Dù là tiếng mẹ đẻ nhưng với rất nhiều người tiếng Việt không hề dễ. Để hiểu và sử dụng đúng ngôn ngữ tiếng Việt là một hành trình dài đòi hỏi chúng ta phải học tập và rèn dũa mỗi ngày. Say sưa hay say xưa là từ quen thuộc trong đời sống hàng ngày nhưng vẫn nhiều người nhầm lẫn. Nếu bạn chưa rõ về hai từ này nên đọc thông tin dưới đây.
Say sưa hay say xưa viết đúng chính tả
Say sưa có nghĩa là mê mải, đắm chìm vào một việc vì đó mà quên đi nhiều thứ xung quanh, không còn ý thức về thời gian và không gian xung quanh. Người ta thường dùng từ này để miêu tả sự tập trung cao độ vào công việc hoặc một hoạt động nào đó mà bản thân yêu thích.
Trong công việc, trong học tập, say sưa có nghĩa là chăm chỉ, chăm chú làm việc, không mang đến mọi thứ xung quanh. Ví dụ: Anh ấy học tập say sưa hoặc cô ấy say sưa với công việc được giao.
Trong sáng tạo nghệ thuật, từ say sưa mang ý nghĩa đam mê, nhiệt huyết. Ví dụ: Người hoạ sĩ say sưa hoàn thành bức vẽ hoặc Cô ấy say sưa với vai diễn của mình. Nói về nguồn gốc, đây là từ ghép: Say + sưa vừa có thể là trạng từ hoặc tính từ tùy ngữ cảnh sử dụng.
Còn say xưa là từ viết sai của say sưa. Từ ngữ này không có trong từ điển tiếng Việt và không có ý nghĩa gì nên bạn tuyệt đối không sử dụng. Xay xưa cũng là một biến thể sai của say sưa bạn nhé!
Nguyên nhân nhầm lẫn giữa say sưa và say xưa
Trong giao tiếp, thậm chí trong quá trình viết lách một số người vẫn nhầm lẫn giữa say sưa và say xưa. Nguyên nhân của sự cố này là do:
- Cách phát âm sưa và xưa na ná nhau. Đặc biệt mỗi vùng miền, ngữ điệu lại có sự khác nhau nên khi phát âm s dễ biến thành x. Một khi phát âm không chuẩn thì việc nghe và viết sẽ dễ mắc lỗi chính tả.
- Chưa nắm vững nghĩa gốc của tiếng Việt: Thực tế, nhiều người dùng từ theo thói quen chứ không hiểu nghĩa gốc. Vì thế, nhầm lẫn giữa say sưa và say xưa cũng là điều khó tránh khỏi.
- Tác động từ mạng xã hội: Trên nhiều diễn đàn, nhiều bài đăng, bình luận trên mạng xã hội, một số người vô tình hoặc cố ý viết sai lỗi chính tả nhưng mọi người đều xem đó là chuyện hết sức bình thường và chấp nhận nó. Lâu dài, lỗi sai này trở thành thói quen khó sửa ở một số người, nhất là giới trẻ..
Phương pháp ghi nhớ say sưa viết đúng chính tả
Say sưa hay say xưa đúng chính tả? Rõ ràng, say sưa là đúng, từ ngữ này có trong từ điển tiếng Việt chính thống. Để yên tâm sử dụng từ ngữ đúng chính tả bạn cần ghi nhớ một vài vấn đề sau:
- Về ngữ cảnh: Say sưa có nghĩa là mê mải, say mê, tập trung cao độ
- So sánh với từ gốc: Say có nghĩa là mê mãi, đắm chìm. Sưa là trạng thái kéo dài. Cấu trúc: Say + sưa là mải mê kéo dài
- Sử dụng từ điển: Để biết chắc từ ngữ mình dùng đã chuẩn chưa thì cách đơn giản và nhanh gọn nhất là đối chiếu với từ điển tiếng Việt chính thống. Chỉ có say sưa tồn tại trong từ điển chính thống, còn say xưa hay xay xưa đều không có.
Một số quy tắc sử dụng đúng chính tả
Vì tiếng Việt có nhiều từ và cụm từ khó hiểu, khó nhớ, na ná nhau nên chuyện nhầm lẫn vẫn thường xảy ra. Say sưa hay say xưa là một ví dụ điển hình. Nếu bạn hay mắc lỗi khi dùng từ trong giao tiếp và viết lách cần nắm chắc một số quy tắc chính tả sau đây:
Quy tắc dùng L và N
L đứng trước âm đệm oa, uâ, oe, uy. Còn N không đứng trước những từ có từ 2 âm tiết. Nó được sử dụng để chỉ vị trí hoặc ẩn nấp, chẳng hạn như: Né, nấp, nè, nép. Trong từ láy, L và n không láy âm với nhau. Tuy nhiên, láy vần l rất phổ biến, no chỉ có láy âm với chính nó như: Nóng nực, nảy nở, nôn nao…
Quy tắc dùng ch và tr
Chữ ch đứng đầu các tiếng có vần âm đệm là uê, oe, oă, oa. Đa số vần ch gắn liền với các danh từ chỉ quan hệ trong gia đình như: cha, chú, chàng, chồng, cháu, chắt hoặc danh từ chỉ đồ vật như: chổi, chăn, chảo, chiếu… hoặc từ mang ý nghĩa phủ định như: chưa, chẳng, chả…
Còn Tr không đứng trước các vần âm đệm oa, oă, oe, uê…. Thông thường, những từ Hán Việt thanh nặng hoặc thanh huyền sẽ có âm đầu là tr như: Trọng, trường, trạng, trình tự…
Quy tắc dùng chữ s/x
Ngoại trừ một số trường hợp đặc biệt như: Soạt, soát, soạng, soạn, suất thì chữ S không đứng đầu các tiếng có âm đệm. Do đó, khi gặp trường hợp này bạn nên chọn x chứ không chọn s nhé! Trong cấu tạo chữ s và chữ x đều có láy âm.
Quy tắc dùng chữ c/k/q
- Chữ q luôn đi với âm đệm u để thành qu
- Chữ C đứng trước nguyên âm: a,ă, â, o, ô, ơ, u, ư
- Chữ K luôn đứng trước các nguyên âm i, e, ê
Quy tắc dùng r/d/gi
- R và gi không đứng đầu các từ có vần, âm đệm oe, oa, uê, uy
- Đối với các từ Hán Việt thanh sắc hoặc thanh hỏi thì dùng từ gi như: Giải thích, giảng bài, giá cả, giám sát, giới thiệu, tam giác…
- Trong cấu tạo từ láy, cả r, d, gi đều có láy âm
Say sưa hay say xưa viết đúng chính tả chúng tôi đã cập nhật nói trên. Giao tiếp tốt, viết lách tốt là một lợi thế lớn nên bạn đừng xem nhẹ. Vốn từ phong phú, nắm chắc ngữ pháp ắt chúng ta sẽ tự tin trong ăn nói. Hy vọng thông tin trong bài viết sẽ hữu ích với nhiều người. Để có thêm nhiều thông tin về tiếng Việt và cách dùng tiếng Việt bạn vui lòng cập nhật tại đây.
