Áo tết là truyện ngắn hay của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư. Làm sao để phân tích Áo tết ăn điểm cao là thắc mắc của nhiều bạn? Dưới đây là bài văn mẫu chọn lọc.
1/Giới thiệu tác phẩm/đoạn trích/tác giả/bối cảnh tác phẩm
Nguyễn Ngọc Tư sinh năm 1976 quê tại huyện Đầm Dơi, Cà Mau. Bà là thành viên của Hội nhà văn Việt Nam được nhiều độc giả yêu mến. Tử nhỏ, Nguyễn Ngọc Tư đã đam mê viết lách để trải nghiệm và giải tỏa. Bà chủ yếu viết về những điều gần gũi liên quan đến cuộc sống xung quanh. Bản thân nữ tác giả mỗi ngày vẫn phụ giúp cha mẹ làm công việc đồng áng, chăm sóc ông ngoại, viết lách theo đam mê chứ chưa bao giờ nghĩ rằng mình sẽ có cơ hội nổi tiếng
Nguyễn Ngọc Tư bắt đầu sự nghiệp từ việc làm cộng tác với nhiều tờ báo và tạp chí uy tín của Việt Nam. Bạn đọc ấn tượng với những bài viết của bà bởi phong cách viết chân thực, sắc sảo như: Cố định một đám mây, Biển của mỗi người, Hong tay khỏi lạnh. Sáng tác của Bà không chỉ phản ánh cuộc sống đương thời, tâm lý con người mà còn mang đến những trải nghiệm, chiêm nghiệm sâu sắc.
Nhờ những nỗ lực không mệt mỏi, các sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư không chỉ được yêu thích bởi bạn đọc trong nước mà còn vượt ra ngoài biên giới. Sách của Bà được dịch và xuất bản tại nhiều quốc gia, góp phần không nhỏ vào việc nâng cao vị thế của văn học Việt Nam trên trường quốc tế. Bà đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá về văn học nghệ thuật như:
- Năm 2000, giải nhất cuộc thi Văn học tuổi 20 với tác phẩm Ngọn đèn không tắt.
- Năm 2006 giải thưởng Hội nhà văn Việt Nam với tập truyện: Cánh đồng bất tận
- Năm 2008 giải thưởng văn học Asean
- Năm 2018 giải thưởng Liberator Preis Đức
- Năm 2019 được bình chọn là top 50 người phụ nữ có ảnh hưởng nhất Việt Nam
Theo đánh giá của giới phê bình văn học, Nguyễn Ngọc Tư là tâm điểm, là hy vọng của nền văn học trẻ Việt Nam đương đại. Trong sáng tác, Bà liên tục có nhiều cú nhảy ngoạn mục. Sự ra đời và thành công của truyện ngắn: Cánh đồng bất tận đã gây được tiếng vang, mang về cho Nguyễn Ngọc Tư nhiều giải thưởng lớn. Truyện ngắn Cánh đồng bất tận hiện đã được chuyển thể thành kịch và phim điện ảnh.
Khi nói về phong cách sáng tác của Nguyễn Ngọc Tư chúng ta có thể cảm nhận rõ qua từng câu chữ mà tác giả gửi gắm. Tất cả tác phẩm của bà đều mang tính chân thực, khai thác tâm lý nhân vật sắc sảo, biết xây dựng câu chuyện một cách đa dạng, linh hoạt. Tác giả có thể tạo ra những nhân vật sống động với chiều sâu nội tâm. Qua từng nhân vật, người đọc sẽ hiểu sâu hơn về con người, cuộc sống bằng những câu chuyện nhiều cảm xúc mang tính triết lý. Việc sử dụng ngôn từ, cách xây dựng cấu trúc chuyện khéo léo cũng được xem là điểm mạnh nổi bật của Nguyễn Ngọc Tư
Ngoài viết văn, bà còn là nhà báo đa tài với sự nghiệp đáng nể trong mảng truyền thông. Bà là người có công lớn trong việc phát triển và lan tỏa các giá trị văn hóa tốt đẹp thông qua những bài viết và bài phỏng vấn sắc nét. Thành công trong sự nghiệp của bà là bằng chứng rõ nét cho sự kiên nhẫn, đam mê và không ngừng rèn dũa. Có thể nói, Nguyễn Ngọc Tư là một trong số ít những ngòi bút có khả năng truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ văn nghệ sĩ sau này.
Truyện ngắn Áo tết là một trong những sáng tác nổi bật của Nguyễn Ngọc Tư. Tác phẩm lấy bối cảnh là đời sống người dân nông thôn nơi miền Tây Nam Bộ. Nội dung câu chuyện xoay quanh tình bạn giữa hai bé gái: Bé em có điều kiện kinh tế khá giả, nhiều quần áo đẹp còn một bên là Bích phải sống trong cảnh thiếu thốn, không có quần áo mới đón tết.
