Nanh trắng là tác phẩm nổi tiếng được viết bởi Jack London, là phiên bản ngược lại của truyện dài cùng tác giả Tiếng gọi nơi hoang dã. Trong khi Nanh Trắng là câu chuyện kể về chú chó sói cùng hành trình đến với sự thuần hóa và văn minh thì Tiếng gọi nơi hoang dã lại kể về hành trình trở nên hoang dã của chú chó Buck.

Lấy bối cảnh là những vùng rừng núi ngập tuyết của Canada trong thời kỳ dân tình đổ xô đi tìm vàng, Jack London đã thể hiện một sự am hiểu sâu sắc về thời kỳ này với những chi tiết rất nhỏ nhưng đầy tinh tế trong những trích đoạn miêu tả về công việc của những người phải di chuyển vùng băng tuyết bằng xe chó kéo.

Chúng ta có thể thấy sự chân thực hiện lên trong từng chi tiết nhỏ, khiến độc giả như được tham gia chuyến hành trình giữa những vùng rừng núi phủ đầy tuyết và băng của Canada vậy.

Mở đầu câu chuyện là hành trình của nhóm người đang di chuyển bằng xe chó kéo thì bị vây táp và tấn công bởi đàn chó sói. Trong phân đoạn này, chúng ta có thể thấy được tài nghệ của Jack London trong việc thể hiện tâm lý nhân vật cũng như miêu tả một cách đầy tinh tế trong nhưng cảnh hành động cũng như diễn biến tâm lý nhân vật. Từ vui vẻ, đến lo âu, thất vọng, và vỡ òa khi được cứu, tất cả đều rất mượt mà và tinh tế như thể chính tác giả là người trong cuộc vậy.

“Một con táo tợn lao vào nhưng vồ hụt Henry.

Trước nguy cơ bị chúng tấn công ồ ạt, Henry nhặt những thanh củi còn đỏ lửa ném ra. Cuộc vây hãm của bọn sói kéo dài suốt ngày, mỗi khi chúng tạm ngưng Henry lại tranh thủ chuẩn bị thêm củi. Đêm đang tới gần mang theo nhiều hiểm nguy hơn bất cứ bao giờ.

Mệt quá, hai mắt căng ra vì mất ngủ, Henry càng lúc càng cảm thấy khó chống lại cơn mệt mỏi. Anh tự nhủ:

– Không được ngủ. Ngủ là toi mạng. làm cách nào để khỏi ngủ gục bây giờ…

Bất chợt anh nhận ra con sói cái đã tới gần, chỉ còn cách chừng một mét. Nhanh tay Henry chộp ngay một thanh củi đang cháy thọc mạnh vào mõm con vật khiến nó rú lên bỏ chạy, để lại sau lưng mùi thịt cháy khét lẹt.

– Thấy chưa… – Henry sung sướng reo to. – Thấy đòn khuyến cáo những kẻ thích thử tài nhau chưa…

Đêm còn dài, nguy cơ ngủ quên vẫn còn đó.

Henry buộc vào bàn tay phải một cành thông cháy dở. Khi cháy gần hết, lửa sẽ đánh thức anh tỉnh dậy nếu lỡ ngủ quên. Trong đêm anh phải lặp đi lặp lại động tác này nhiều lần.”

Rồi, từ cuộc tấn công của bầy sói, Jack London khéo léo dẫn dắt câu chuyện về bầy sói, cũng như từ đó đưa về với nhân vật chính của chúng ta, chú sói với tên “Nanh Trắng”. Với phần miêu tả này, Jack London thể hiện sự am hiểu cũng như kiến thức sâu sắc về loài động vật này.

“Bốn chú sói con giống hệt sói mẹ, có bộ lông màu hơi hung hung. Con thứ năm lông xám như lông sói chột, nhưng khác bố nó ở chỗ có đủ hai mắt.

Trước khi mở mắt, bọn sói con nhận được những thông tin đầu tiên về sự vật nhờ ở xúc giác. Qua đụng chạm cọ sát bọn chúng nhận biết nhau, bắt đầu đùa nghịch với nhau bằng những động tác mò mẫm sờ soạng chứ không nhìn thấy nhau. Và các chú nhóc cũng sớm học cách lên tiếng hặm họe, ra sức rung mạnh cổ họng tập phát ra những âm thanh khác nhau, khi giận hờn thì họng chúng phát ra những tiếng như tiếng rít.

Cũng qua sờ mó đụng chạm trên da thịt, qua vị nếm trên lưỡi và mùi ngửi qua mũi mà bọn nhóc nhận biết sói mẹ là nguồn sưởi ấm, nguồn thức ăn và tình yêu thương. Chúng đặc biệt nhận biết cái lưỡi dịu dàng của mẹ chúng luôn luôn vuốt ve thân hình mềm mại của chúng làm ngày càng mềm mại hơn.”

