Chuộc tội là một trong những tiểu thuyết nổi tiếng của nhà văn Minato Kanae, xuất bản lần đầu năm 2009. Tác phẩm phản ánh mặt trái của xã hội Nhật Bản, nơi tưởng chừng đạt chuẩn mực về đạo đức nhưng lại che giấu nhiều tội ác đáng sợ.

Với giọng văn lạnh lùng, có phần tàn nhẫn, Chuộc tội khiến độc giả bất ngờ khi từng bước tiết lộ sự thật về vụ sát hại nữ sinh Emily. Qua đó, tiểu thuyết gửi gắm giá trị nhân văn sâu sắc qua những trang sách ám ảnh khôn nguôi.

Minato Kanae và hành trình đến với Chuộc tội

Minato Kanae là nhà văn nổi tiếng xứ sở hoa anh đào, cô sinh năm 1973 tại Hiroshima, Nhật Bản. Được biết đến như cây bút chuyên về dòng tiểu thuyết tội phạm, Minato Kanae sở hữu nhiều tác phẩm ăn khách như Thú tội, Tất cả vì N hay Vòng đu quay đêm.

Bắt đầu sự nghiệp khi đã ngoài ba mươi nhưng Minato Kanae nhanh chóng thành công nhờ tiểu thuyết đầu tay Thú tội. Với tiếng vang từ tác phẩm, cô tiếp tục ra mắt Shojo Chuộc tội chỉ sau một thời gian ngắn.

chuoc toi hinh anh 1 e1633078944759 - Chuộc tội: Thông điệp ẩn sau tấn bi kịch của đời người
Chân dung nhà văn Minato Kanae

Giống với Thú tội, Chuộc tội cũng đánh bóng tên tuổi nhà văn khi nhận về nhiều đánh giá tích cực từ độc giả lẫn giới chuyên môn. Tác phẩm còn được chuyển thể thành phim truyền hình và lên sóng đầu năm 2012 với tên Penance.

Lấy bối cảnh vùng thôn quê, cuốn sách đã tái hiện chân thật cuộc sống tăm tối của người dân nơi đây. Từ bạn bè Emily đến người mẹ đáng thương, họ đều phải chịu đau khổ vì vụ án năm nào.

Chuộc tội và vụ án khởi đầu chuỗi ngày bi kịch 

Emily là con gái của giám đốc công ty chế tạo máy Adachi, cô bé sở hữu vẻ ngoài xinh xắn cùng sự tài giỏi đáng ngưỡng mộ dù chưa đầy mười tuổi. Vốn sinh sống ở Tokyo nên khi chuyển về vùng thôn quê, Emily khiến bạn bè xung quanh vừa yêu thích vừa ghen tị.

Từng ở thành phố nên cô bé được tiếp xúc với môi trường hiện đại mà những đứa trẻ thôn quê không có cơ hội tận hưởng. Nhờ đó mà lúc về thị trấn, Emily dễ dàng gây ấn tượng khi cô thể hiện vốn hiểu biết sâu rộng lẫn khả năng học hành của bản thân.

Ngôi nhà của Emily cũng khác với bạn bè, cô sống ở tầng cao nhất trong một tòa chung cư, nơi vốn dành riêng cho công nhân nhà máy Adachi. Bốn đứa trẻ Sae, Maki, Yuka và Akiko may mắn được đến thăm nhà Emily, thế nhưng điều này lại khiến chúng không thoải mái vì cuộc sống tiện nghi nơi đây.

“Những học sinh từ Tokyo chuyển về, bao gồm cả Emily, đã khiến chúng cháu dần thấm thía cái suy nghĩ rằng cuộc sống thường nhật mà mình nghĩ là bình thường này thật ra rất bất tiện và lạc hậu.”

– Chuộc tội

Khác biệt về môi trường vô tình tạo nên khoảng cách giữa năm đứa trẻ, tuy nhiên tình bạn thân thiết của chúng phần nào xóa đi sự xa cách ấy. Sae, Maki, Yuka và Akiko đã cùng Emily khám phá những điều mới lạ của thị trấn, từ đó trở nên gắn bó hơn.

Tiếc thay, tình bạn hồn nhiên ấy vĩnh viễn biến mất vào buổi chiều ngày mười bốn tháng Tám, khi năm đứa trẻ đang chơi bóng chuyền. Sự việc xảy ra lúc đó đau thương đến mức mười lăm năm sau, Sae, Maki, Yuka và Akiko vẫn không thể nào quên.

chuoc toi hinh anh 2 e1633079289795 - Chuộc tội: Thông điệp ẩn sau tấn bi kịch của đời người
Hình ảnh bìa sách Chuộc tội

Khi ấy, trận bóng chuyền phải dừng lại vì sự xuất hiện của một người đàn ông kỳ lạ. Cải trang thành nhân viên, hắn nói dối để nhờ Emily giúp đỡ nhưng thực chất là dụ dỗ cô bé, cưỡng bức rồi sát hại.