Tác phẩm tập trung khai thác tâm lý nhân vật thông qua tình bạn hồn nhiên của hai đứa trẻ. Bé Em dù rất thích chiếc váy hồng mới mua nhưng vẫn quyết định không mặc nó mà chỉ mặc quần áo bình thường để bạn của mình là Bích không cảm thấy buồn, tự ti và tủi thân. Qua truyện ngắn Áo tết, tác giả đã thể hiện cái nhìn sâu sắc và nhân văn về tình bạn trong sáng, sự tinh tế trong ứng xử và cả tấm lòng trắc ẩn ẩn chứa trong tâm hồn trẻ thơ.
2/ Lập dàn ý cho bài phân tích truyện ngắn Áo tết
2.1 Mở bài
– Giới thiệu đôi nét về nhà văn Nguyễn Ngọc Tư: Là cây bút đa tài, sáng tác thành công ở nhiều thể loại, văn phong trong sáng, mộc mạc,…
– Giới thiệu về truyện ngắn Áo tết: Truyện kể về tình bạn đẹp giữa bé Em và bé Bích. Đó là những đứa trẻ tâm hồn trong sáng, giàu tình yêu thương…
2.2 Thân bài
* Luận điểm 1: Truyện khắc họa chân thực tình cảm thương yêu giữa những người bạn tốt: bé Em và Bích
– Tình cảm của bé Em đối với Bích
- Bé Em sinh ra trong một gia đình khá giả, cuộc sống đầy đủ còn Bích lại không được may mắn như vậy, gia đình Bích rất khó khăh. Tuy khác biệt về hoàn cảnh nhưng đôi bạn nhỏ này lại chơi rất thân nhau, ngồi học cùng bàn từ lớp 1 đến lớp 5, đi đâu cũng có nhau, tíu tít như đôi chim sẻ
- Đến ngày tết, bé Em được bố mẹ mua cho chiếc váy mồng hông rất xinh để mặc tết. Bé em rất thích chiếc váy này và thường tưởng tượng ra cảnh mình viện chiếc váy ấy sẽ đẹp biết bao….
- Khi có đồ mới, bé Em muốn chia sẻ với cái Bích bạn của nó. Thế nhưng, khi nghĩ đến hoàn cảnh của Bích bé Em mất hứng, nó nửa muốn khoe nửa muốn không. Trong cái mất hứng ấy của bé Em là tình yêu, sự đồng cảm và sẻ chia với những người có hoàn cảnh kém may mắn hơn mà trước hết là với Bích
- Vì nghĩ đến Bích đứa bạn thân không có quần áo mới trong ngày tết mà bé Em quyết định không mặc chiếc váy hồng mà mình yêu thích. Hai đứa vẫn mặc những bộ đồ thường ngày cùng tung tăng chơi đùa, cùng nhau đến chúc tết cô giáo. Lúc đó, bé Em chợt nghĩ: Nếu mặc chiếc đầm màu hồng sẽ mất vui, bạn bè đứa mặc áo đẹp đứa mặc áo xấu coi gì được.
– Hình ảnh cô bé Bích tâm hồn trong sáng, hiểu chuyện
- Truyện ngắn Áo tết của tác giả Nguyễn Ngọc Tư còn chinh phục người đọc bởi vẻ đẹp tâm hồn của bé Bích. Đó là cô bé trong sáng, giàu tình cảm, hiểu chuyện, biết chia sẻ giúp mẹ công việc trong nhà.
- Bích là cô bé sinh ra trong gia đình nghèo khó: Nhà nó nghèo, má nó đi bán bắp nướng đầu hẻm, gia đình đông anh em… Bé Em thích chơi với Bích vì nó hiền. Còn Bích, em biết rõ hoàn cảnh khó khăn của gia đình nên chia sẻ công việc với mẹ: “Con Bích ngồi nướng bắp thế cho má nó đi xách cặn cho heo..”
- Vì gia đình không có điều kiện nên Bích không bao giờ đòi hỏi, luôn nhường quần áo mới cho các em. Từ nhỏ, Bích luôn mặc quần áo cũ của anh trai, ít khi được mua quần áo mới… “Nhà nó nghèo sao bì được với nhà con bé Em”. Hồi nhỏ nó chuyên mặc áo con trai của anh Hai nó để lại. Bản thân Bích không vì thế mà lấy làm buồn bởi nhà nó ai cũng vậy “Áo nó thì chuyền cho mấy đứa em, tới con Út thì đồ đã cũ mèm, mỏng tanh, chỉ cần kéo nhẹ cũng rách”
- Anh em Bích đều ngoan ngoãn, thương yêu nhau, hiểu chuyện chỉ biết lo học chơi không so đo chuyện quần áo cũ hay mới.