Từ đó, cuộc phiêu lưu của Nanh Trắng bắt đầu. Với những người chủ khác nhau, Nanh Trắng đã phải trải qua vô vàn thử thách, cũng như vượt qua hàng ngàn khó khăn nơi rừng núi ấy. Những trận đánh với con người, với những con chó khác được miêu tả vô cùng chân thực và đẫm máu. Có thể nói qua những người chủ của Nanh Trắng, Jack London cũng khắc họa nên những kiểu người trong xã hội, có những người thương yêu và trân trọng động vật, có kẻ lại chỉ coi chúng là trò tiêu khiển.

“Cherokee sủa mấy tiếng liền rồi quyết định tấn công theo ý mọi người đang mong đợi.

Nó vừa cựa mình đã bị cắn rụng một bên tai. Nanh Trắng ra đòn nhanh nhẹn như mèo vồ, chỉ trong nháy mắt đã chồm tới sát địch thủ. Bị thương ngay phút đầu nhưng Cherokee không ngạc nhiên, vẫn lừ lừ tiến đến như không có chuyện gì xảy ra. Nanh Trắng chưa lần nào gặp đối thủ kỳ quặc đến thế, tuy khắp người đỏ lòm máu tươi mà vẫn cứ đuổi theo nó. Thấy rõ như vậy nó đâm ra hoang mang, mất phương hướng.

Địch thủ này kỳ quặc thật!

Lông nó ngắn cũn cỡn, không có tác dụng làm áo giáp đỡ đòn, mỗi miếng cắn của Nanh Trắng đều ngập sâu vào lớp thịt mỡ màng không vướng tấm lót bên ngoài. Nó cũng không tỏ ra tức giận, máu chảy lênh láng mà vẫn tỉnh bơ không rên một tiếng nhỏ. Thật khó hiểu, Nanh Trắng bối rối quá chừng.

Con chó ngao không phải loại bị thịt không biết xoay chuyển, nó cũng khá nhanh nhẹn. Khốn nỗi xoay qua phía nào cũng không thấy địch thủ.

Thành thử chính nó cũng đâm ra hoang mang.

Chưa lần nào nó giao đấu với thứ địch thủ luôn chân nhảy múa xiên xẹo quanh người nó như tên này.”

Để rồi cuối cùng, sau những trận chiến ác liệt, những vô vàn khó khăn phải trải qua, Jack London đã đưa Nanh Trắng về với sự thuần hóa, được yêu thương và chiều chuộng. Từ một chú sói hoang dã, giờ đây Nanh Trắng có một cuộc sống của một chú chó nhà, và sau một biến cố lớn ở San Francisco, cuối cùng Nanh Trắng đã có một tổ ấm.

“Nanh Trắng được đỡ đứng dậy, lát sau cơ bắp của nó hồi phục dần. Như một ông vua, nó được đoàn người liền hô hậu ủng dẫn ra thảm cỏ trước nhà. Nó nằm nghỉ một lát rồi lại tiếp tục được đám rước dẫn tới chuồng ngựa. Tại đây, Nanh Trắng thấy Collie đang nằm dài, xung quanh có tới nửa tá chó con xúm xít. Rất ngạc nhiên, Nanh Trắng nghiêng đầu nhìn cảnh tượng lạ, thấy con Collie trợn mắt gừ một tiếng nó dừng lại không dám tới gần. Weedon Scott nhẹ tay đẩy một chú chó con tới gặp Nanh Trắng nhưng anh chàng này vẫn ngần ngại, lo giữ thế thủ tuy thấy ông chủ tỏ ý mọi chuyện đều tốt đẹp. Chú chó con ục ịch chạy quanh con sói… hai cái mũi chụm vào nhau… Nanh Trắng cảm nhận một cái lưỡi bé tí vuốt ve lên mõm mình.

Nó chẳng hiểu sao tự dưng mình cũng làm y hệt thằng nhóc. Các thượng đế vỗ tay, hò reo rầm trời. Nanh Trắng cảm thấy mệt bèn nằm lăn ra đất. Tuy chó mẹ Collie gầm gừ không bằng lòng nhưng bọn chó con phớt lờ, tranh nhau trèo lên lưng lên sườn bố chúng. Chúng đùa nghịch, vui vẻ vật nhau lăn lông lốc trên mình chó bố trong khi Nanh Trắng lim dim mắt ngủ thẳng một giấc dưới nắng vàng!”

Có thể nói, Nanh Trắng là một tác phẩm xuất sắc của Jack London khi miêu tả vô cùng chân thực về cuộc sống nơi núi rừng phương Bắc dưới góc nhìn của một con chó sói. Đó là những người Anh Điêng, là những trận đấu thú vô nhân đạo, hay những ngày kéo xe chó đầy mệt mỏi.

Dưới ngòi bút đầy nhân đạo của Jack London và nhân vật Nanh Trắng, cuộc sống khắc nghiệt ấy được lột tả lại, và cuối cùng, chính là đưa tình yêu động vật lên một tác phẩm thành công, khi xây dựng nhân vật Weedon Scott.

Và cũng dưới ngòi bút của Jack London, chúng ta hiểu được rằng, tình yêu thương có giá trị hơn bất cứ roi vọt nào. Từ những tình cảm như tình mẫu tử của Động vật, hay tình cảm giữa người với con vật vậy.

Nguyễn Nam