Nhiều người đặt câu hỏi: Hằng năm hay hàng năm đúng chính tả? Không chỉ khi giao tiếp mà ngay cả trong văn bản viết một số người vẫn nhầm lẫn giữa hai từ này. Để khẳng định từ nào đúng, sử dụng trong ngữ cảnh nào phù hợp chúng ta cần rõ nghĩa gốc của từ. Dưới đây là những thông tin cần thiết.
Hằng năm hay hàng năm đúng?
Trong cuộc sống cũng như trong công việc chúng ta thường gặp cụm từ: Hằng ngày và hàng ngày. Dựa vào từ điển tiếng Việt thì cả hai từ này đều đúng chính tả. Tuy nhiên, ý nghĩa từ hằng ngày khác hoàn toàn với hàng ngày nên bạn tuyệt đối không thể sử dụng chúng để thay thế lẫn nhau:
Hằng là gì?
Hằng là chỉ tính liên tục của một hoạt động nào đó đã và đang diễn ra trong suốt thời gian qua mang tính lặp đi lặp lại một cách có quy luật, có chu kỳ theo đơn vị thời gian được nhắc đến. Chẳng hạn:
- Hằng tháng tôi đều phải đóng tiền thuê nhà, tiền điện, tiền internet
- Hằng ngày tôi đều thức dậy tập thể dục buổi sáng
- Tháng hai hằng găm mọi người đều bận rộn thu hoạch
- Công ty điện lực sẽ ghi chỉ số điện vào ngày 27 hằng tháng
- Anh ấy hằng mong ước về một công việc tốt đẹp.
Hàng là gì?
Hàng là tập hợp số người hoặc vật nối tiếp nhau tạo thành một dãy dài, có khoảng cách đều đặn. Hàng còn biểu thị cho số lượng không xác định, dùng để ước chừng khi tính bằng đơn vị được nhắc đến. Chẳng hạn:
- Hàng cây xanh thẳm dưới sân trường thân yêu
- Một hàng dọc tập hợp ngay ngắn
- Hàng ngàn học sinh đang trông chờ kết quả thi tốt nghiệp
- Hàng ngàn tấm cam đang chờ được xuất khẩu sang thị trường Trung quốc
- Học sinh xếp thành hai hàng dọc
Vậy, hằng năm hay hàng năm đúng chính tả? Hằng nhấn mạnh sự lặp đi lặp lại theo quy luật. Còn hàng nhấn mạnh số lượng nhiều ít. Nói về mặt ngữ nghĩa, hàng và hằng hoàn toàn khác nhau. Khi đứng trước danh từ chỉ thời gian, sự khác biệt của cặp từ này càng rõ:
- Hàng phút, hàng giờ, hàng tiếng, hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng, hàng quý, hàng năm, hàng thập kỷ… có nghĩa là: Nhiều phút, nhiều giờ, nhiều tiếng, nhiều ngày, nhiều tuần, nhiều tháng…. Đó là cụm từ chỉ thời gian nhưng mang ý nghĩa chung chung, khái quát, không xác định được khoảng thời gian cụ thể. Ví dụ: Hàng nghìn năm qua, các nhà khoa học vẫn không ngừng tìm kiếm sự sống bên ngoài trái đất hoặc: Tôi đã chờ tin tức của bạn ấy hàng phút, hàng giờ trôi qua. Như vậy: Hàng + từ chỉ thời gian thể hiện một khoảng thời gian kéo dài không xác định.
- Hằng giờ, hằng ngày, hằng tháng, hằng quý, hằng năm: Chỉ sự lặp đi lặp lại trong từng giờ, từng ngày, từng quý, từng năm. Ví dụ: Chúng tôi có lịch học đều đặn vào thứ hai hằng tuần. Cứ đúng 7h hằng ngày là mẹ tôi lại ra chợ bán hàng hoặc Mẹ tôi phải vất vả làm việc hằng ngày để lo cho gia đình. Có thể thấy, từ hằng thể hiện sự lặp đi lặp lại một hành động nào đó trong một khoảng thời gian cụ thể.
Nói tóm lại: Hằng năm hay hàng năm đều đúng chính tả. Mỗi từ mang một ý nghĩa diễn đạt riêng nên bạn cần hiểu rõ và sử dụng đúng ngữ cảnh: Hàng năm để diễn ra sự việc hoặc hành động kéo dài liên tục trong suốt cả năm. Còn hằng năm diễn ra hành động hoặc sự việc lặp đi lặp lại đều đặn trong năm.
Lý do nhầm lẫn giữa hằng năm và hàng năm
Không chỉ trong giao tiếp mà trong nhiều bài viết quan trọng chúng ta vẫn thấy một số người dùng nhầm hằng năm và hằng năm. Sự nhầm lẫn này bắt nguồn từ những lý do sau đây:
- Hiện tượng đồng âm: Hai cụm từ này chỉ khắc chữ a và chữ ă. Do đó khi đọc nhanh hoặc đọc không rõ thì người nghe dễ nhầm lẫn.
- Mặt khác, ngữ điệu phát âm mỗi vùng, mỗi miền có sự khác nhau. Cư dân miền Trung có xu hướng âm vần nặng hơn, dân miền Bắc, miền Nam âm vần đọc nhẹ hơn.
- Nguyên nhân cơ bản nhất vẫn là do không hiểu rõ nghĩa gốc của từ. Nếu bạn biết chắc chắn: Hàng năm chỉ hành động, sự việc kéo dài trong cả một năm, còn hằng năm chỉ sự lặp đi lặp lại của một hành động, sự việc nào đó trong năm… thì không thể dùng nhầm, dùng sai. Do đó, khi gặp từ khó hiểu, khó phân biệt chúng ta nên tra cứu từ điển tiếng Việt chính thống. Trong cuốn sách này, bạn sẽ được giải thích rõ nghĩa đen, nghĩa bóng, nguồn gốc của từ, ngữ cảnh sử dụng từ phù hợp.
- Do sai lỗi chính tả khi đánh máy. Lỗi này hay gặp nhưng chúng ta có thể khắc phục được bằng cách kiểm tra lỗi sau mỗi lần hoàn thành bài viết. Hiện nay có rất nhiều ứng dụng hỗ trợ check lỗi chính tả nhanh chóng, hoàn toàn miễn phí. Bạn có thể tải ứng dụng về máy để kiểm tra hoặc check online.
- Do tác động từ mạng xã hội: Mạng xã hội là diễn đàn rộng lớn với sự tham gia của đông đảo thành viên. Các bài viết đăng tải trên các trang mạng hiện nay đa số không được kiểm soát nên mắc lỗi chính tả rất nhiều. Tuy nhiên, người đọc, nhất là các bạn trẻ không chú trọng vấn đề này, họ coi trọng số lượng tin tức, tốc độ cập nhật thông tin chứ ít quan tâm đến vấn đề câu chữ. Do đó, nhiều lỗi chính tả trong bài viết cứ tồn tại và lặp đi lặp lại nhiều lần. Điều đó ảnh hưởng không nhỏ tới thói quen nói và viết của đông đảo giới trẻ.
Hy vọng với những phân tích trên bạn đã hiểu: Hằng năm hay hàng năm đúng, cách sử dụng như thế nào, có thể hoán đổi cho nhau không? Dùng từ chuẩn chính tả không chỉ giúp tự tin trong giao tiếp mà còn tạo cơ hội trong nghề nghiệp, chứng tỏ kỹ năng, hiểu biết và sự chuyên nghiệp của bản thân. Truy cập tại đây để có thêm nhiều thông tin hữu ích về tiếng Việt bạn nhé!