Chứng kiến hình ảnh Emily nằm dài trên nền đất, bốn đứa trẻ lúc đó sợ hãi tột độ. Maki, Yuka và Akiko liền nhanh chóng tìm người lớn để thông báo, riêng Sae ở lại trông chừng cô bạn đáng thương.

Vụ án đã làm kinh động đến một thị trấn vốn yên bình, cảnh sát liên tục lấy lời khai để điều tra chân tướng hung thủ song bất thành. Cả Sae, Maki, Yuka và Akiko đều không nhớ mặt kẻ sát nhân, công cuộc điều tra từ đó cũng dần bế tắc.

chuoc toi hinh anh 3 e1633083015326 - Chuộc tội: Thông điệp ẩn sau tấn bi kịch của đời người
Tiểu thuyết tái hiện cuộc đời bi kịch của những người chứng kiến vụ án

Mất đi đứa con gái duy nhất, Asako, mẹ Emily phải sống trong đau khổ khi người xung quanh thờ ơ trước cái chết của cô bé. Bà căm hận bốn đứa trẻ thân thiết với Emily, thậm chí nghĩ chúng không hề đau buồn vì chưa từng đón nhận con mình.

Thù hận che lấp lý trí khiến mẹ Emily đinh ninh con mình bị bạn bè sát hại. Bởi lẽ, sau bao lần khai báo với cảnh sát, bốn đứa trẻ ấy vẫn khẳng định bản thân không nhớ mặt hung thủ.

Việc chẳng ai thấu hiểu nỗi đau khổ đã đẩy Asako đến bước đi sai lầm nhất cuộc đời, lòng hận thù khiến bà buông lời cay nghiệt với Sae, Maki, Yuka và Akiko. Thế nhưng, Asako không biết bản thân đã vô tình phá hủy tương lai của chúng, để lại vết cứa dài trong tim những đứa trẻ đang trưởng thành.

“Tao sẽ không tha thứ cho chúng mày. Hãy tìm ra hung thủ trước khi quá thời hạn khởi tố. Nếu không làm được điều đó, hãy tìm ra cách chuộc tội khiến tao có thể chấp nhận. Còn nếu không làm được một trong hai điều trên tao sẽ trả thù chúng mày.”

– Chuộc tội

Lời nói cay nghiệt đó đã ám ảnh Sae, Maki, Yuka và Akiko suốt mười lăm năm, cuộc đời dài rộng phía trước cũng vì thế mà sớm lụi tàn.

Khi ám ảnh quá khứ phá hủy tương lai những đứa trẻ đáng thương

Với phong cách văn chương quen thuộc, tiểu thuyết được viết bằng lời chuộc tội của năm nhân vật Sae, Maki, Yuka, Akiko và bà Asako. Giống Thú tội, tác giả không khai thác câu chuyện theo ngôi thứ ba mà để từng người tự bộc lộ suy nghĩ, từ đó dẫn dắt độc giả đến với hung thủ thật sự.

Không trực tiếp gây ra vụ sát hại, tất cả nhân vật vẫn bị cuốn vào vòng xoáy tội ác. Ngày định mệnh ấy đã vĩnh viễn trói buộc tâm hồn bốn đứa trẻ cũng như bà Asako, khiến họ chẳng thể nào thoát khỏi sự tăm tối của đời mình.

chuoc toi hinh anh 4 e1633083374951 - Chuộc tội: Thông điệp ẩn sau tấn bi kịch của đời người
Chuộc tội khiến độc giả phải suy ngẫm về lòng hận thù của con người

Đối với Sae, nỗi ám ảnh về lần chứng kiến cơ thể Emily bị hãm hại đã in sâu trong tâm trí cô. Sae cảm thấy sợ hãi khi nghĩ rằng nếu trở thành người lớn, cô sẽ giống bạn mình năm nào vì kẻ giết người vẫn đang lẩn trốn.

Suy nghĩ ấy vô tình ảnh hưởng đến quá trình biến đổi sinh lý của Sae khi hơn hai mươi tuổi mà cơ thể cô vẫn chưa có dấu hiệu. Đến lúc bản thân phát triển, điều đáng tiếc lại xảy ra khi Sae chưa kịp hưởng thụ hạnh phúc cho riêng mình.

Khác với Sae, vụ án năm ấy không ngăn cản quá trình phát triển của Maki, cô bé dũng cảm giờ đây trở thành giáo viên tiểu học. Tuy nhiên, bản thân Maki chưa từng thoát khỏi ký ức ám ảnh, cô luôn dằn vặt vì ngày hôm đó đã sợ hãi chạy trốn.

