Không gia đình là tác phẩm văn học kinh điển, dù đã trải qua hơn một thế kỷ vẫn vẹn nguyên giá trị nhân văn và sức lay động lòng người. Tác phẩm Không gia đình của của đại văn hào Hector Malot đã dựng lên một bức tranh xã hội Pháp thế kỷ XIX đầy chân thực, đem lại những bài học sâu sắc về nghị lực sống và về “gia đình”. Cùng theo dõi review chi tiết tác phẩm này sau đây nhé!
1. Về tác giả Hector Malot
Hector Malot (1830 – 1907) sinh ra tại La Bouille, miền Bắc nước Pháp. Ông vốn là một luật sư nhưng lại có niềm say mê với văn chương, dành trọn cuộc đời mình cho nghiệp cầm bút. Trong sự nghiệp đồ sộ với hơn 70 tác phẩm, Malot luôn kiên trì với tôn chỉ: Viết về hiện thực một cách công tâm và nhân văn nhất. Ông không bao giờ tô hồng cuộc sống nhưng cũng không đẩy con người vào chốn cùng đường tuyệt vọng. Trong các tác phẩm của mình, Hector Malot luôn dành lại chút ánh sáng về lòng tốt, sự thiện lương để dẫn dắt nhân vật, cứu rỗi nhân vật của mình.
Vào những năm cuối thế kỷ XIX, khi nước Pháp đang chuyển mình mạnh mẽ sau cuộc cách mạng công nghiệp. Bên cạnh sự phồn vinh của thành thị là những góc khuất tối tăm: nạn bóc lột sức lao động trẻ em, cảnh nghèo đói ở nông thôn và những thân phận phiêu dạt không nơi nương tựa.
“Không Gia Đình” ban đầu được viết theo đơn đặt hàng của một tờ báo Pháp với mục đích chính là giáo dục địa lý cho trẻ em. Tuy nhiên, bằng tài năng xuất chúng, Hector Malot đã biến những bài học khô khan về vùng miền thành một cuộc phiêu lưu, thành một câu chuyện, một hành trình giàu tính nhân văn và nhiều bài học sâu sắc. Tác phẩm đã giành giải thưởng của Viện Hàn lâm Pháp và trở thành cuốn sách “gối đầu giường” của biết bao thế hệ độc giả trên toàn cầu.
Thông tin sách Không gia đình:
|
2. Review nội dung Không gia đình: Hành trình vạn dặm của cậu bé Rémi
Không gia đình là một chuỗi những biến cố liên tiếp xảy ra với cuộc đời Rémi, đưa người đọc đến với nhiều tầng mức cảm xúc khác nhau. Với lối viết chân thực, dễ đọc, Hector Malot đã chinh phục được rất nhiều đối tượng độc giả.
Mở đầu câu chuyện là tại ngôi làng Chavanon yên bình, nơi cậu bé Rémi đang được sống trong tình yêu thương vô bờ bến của mẹ Barberin. Thế nhưng, bi kịch ập đến khi lão Barberin – chồng mẹ nuôi của Rémi trở về từ Paris sau một tai nạn lao động khiến lão bị tàn tật, lão đã bán Rémi cho một cụ già nghệ sĩ lang thang tên là Vitalis với giá 30 franc.
Cũng từ đấy, cuộc đời Rémi rẽ sang một trang mới đầy bão tố nhưng cũng đầy ánh sáng, niềm tin và tình yêu thương. Gánh xiếc của cụ Vitalis chỉ gồm ba con chó (Capi, Dolce, Zerbino) và một chú khỉ (Joli-Cœur). Trên những nẻo đường xuyên nước Pháp, cụ Vitalis không chỉ dạy Rémi cách diễn xiếc để kiếm sống, mà còn dạy cậu học chữ, học nhạc và quan trọng nhất là dạy cậu cách làm người tử tế.
Tuy nhiên, sự nghiệt ngã của số phận đã đẩy họ vào cảnh khốn cùng. Cụ Vitalis bị bỏ tù oan uổng tại Toulouse. Trong thời gian cụ đi tù, Rémi gặp được bà Milligan và cậu con trai liệt chân Arthur trên con tàu “Thiên Nga”. Đây là khoảng thời gian êm đềm nhất, nơi Rémi được nếm trải sự giàu sang và tình mẫu tử, nhưng cuối cùng cậu vẫn chọn quay về với cụ Vitalis khi cụ mãn hạn tù vì nghĩa tình, vì tình thương yêu.