- Với bé Em, Bích luôn tôn trọng bạn, dành tình cảm chân thành. Vì thế, bé Em có mặc đồ đẹp hơn, sang trọng hơn thì Bích vẫn quý bé Em, tình cảm giữa hai đứa không bao giờ thay đổi.
=> Có thể thấy, bé Bích tuy còn nhỏ tuổi nhưng rất hiểu chuyện, suy nghĩ chín chắn, trưởng thành, là cô bé giàu nghị lực sống, sống chân thành và biết trân quý bạn bè.
* Luận điểm 2: Nghệ thuật đặc sắc trong truyện Áo tết
– Tác giả vận dụng lối kể chuyện tự nhiên với ngôi kể thứ ba, giọng kể nhẹ nhàng nhưng ấm áp, sâu lắng làm lay động trái tim người đọc
– Cốt truyện rất đơn giản, chỉ xoay quanh những việc bình dị trong cuộc sống của những đứa trẻ nhưng lại có sức truyền cảm mạnh mẽ về tình bạn, sự yêu thương và chia sẻ.
– Tác giả đã xây dựng được tình huống truyện độc đáo gợi lên nhiều liên tưởng về hoàn cảnh của những đứa trẻ sinh ra trong hoàn cảnh nghèo khó, phải chịu nhiều thiệt thòi so với bạn bè cùng trang lứa.
– Cách sử dụng ngôn từ đối thoại ngắn phù hợp với đặc điểm tính cách nhân vật giúp khắc họa rõ nét tâm hồn trong sáng, nhân hậu của con trẻ.
– Truyện ngắn Áo tết còn lôi cuốn người đọc bởi cách sử dụng ngôn ngữ địa phương Nam Bộ đặc trưng. Đó cũng chính là phong cách riêng của nhà văn Nguyễn Ngọc T
– Nhan đề của truyện gợi sự tò mò đối với bạn đọc trẻ, phù hợp với tâm lý trẻ thơ, góp phần làm nổi bật chủ đề của câu chuyện.
2.3 Kết luận
– Khẳng định lại giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm
– Câu chuyện dung lượng ngắn nhưng hàm chứa ý nghĩa sâu xa, nhắc nhở chúng ta về cách ứng xử đẹp với bạn bè.
3/ Viết 1 bài văn mẫu phân tích truyện ngắn Áo tết
Trong nền văn học Việt Nam đương đại, Nguyễn Ngọc Tư là ngòi bút trẻ tiêu biểu. Văn chương của Bà không cầu kỹ, không ồn ào mà lặng lẽ, chân thật mang đậm hơi thở cuộc sống. Trong đó, truyện ngắn Áo tết là tác phẩm nổi bật, giàu giá trị nhân văn. Nội dung câu chuyện chỉ xoay quanh chiếc áo mới ngày tết nhưng qua đó tác giả khắc họa sâu sắc tình mẫu tử, tình bạn bè, sự sẻ chia giữa người với người trong cuộc sống.
Đọc truyện Áo tết ai cũng sẽ xúc động bởi câu chuyện rất đỗi giản dị nhưng chân thực. Với người Việt, tết là đoàn viên, là gặp gỡ, là niềm vui, là những bộ quần áo mới… Trong truyện của Nguyễn Ngọc Tư cái tết hiện lên không ở sự sung túc mà ở sự nhường nhịn và sẻ chia. Trung tâm của câu chuyện là chiếc áo tết, hơn nữa, đó còn là biểu tượng của khát vọng được yêu thương, được quan tâm của những đứa trẻ.
Mở đầu truyện là cảnh vui vẻ náo nhiệt trước ngày tết. Lúc này, mọi người, mọi gia đình dù khó khăn hay giàu sang đều cố gắng sửa soạn để có một cái tết sung túc hơn. Với những đứa trẻ, chúng luôn háo hức chờ tết vì sẽ được bố mẹ mua cho quần áo mới. Bé Em cũng thế, được mẹ mua cho rất nhiều áo quần đẹp để mặc từ mùng 1 đến mùng 5 tết. Gia đình bé Em khá giả nên năm nào em cũng có nhiều quần áo đẹp. Bé Em thích nhất là chiếc đầm màu hồng có thắt nơ, viền kim tuyến nên muốn đem chiếc váy đó khoe với đứa bạn thân của mình là Bích.
Tuy nhiên, hoàn cảnh gia đình Bích rất khó khăn, gia cảnh nghèo, mẹ phải bán bắp nướng ở đầu hẻm để chạy vạy từng bữa ăn. Nhà Bích đông anh em nên mọi mua sắm đều phải tằn tiện. Hiểu rõ hoàn cảnh của bạn nên dù rất hí hửng muốn khoe và muốn diện chiếc váy hồng mình yêu thích nhưng cuối cùng bé Em đã không làm điều đó.