Những lời khen ngợi về sự chững chạc thuở nhỏ chỉ là yếu tố khiến Maki huyễn hoặc chính mình. Đến khi bỏ chạy vào ngày định mệnh đó, cô mới nhận ra bản thân không can đảm như mọi người nghĩ. 

Maki đã đánh mất giá trị tồn tại và cô phải chuộc tội như lời đe dọa của mẹ Emily, vì lẽ đó nên khi thấy học sinh bị uy hiếp bởi một người đàn ông lạ mặt, Maki chẳng ngại ngần ra tay.

“Một người lẽ ra phải được coi là anh hùng như tôi, vậy mà từ ngày hôm đó đã trở thành hung thủ giết người.”

– Chuộc tội

Giống Sae và Maki, Akiko cũng chẳng thể thoát khỏi cái bóng của vụ án năm xưa. Cô thu mình với mọi người, không dám mong cầu điều gì vượt quá khả năng và địa vị bản thân. 

Bởi lẽ, Akiko đinh ninh mình đã làm trái lời người lớn khi khao khát những điều xa tầm với, để rồi phải nhận hình phạt là mất đi người bạn thân thiết, suy nghĩ ấy cứ thế dày vò cô bé suốt nhiều năm ròng rã.

Sống với ký ức đầy ám ảnh là điều chưa bao giờ dễ dàng, thế nhưng trái tim Akiko được sưởi ấm phần nào nhờ tình yêu thương của anh trai. Tiếc thay, hình ảnh đáng sợ lại quay về tâm trí cô khi thấy cháu gái bị xâm hại, để rồi gây họa trong lúc không tỉnh táo.

chuoc toi hinh anh 5 e1633084344640 - Chuộc tội: Thông điệp ẩn sau tấn bi kịch của đời người
Tiểu thuyết nhận được nhiều đánh giá tích cực của giới chuyên môn lẫn độc giả

Yuka cũng là một hoàn cảnh đáng thương khi lớn lên trong sự hời hợt của cha mẹ. Việc một đứa trẻ phải chứng kiến cái chết của bạn mình nhưng không được quan tâm đã hình thành nỗi cô đơn vô tận trong tâm trí cô bé.

Cô kiếm tìm một bàn tay ấm áp để che chở bản thân qua chuỗi ngày đau khổ nhưng vô vọng. Để rồi, khi người con trai hằng mong đợi xuất hiện, Yuka đã bất chấp mọi nguyên tắc đạo đức dù biết sẽ làm tổn thương người khác.

Dẫu số phận khác nhau nhưng Sae, Maki, Yuka và Akiko đều là nạn nhân của lời đe dọa từ mẹ Emily. Nỗi ám ảnh trong quá khứ kết hợp lời nói ấy đã khiến cuộc đời họ chìm sâu trong bóng tối, mất đi tia sáng hy vọng về tương lai tốt đẹp.

Chuộc tội khiến độc giả phải suy ngẫm về lòng hận thù khi lời nói có thể phá hủy hoàn toàn cuộc sống con người. Qua đó, tiểu thuyết gửi gắm nhiều thông điệp về tuổi thơ cũng như phương pháp giáo dục của gia đình trong việc hình thành nhân cách trẻ em.

Chuộc tội và giá trị nhân văn trên từng trang tiểu thuyết

Đối với Chuộc tội, sai lầm mà các nhân vật gây ra đều bắt nguồn từ tuổi thơ và gia đình. Độc giả dễ dàng nhận thấy lối viết đặc trưng của Minato Kanae khi nhà văn luôn chọn thời thơ ấu làm gốc rễ vấn đề, bởi lẽ đây là khoảng thời gian ảnh hưởng nhiều nhất đến việc hình thành nhân cách con người.

Từ nhỏ, Sae, Maki, Yuka và Akiko đã chịu tác động mạnh mẽ bởi vụ án xảy đến với Emily, việc chứng kiến cái chết thương tâm của người bạn khiến các nhân vật ám ảnh suốt nhiều tháng năm dài.

chuoc toi hinh anh 6 e1633084784204 - Chuộc tội: Thông điệp ẩn sau tấn bi kịch của đời người
Bản tiếng anh của Chuộc tội

Chính ký ức ấy để lại nỗi sợ hãi mà họ không dám đối diện, ngược lại tìm cách trốn tránh hoặc thậm chí để mặc chúng dày vò. Nếu Sae bị ảnh hưởng đến sức khỏe, Maki luôn nghĩ mình là kẻ hèn nhát thì Akiko lại vì vụ án mà mất kiểm soát bản thân. 

