Nếu là một độc giả trung thành của dòng tiểu thuyết trinh thám, chắc hẳn Dan Brown là  một cái tên hết sức quen thuộc.

Nổi tiếng bắt đầu từ cuốn tiểu thuyết Mật mã Da Vinci, Dan Brown nhanh chóng trở thành tác giả được yêu thích và hâm mộ. Tuy nhiên, bên cạnh sự nổi tiếng, ông cũng vấp phải rất nhiều tranh cãi và chỉ trích xung quanh nội dung trong các tác phẩm của mình.

Sơ lược về con người Dan Brown

Dan Brown sinh vào cuối tháng 6 năm 1964 tại Exeter, một thị trấn thuộc quận Rockingham, New Hampshire, Mỹ trong một gia đình có ba anh em. Cha của ông là Richard G. Brown, một thầy giáo dạy toán còn mẹ là một nhạc sĩ chuyên nghiệp.

Tác giả Dan Brown
Chân dung tác giả Dan Brown

Cả ba anh em nhà Brown đều học nội trú tại trường trung học tư thục Phillips Exeter, nơi cha ông làm giáo viên dạy toán và cũng sống nhiều năm tại đó. Dan Brown được hát thánh ca , tham gia các cuộc cắm trại mùa hè của nhà thờ.

Sinh trưởng trong một gia đình có cả cha và mẹ đều là những trí thức có tiếng, hơn nữa ở thời điểm đó Exeter được biết đến như một môi trường Cơ đốc giáo nên Dan Brown được nhận một nền giáo dục là sự kết hợp của cả khoa học lẫn tôn giáo.

Điều đó không chỉ tạo ra một nền tảng kiến thức phong phú mà còn có ảnh hưởng rất lớn đến những sáng tác sau này của ông.

Trường trung học tư thục Phillips Exeter
Trường trung học tư thục Phillips Exeter – Nơi cả ba anh em nhà Brown từng theo học

Sau khi học xong trung học vào năm mười tám tuổi, Dan Brown tiếp tục theo học tại Trường Cao đẳng Amherst và tốt nghiệp với hai tấm bằng tiếng Anh và tiếng Tây Ban Nha vào năm 1986.

Vài năm sau khi đó, Dan Brown trở thành một nhạc sĩ nhạc Pop và cũng có gặt hái được một số thành tựu nho nhỏ như phát hành một băng cassette dành cho thiếu nhi, thành lập một công ty thu âm tư nhân.

Trong khoảng thời gian hoạt động tại Hiệp hội nhạc sĩ quốc gia ông gặp gỡ Blythe Newlon, người sau này trở thành bạn đời và có nhiều giúp đỡ cũng như có ảnh hưởng lớn đến việc phát triển nghề viết văn của Dan.

Một vài điểm thú vị xung quanh câu chuyện viết lách

Trong một kì nghỉ vào năm ba mươi tuổi tại Tahiti ông đọc tiểu thuyết The Doomsday Conspiracy với tựa đề tiếng Việt là Âm mưu ngày tận thế của Sidney Sheldon trên bãi biển.

Tôi đọc hết trang thứ nhất, sang trang thứ hai, trang thứ ba… rồi cứ thế… Vài tiếng sau, tôi đọc xong và nghĩ: mình cũng có thể viết được như vậy. Khi trở vê nhà, tôi bắt đầu bắt tay vào viết cuốn sách đầu tiên.

Và như thế, Dan Brown bắt đầu với con đường viết lách bằng một sự tình cờ gần như không ai nghĩ đến. Cuốn sách đầu tiên của ông là Pháo đài số được xuất bản năm 1996 và được dịch ra tiếng Việt hai năm sau đó.

Cho tới khi tốt nghiệp đại học, có một điều kì lạ là Dan Brown gần như không đọc một cuốn tiểu thuyết thương mại hiện đại nào mà chỉ tập trung vào những tác phẩm kinh điển được giới thiệu trong trường học.

Âm mưu ngày tận thế
Âm mưu ngày tận thế – cơ duyên kì lạ khiến Dan Brown bén duyên với nghề văn 

Là tác giả của những tựa sách hàng đầu với lượng bán ra lên tới hơn một trăm triệu bản nhưng ít ai biết Dan Brown chẳng hề hứng thú với việc đọc tiểu thuyết, trong một lần phỏng vấn chính ông đã thừa nhận như thế.