Bé Em hỏi Bích có quần áo mới không, Bích chỉ lí nhí nói: Có một bộ mặc cả bốn ngày tết vì mẹ Bích nghèo không có tiền mua nhiều quần áo mới cho các con. Hiểu hoàn cảnh của bạn nên khi sang nhà chơi, bé Em chỉ mặc một chiếc áo bình thường cổ trun có in hình mèo bự gần giống với chiếc áo của Bích. Lúc này, bé Em cảm thấy vui, tự cười trong lòng vì mình đã không mặc chiếc váy hồng nếu không sẽ khiến bạn tủi thân.
Với Bích, em chưa bao giờ đòi hỏi quần áo mới. Từ trước đến nay, Bích thường xuyên mặc quần áo cũ của anh trai, còn áo của Bích lại chuyền cho mấy đứa em út mặc dù đã cũ mèm, mỏng tanh. Không chỉ thế, hàng ngày Bích còn phải làm nhiều việc để phụ giúp bố mẹ. Với bé Em, Bích luôn chân thành và yêu thương và tôn trọng bạn. Vì thế, mà hai đứa đã chơi thân với nhau từ hồi lớp 1 đến giờ.
Thành công của truyện là xây dựng thành công hình ảnh nhân vật hai đứa trẻ: Bé Em và Bích. Đặc biệt, bé Em là đứa trẻ hoàn cảnh khá giả nhưng tính cách giản dị, hòa đồng, luôn sống chan hòa với các bạn nhỏ nghèo xung quanh. Tuy còn nhỏ tuổi nhưng bé Em đã biết cách cư xử văn minh, chia sẻ và đồng cảm với bạn. Tình cảm của những đứa trẻ thực sự khiến người lớn phải suy ngẫm.
Tình huống trong truyện ngắn Áo tết đơn giản, nhẹ nhàng nhưng có sức lay động lớn. Trong truyện không có cao trào, không có kịch tính, không có mâu thuẫn hay xung đột gay gắt, tất cả diễn ra một cách chậm rãi, bình lặng nhưng chính sự bình lặng ấy càng khiến người ta phải suy ngẫm.
Xét trên phương diện nghệ thuật, Áo tết mang đậm phong cách văn xuôi của Nguyễn Ngọc Tư. Ngôn ngữ trong truyện giản dị, mộc mạc, giàu chất Nam Bộ. Chính điều đó càng làm cho câu chuyện tăng tính chân thực và giàu sức truyền cảm hứng. Giọng văn có phần trầm buồn, chậm rãi nhưng không hề bi lụy. Qua đó, tác giả thể hiện cái nhìn nhân ái, cảm thông với số phận của những con người nghèo khổ.
Truyện được tái hiện thông qua ngôi kể thứ ba nên câu chuyện trở nên chân thực và gần gũi. Đọc truyện, bạn sẽ được hòa mình vào thế giới nội tâm của nhân vật, có thể cảm nhận rất rõ những niềm vui, những nỗi niềm thầm kín của nhân vật. Áo tết của Nguyễn Ngọc Tư không dừng lại ở câu chuyện tết của một gia đình mà còn là vấn đề xã hội rộng lớn. Hoàn cảnh nghèo khó của gia đình Bích không phải là trường hợp cá biệt, điển hình mà trong xã hội còn nhiều gia đình nghèo khó như thế.
Vẫn còn nhiều đứa trẻ phải sống trong cảnh túng thiếu, ước mơ đơn giản chỉ là bữa ăn no và có một bộ quần áo mới để mặc ngày tết. Dù là ước mơ nhỏ nhoi nhưng không phải đứa trẻ nào cũng được đáp ứng. Qua hình ảnh chiếc áo tết tác giả muốn nêu rõ một sự thật: Có những con người nghèo khổ, có những số phận không may mắn, ước mơ của họ dù giản dị nhưng thực tế mưu sinh lại càng khắc nghiệt hơn. Phải là một người trái tim ấm áp, nhân hậu, đồng cảm thì Nguyễn Ngọc Tư mới có thể viết nên câu chuyện xúc động đến thế.
Truyện ngắn Áo tết khép lại với bài học nhân văn sâu sắc, bài học về tình yêu thương, sự đồng cảm, quan tâm và chia sẻ sâu sắc qua hình ảnh đôi bạn thân: Bé Em và Bích. Đây là tác phẩm giàu tính nhân văn để lại dư âm sâu lắng trong lòng độc giả. Chỉ với câu chuyện về chiếc áo mới ngày tết, tác giả đã làm người đọc phải suy ngẫm, phải sống chậm lại, biết yêu thương nhiều hơn và biết trân trọng những thứ bình dị của cuộc sống. Truyện Áo tết mở ra cánh cổng nhận thức mới giúp người đọc biết sống tốt hơn và ngày càng hoàn thiện bản thân mình hơn.
