Bạn đã từng nhầm từ sung sức thành xung sức chưa? Đó là hai từ đồng âm nhưng chỉ một từ được ghi nhận trong tiếng Việt nhé! Vì thế, khi sử dụng chúng ta cần có sự cân nhắc, tránh dùng sai ảnh hưởng đến quá trình giao tiếp và viết lách. Vậy, sung sức hay xung sức đúng chính tả? Cùng chúng tôi tìm hiểu kỹ hơn dưới đây nhé!
Sung sức hay xung sức đúng chuẩn chính tả
Tra cứu từ điển tiếng Việt sẽ thấy, chỉ có từ sung sức được ghi nhận. Đó là tính từ chỉ sức khỏe tốt, tràn đầy sinh lực, tinh thần và thể lực đều sung mãn. Từ này thường được dùng để chỉ những người thể lực tốt, có thể làm việc, hoạt động một cách năng động và hiệu quả.
Từ sung sức còn được dùng để nói về yếu tố tinh thần: Trạng thái tâm lý tốt, phấn chấn, tích cực, sẵn sàng đối mặt với mọi khó khăn, thách thức. Cắt nghĩa từ sung sức: Sung là đầy đủ, tràn đầy, còn sức là năng lực, sức lực. Kết hợp hai từ đó với nhau tạo thành cụm từ với ý nghĩa: Tràn đầy sức lực:
- Anh ấy luôn là người sung sức
- Trẻ con bao giờ cũng năng động và sung sức
- Ông nội tôi tuy đã già nhưng trông còn sung sức lắm
- Sau một kỳ nghỉ dài, cô ấy trông sung sức hẳn
- Đội bóng của lớp tôi thi đấu rất sung sức
- Đầu tuần, nhân viên cửa hàng chúng tôi luôn làm việc sung sức
- Thức dậy sớm và tập thể dục giúp tôi sung sức cả ngày.
- Chế độ ăn uống khoa học, hợp lý giúp tôi cảm thấy sung sức hơn
- Tập thể dục đều đặn giúp các thành viên trong gia đình tôi luôn khỏe mạnh và sung sức
- Dù đã về hưu nhưng thầy giáo chủ nhiệm của tôi trông vẫn còn sung sức.
Xung sức là biến thể sai không có trong từ điển tiếng Việt do nhầm lẫn giữa vần s và x. Nó là từ vô nghĩa nên không thể sử dụng trong bất cứ ngữ cảnh nào. Từ xung sức không tuân theo cấu tạo từ ghép: Xung hàm chỉ sự đối đầu hoặc va chạm không liên quan với từ sức để tạo thành một cụm từ có nghĩa.
Lý do nhầm lẫn sung sức thành xung sức
Sung sức hay xung sức đúng chính tả chúng tôi đã phân tích nói trên. Hiện nay, trong giao tiếp và viết lách một số người vẫn nhầm lẫn giữa hai từ đó. Nguyên nhân chủ yếu là do:
- Hiện tượng đồng âm: Sung sức và xung sức chỉ khác nhau ở âm s và âm x. Cách phát âm hai x và s lại khá giống nhau, không có sự phân biệt rạch ròi. Vì thế, khi đọc nhanh hoặc đọc không rõ âm thì sự người nghe dễ nhầm lẫn.
- Do không hiểu nghĩa của từ: Từ sung sức được ghi nhận trong từ điển tiếng Việt, từ xung sức là từ vô nghĩa. Bản thân người nói, người viết không hiểu rõ điều này ắt sẽ sử dụng lung tung theo thói quen.
- Do lỗi chính tả ngoài ý muốn: Sau khi viết bài nhiều người không có thói quan kiểm tra lỗi chính tả nên vấp lỗi sung sức thành xung sức mà không biết.
- Cũng có lý do nữa là tác động từ mạng xã hội: Một số bài đăng trên các trang mạng thường dùng sai lỗi chính tả. Bản thân người đọc, người viết bình luận cũng thế, mọi người cơ bản không để ý đến lỗi chính tả, chỉ cần đọc được, hiểu được…. Cái sai đó lâu dần gây ảnh hưởng đến việc sử dụng ngôn ngữ của một số bạn trẻ: Sử dụng từ không chính thống, không theo quy chuẩn tiếng Việt.
Cách ghi nhớ từ sung sức đúng chính tả nhanh
Để ghi nhớ từ sung sức là cách viết đúng bạn hãy liên tưởng đến trạng thái sức khỏe và tinh thần của con người. Đặc biệt, bạn cần phân biệt được âm đầu x và s:
- Về ngữ cảnh sử dụng: Từ sung sức sử dụng để chỉ trạng thái sức khỏe tốt, sức lực tràn đầy. Sung có nghĩa là đầy đủ, tràn trề chứ không phải là xung: Va chạm, đối đầu.
- So sánh với từ gốc: Sung là tràn đầy, đầy đủ, sức là năng lực, năng lượng, sức lực. Kết hợp thành sung sức với nghĩa là sức lực tràn đầy
- Đối chiếu với từ điển: Chỉ từ sung sức mới được ghi nhận trong từ điển Tiếng Việt, ngược lại, từ xung sức không có trong từ điển
- Dựa theo âm vị: Sung sức bắt đầu bằng am s giống như sung túc, sung mãn – đều là những từ ngữ có nghĩa tích cực
Giải đáp nhảy xung hay nhảy sung/Sung quá hay xung quá
Ngoài sung sức hay xung sức thì cặp từ nhảy xung hay nhảy xung cũng dễ gây nhầm lẫn. Nhảy sung cũng hàm chỉ sức khỏe dồi dào, hoạt động mạnh mẽ, tràn đầy sinh lực. Còn nhảy xung là biến thể sai, không có nghĩa
Tương tự như thế, sung quá là từ đúng chính tả, xung quá là từ mắc lỗi. Sung quá chỉ thể lực sung mãn, sẵn sàng đối mặt với mọi khó khăn với một sức khỏe dồi dào, một tinh thần phấn chấn.
Một vài ghi nhớ khi sử dụng tiếng Việt
Làm sao để sử dụng tiếng Việt hiệu quả là câu hỏi được nhiều người đặt ra? Dưới đây là lời khuyên dành cho bạn:
- Đọc nhiều sách báo chính thống mỗi ngày không chỉ giúp chúng ta mở mang kiến thức mà còn giúp trau dồi vốn từ, có thêm kinh nghiệm viết lách.
- Cân nhắc khi sử dụng từ, nếu không tự tin bạn nên tra cứu từ điển, tránh nói và viết theo thói quen
- Hình thành thói quen kiểm tra lại bài viết sau mỗi lần hoàn thành. Để tiết kiệm thời gian check bài bạn có thể sử dụng phần mềm hiện đại. Hiện nay, có rất nhiều ứng dụng cho phép soát lỗi chính tả một cách nhanh gọn, đơn giản và hoàn toàn miễn phí
- Tìm hiểu về ngữ pháp tiếng Việt cũng sẽ giúp chúng ta tự tin hơn khi sử dụng từ ngữ.
Sung sức hay xung sức đúng chính tả hẳn bạn đã phân biệt rõ. Chỉ từ sung sức mới theo đúng quy tắc tiếng Việt hiện hành nên khi sử dụng không được nhầm lẫn thành xung sức. Để có thêm nhiều thông tin hữu ích về tiếng mẹ đẻ, bạn vui lòng truy cập tại đây.