Tôi không thích đọc các tiểu thuyết bởi chẳng thể nhập tâm hoàn toàn vào câu chuyện. Thay vào đó, tôi thường dành thời gian cho những cuốn sách tư liệu về văn hóa – lịch sử nhiều hơn. Chúng thật sự rất cuốn hút.

Nhưng có lẽ chính điều đó đã góp phần đem đến cho tiểu thuyết của Dan Brown rất nhiều kiến thức bổ ích và thú vị.

Các tác phẩm nổi bật đã được xuất bản ở Việt Nam

Cuốn tiểu thuyết đầu tiên mở màn cho hành trình viết lách của ông là Pháo đài số, Blythe vợ ông đã quảng bá nhiều cho cuốn sách bằng nhiều cách thức khác nhau nhưng không được nổi tiếng như mong đợi.

Hình ảnh bìa sách Pháo đài số
Hình ảnh bìa sách Pháo đài số do NXB Lao động phát hành 

Sau đó, ông tiếp tục viết bộ ba tiểu thuyết với nhân vật chính là Robert Langdon, người trực tiếp tham gia vào ba cuộc phiêu lưu đầy kịch tính và trí tuệ. Đó là Thiên thần và ác quỷ, Mật mã Da Vinci Chìa khóa Solomon, hai trong ba cuốn tiểu thuyết đã được dịch và xuất bản tại Việt Nam.

Năm 2003 Mật mã Da Vinci được xuất bản, ngay từ những ngày đầu xuất hiện, cuốn tiểu thuyết đã khiến dư luận trên thế giới xôn xao trước những tình tiết đầy bất ngờ và kịch tích.

Ảnh bìa cuốn Thiên thần và ác quỷ
Ảnh bìa cuốn Thiên thần và ác quỷ

Cuốn sách nhanh chóng được đón nhận và đem tên tuổi của Dan Brown trở nên nổi tiếng, trong suốt hai năm liên tiếp Mật mã Da Vinci luôn lọp vào bảng xếp hạng mười cuốn sách bán chạy nhất do tạp chí New York Times bình chọn.

Sau thành công của Mật mã Da Vinci, ông tiếp tục miệt mài sáng tác nhiều cuốn tiểu thuyết trinh thám khác, tạo ra những tựa sách gây sốt trên toàn thế giới.

Một số tác phẩm đã được xuất bản tại Việt Nam của Dan Brown
Dan Brown luôn đem đến một thế giới trinh thám đầy bí ẩn và li kì

Các tác phẩm của Dan Brown được xuất bản ở Việt Nam gồm có Pháo đài số, Thiên thần và ác quỷ, Điểm dối lừa, Mật mã Da Vinci, Biểu tượng thất truyền, Hỏa ngục và mới đây là cuốn Nguồn cội vào năm 2017.

Và bậc thầy của những mật mã

Dan Brown đã gây ấn tượng mạnh mẽ khi luôn tạo ra những thế giới trinh thám đầy bí ẩn, hồi hộp và kịch tính.

Với hơn tám mươi triệu bản in, cuốn sách nổi tiếng nhất của ông có lẽ chính là Mật mã Da Vinci. Bắt đầu từ vụ án xảy ra tại bảo tàng Lourve, cảnh sát tìm thấy một mật mã khó hiểu gần thi thể của nạn nhân, người quản lý lớn tuổi của bảo tàng.

Mật mã Da Vinci được dịch ra nhiều thứ tiếng
Mật mã Da Vinci được dịch ra nhiều thứ tiếng

Và Robert Langdon, một giáo sư của khoa nghiên cứu hình tượng và ký tượng tôn giáo ở Đại học Harvard được mời đến giải mã, từ đây hành trình đi tìm sự thật với nhiều nút thắt kịch tính mở ra.

Bằng một trí tưởng tượng siêu phàm, Dan Brown đã dẫn dắt người đọc đi qua từng manh mối, xâu chuỗi cách tình tiết, khám phá các biểu tượng bí hiểm và hàng loạt các truyền thuyết để rồi hết sức sửng sốt khi phát hiện đằng sau đó là những bí mật đáng kinh ngạc về Chén Thánh.

