nên ít khi mắc lỗi chính tả. Tuy nhiên, hiện nay, các văn bản thường đánh máy nên dễ mắc lỗi. Do đó, sau mỗi lần hoàn thành bài viết chúng ta cần phải check lỗi. Dù đây là lỗi vô tình nhưng sẽ gây ảnh hưởng không nhỏ. Đặc biệt, với những văn bản quan trọng gửi đến đối tác hoặc khách hàng mà mắc nhiều lỗi chính tả sẽ làm giảm độ uy tín, tính chuyên nghiệp của bản thân và doanh nghiệp.
Tra cứu từ điển tiếng Việt nếu cần
Trong trường hợp bạn gặp từ khó hiểu, khó phân biệt nên tra cứu từ điển tiếng Việt chính thống để yên tâm hơn. Từ có trong từ điển là có nghĩa, có thể sử dụng. Còn từ không có trong từ điển là sai, không thể dùng. Rèn giũa và rèn dũa cũng thế, từ rèn dũa không có trong từ điển nên đó là biến thể sai.
Sử dụng phần mềm kiểm tra lỗi chính tả
Một phương pháp đơn giản, nhanh gọn, tiết kiệm thời gian để kiểm tra lỗi chính tả là sử dụng phần mềm check lỗi. Bạn chỉ cần copy văn bản dán vào là từ mắc lỗi sẽ hiển thị với dấu gạch chân đỏ. Dựa vào đó chúng ta có thể sửa dễ dàng.
Rèn giũa hay rèn dũa đúng chính tả hẳn bạn đã rõ. Rèn dũa là từ sai nên không thể thay thế cho từ rèn giũa trong mọi trường hợp. Để có thêm thông tin thú vị về tiếng việt và quy tắc chính tả bạn vui lòng truy cập tại đây.