Tất cả gây ra những sai lầm không thể nào cứu vãn, tuy nhiên vết thương trong quá khứ ngày một cứa sâu hơn khi chính gia đình các cô bé lại thờ ơ với con mình. Sae, Maki và Akiko đều được người thân quan tâm sau lần chứng kiến vụ án, chỉ riêng Yuka bị cha mẹ lãng quên.

Người chị gái bị hen suyễn đã chiếm trọn tình yêu thương của gia đình, điều ấy khiến Yuka cảm thấy bơ vơ tại nơi vốn được gọi là tổ ấm. Không được cha mẹ quan tâm, bản thân cô bé chỉ biết tự mình ôm nỗi cô đơn và chờ một người đến sưởi ấm tâm hồn.

Tiếc thay, người ấy lại chính là anh rể và bản thân cô đã đưa ra lựa chọn sai lầm. Sự lạnh nhạt của gia đình khiến đứa trẻ tội nghiệp trở thành một Yuka lệch lạc về nhân cách, cô phải tự tìm cách thoát khỏi nỗi ám ảnh của lời nói năm xưa.

“Những thứ cháu muốn có luôn thuộc về chị cháu. Không phải vì chị xấu tính cướp ngang chúng trên tay cháu. Từ khi cháu sinh ra, mẹ cháu đã là của chị, từ trước khi gặp cháu, anh rể đã là của chị rồi, sự thật là như vậy.”

– Chuộc tội

Sự thay đổi tâm lý của các nhân vật chính là lời nhắn nhủ mà Chuộc tội muốn gửi gắm, tiểu thuyết cảnh tỉnh những bậc phụ huynh đang nhầm lẫn trong việc giáo dục con cái, để chính gia đình trở thành nơi bó buộc tâm hồn bé thơ.

Chuộc tội và sự thành công của tác phẩm truyền hình

Với giọng văn chậm rãi nhưng không kém phần kịch tích, tiểu thuyết từng bước đưa độc giả đến với chân tướng hung thủ qua năm lời chuộc tội. Từng chi tiết đều để lại sự ám ảnh, đặc biệt là sai lầm mà các nhân vật gây nên.

“Căng thẳng từng chữ, đồng thời cũng lay động từng dòng… Minato đã khéo léo viết nên một câu chuyện ớn lạnh của bi kịch, tội lỗi và sự chuộc tội.”

– Publishers Weekly

Tuy nhiên, sự đặc sắc của tác phẩm còn phụ thuộc vào cách xây dựng tình tiết cũng như hình tượng nhân vật. Đối với Minato Kanae, cô luôn có định hướng cho riêng mình, bỏ qua mọi lời phê bình mà khẳng định phong cách độc đáo của bản thân.

“Một điều thu hút của tác phẩm chính là cách viết, định hướng nhân vật và cách tác giả sáng tạo cốt truyện. Cô đã khiến câu chuyện và các nhân vật đến gần với nhau theo phong cách rất tách biệt, ấn tượng.”

– Goodreads

Chính ngòi bút ấy đã giúp Chuộc tội tìm được chỗ đứng vững chắc trên văn đàn xứ Phù Tang. Không dừng ở đó, tác phẩm còn gây tiếng vang khi được chuyển thể thành phim truyền hình Penance, lên sóng vào đầu năm 2012 với độ dài năm tập.

Quy tụ dàn diễn viên thực lực như Yu Aoi, Sakura Ando, Eiko Koike hay Kyoko Koizumi, Penance đã tái hiện thành công biến chuyển tâm lý của tuyến nhân vật. Với những cảnh quay chân thật, bộ phim lột tả trọn vẹn các chi tiết đắt giá trong cuốn tiểu thuyết.

chuoc toi hinh anh 7 e1633085706944 - Chuộc tội: Thông điệp ẩn sau tấn bi kịch của đời người
Một phân cảnh trong bộ phim Penance

Bên cạnh đó, Penance còn được lên sóng tại Liên hoan phim Venice lần thứ 69 với phiên bản điện ảnh, thời lượng 270 phút. Đến tháng mười 2012, bộ phim xuất hiện trên màn ảnh Liên hoan phim Quốc tế Busan lần thứ 17, lần này độ dài được nâng lên 300 phút.

Sự lan tỏa của Penance góp phần khẳng định tên tuổi nhà văn Minato Kanae, cô đã có thêm một lượng lớn người hâm mộ tại Nhật Bản và các quốc gia lân cận như Việt Nam. Gửi gắm giá trị nhân văn sâu sắc nên tác giả đã để lại nhiều ấn tượng trong lòng bạn đọc, từ đó dễ dàng tạo nên thành công cho tiểu thuyết Chuộc tội.

Nam Phương