Tiếp diễn câu chuyện, một mùa đông khắc nghiệt đã lấy đi tất cả của gánh xiếc nhỏ. Lần lượt Dolce và Zerbino bị sói ăn thịt trong rừng sâu, chú khỉ Joli-Cœur chết vì viêm phổi do lạnh. Đỉnh điểm của bi kịch là cái chết của cụ Vitalis. Cụ đã gục ngã dưới trời tuyết trắng sau khi nhường chiếc áo ấm cuối cùng và dùng thân mình che chở cho Rémi.
Một mình giữa cuộc đời, Rémi may mắn được gia đình bác thợ làm vườn Acquin cưu mang. Tại đây, cậu gặp cô bé lém lỉnh Lise. Nhưng hạnh phúc chẳng tày gang, gia đình Acquin phá sản, các con bị chia tán khắp nơi. Rémi lại tiếp tục cuộc đời lang thang cùng người bạn mới – Mattia, một thiên tài âm nhạc nhỏ tuổi nhưng đầy nghị lực.
Hai cậu bé đã cùng nhau đi khắp nước Pháp, kiếm tiền để thực hiện ước mơ mua tặng mẹ Barberin một con bò sữa. Hành trình cuối cùng đưa Rémi sang Anh quốc để tìm lại cha mẹ đẻ. Cậu rơi vào bẫy của gia đình Driscoll gian ác – những kẻ tự xưng là người thân của cậu nhưng thực chất là một băng nhóm tội phạm. Nhờ sự mưu trí của Mattia và sự giúp đỡ của bà Milligan, sự thật cuối cùng cũng sáng tỏ: Rémi chính là con trai thất lạc của bà Milligan. Kết thúc tác phẩm là một cái kết viên mãn, nơi những người lương thiện đều tìm thấy hạnh phúc cho riêng mình.
3. Những bài học ý nghĩa trong Không gia đình
Hành trình dài của Rémi trong Không gia đình để lại cho độc giả nhiều bài học ý nghĩa có giá trị vượt thời gian, đúng ở mọi thời đại, những bài học dù đã qua hằng thế kỉ vẫn không mất đi giá trị:
Nghị lực giúp con người vượt lên số phận nghiệt ngã
Thông điệp lớn nhất mà tác giả muốn gửi gắm đến người đọc chính là giá trị của nghị lực, sự mạnh mẽ vượt lên trên số phận. Rémi bị quăng vào những hoàn cảnh ngặt nghèo nhất: bị bán, bị bỏ đói, bị vùi dưới hầm mỏ ngập nước nhiều ngày liền, bị tống giam… Nhưng cậu chưa bao giờ oán trách cuộc đời, chưa bao giờ từ bỏ trên hành trình của mình. Tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta rằng khó khăn không thể quật ngã được con người nếu họ có một ý chí kiên định và một trái tim thuần khiết.
Giá trị và tầm quan trọng của giáo dục và lao động
Không giống nhiều truyện thiếu nhi khác chỉ tập trung vào yếu tố phép màu, “Không Gia Đình” đề cao giá trị thực tế của việc học và làm, của lao động chân chính. Rémi học chữ từ những mẩu gỗ, học nhạc từ những âm thanh của gió và suối. Cậu lao động miệt mài, tích cóp từng đồng xu nhỏ để báo hiếu mẹ nuôi. Đó là sự giáo dục toàn diện về cả trí tuệ lẫn tâm hồn.
Hãy luôn giữ lấy sự thấu cảm và lòng trắc ẩn
Trong hành trình của mình, Rémi đã gặp đủ mọi hạng người. Có những kẻ tham lam như lão Barberin, gia đình Driscoll, nhưng cũng có những người nghèo khổ nhưng sẵn lòng sẻ chia miếng bánh cuối cùng. Sự tử tế là thứ ngôn ngữ mà ngay cả người mù cũng có thể nhìn thấy và người điếc có thể nghe thấy. Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào, chúng ta vẫn nên giữ lấy lòng trắc ẩn, tình thương yêu và sự thấu cảm với con người.
Với lối kể chân thực, không lời hoa mỹ, Hector Malot đã giúp độc giả trải qua nhiều tầng bậc xúc cảm, gặp gỡ nhiều cuộc đời, kiểu nhân vật và rút ra cho chính mình những bài học sâu sắc nhất. Dù thời gian có trôi qua bao lâu, hình ảnh cậu bé Rémi với cây đàn trên vai, bước đi dưới ánh nắng hay trong bão tuyết, vẫn mãi là biểu tượng bất diệt cho tinh thần lạc quan và lòng nhân ái của con người. Chắc chắn đây sẽ là cuốn sách không làm bạn thất vọng, hãy thử đọc và chiêm nghiệm kiệt tác văn học này nhé!