Hình ảnh bìa sách Mật mã Da Vinci
Da VinCi code – Cuốn tiểu thuyết làm nên tên tuổi của Dan Brown

Nhưng không chỉ có Mật mã Da Vinci, tất cả các tác phẩm của ông đều mang đến những mật mã đặc biệt và độc đáo.

Nếu Pháo đài số gây ấn tượng với những bí ẩn sặc mùi toán học thì Điểm đối lừa làm người đọc không khỏi trầm trồ với những kiến thức vật lí được vận dụng tài tình để sáng tạo ra những mật mã liên quan đến nhiều mưu đồ chính trị đầy căng thẳng.

Mỗi cuốn tiểu thuyết của Dan Brown đều chứa đựng những biểu tượng độc đáo và hành trình khám phá ý nghĩa đầy bí ẩn và li kì với những cách lí giải đầy khéo léo và hợp lý.

Một trong những biểu tượng tôn giáo đầy độc đáo và bí ẩn trong Thiên thần và ác quỷ
Một trong những biểu tượng tôn giáo đầy độc đáo và bí ẩn trong Thiên thần và ác quỷ

Bằng trí tưởng tượng phong phú, kết hợp và lồng ghép với khối lượng kiến thức khổng lồ, đa dạng ở nhiều mảng từ văn hóa, lịch sử, vật lý, toán học và tôn giáo, ông đã đưa người đọc vào một thế giới hồi hộp, kịch tính và đầy bí ẩn, khó cách nào phân biệt được thật giả.

Dan Brown – nổi tiếng và tai tiếng

Sau thành công vô tiền khoáng hậu của Mật mã Da Vinci, Dan Brown trở thành cái tên được săn đón và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, các tác phẩm của ông đều được chào đón và được in với hàng triệu bản.

Sở hữu cốt truyện độc đáo và ấn tượng, tiểu thuyết của Dan Brown vượt qua giới hạn của những dòng chữ đơn thuần, trở thành cảm hứng cho nhiều bộ phim điện ảnh.

Năm 2006, Mật mã Da Vinci đã được đạo diễn Ron Howard chuyển thể thành bộ phim cùng tên với sự tham gia của nam diễn viên Tom Hanks. Sau đó, hai cuốn tiểu thuyết Thiên thần và ác quỷ Hỏa ngục cũng lần lượt được tái hiện trên màn ảnh rộng.

Bộ ba phim điện ảnh được chuyển thể từ tiểu thuyết của Dan Brown
Bộ ba phim điện ảnh được chuyển thể từ tiểu thuyết của Dan Brown

Bên cạnh sự nổi tiếng và thành công, Dan Brown cũng vướng phải không ít những tai tiếng và tranh cãi.

Thường mở đầu và khẳng định rằng những điều mình viết là thật và có cơ sở chắc chắn nhưng nhiều nhà phê bình và nghiên cứu đã chỉ ra nhiều sai lệch nghiêm trọng trong tiểu thuyết của ông so với lịch sử.

Chính những sáng tạo quá mức này đã khiến cho Dan Brown bị chỉ trích và tẩy chay nhiều bởi các tổ chức tôn giáo, các tác phẩm của ông cũng lọt vào danh sách những tác phẩm bị ghét nhất trên trang Thư viện trực tuyến Library Thing, một trong những thư viện online lớn nhất.

Ảnh bìa cuốn Nguồn cội của Dan Brown
Dù không đạt được thành công như mong đợi nhưng với Nguồn cội tên tuổi của Dan Brown chưa có dấu hiệu hạ nhiệt

Sách của Dan Brown tuy được in và bán ra nhiều triệu bản nhưng cũng chưa bao giờ nhận được đánh giá cao từ các nhà phê bình văn học, bên cạnh những sai lầm về mặt lịch sử, văn phong của ông cũng bị chỉ trích là vụng về và rời rạc.

Bản thân Brown cũng từng vướng phải những vụ kiện về vấn đề đạo văn, khi có nhiều cáo buộc về những điểm tương đồng trong các tác phẩm của ông với Daughter of God Holy Blood Holy Grali nhưng ông đều giành phần thắng trong những vụ kiện ấy.

Tuy vướng phải không ít những tai tiếng và chỉ trích song người ta không thể phủ nhận được những thành công và ảnh hưởng của Dan Brown, ông vẫn là cái tên gây ấn tượng và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt đối với các độc giả trung thành của dòng tiểu thuyết trinh thám.

Hải Quỳnh