Khaled Hosseini là một dược sĩ người Mỹ, tên tuổi của ông được biết đến nhiều hơn khi chạm ngõ văn chương với cuốn tiểu thuyết đầu tay Người đua diều. Tác phẩm sau khi ra mắt đã mang lại hiệu ứng tốt, người ta từ đó cũng thắc mắc có gì đặc biệt ẩn chứa trong ông.

Văn chương của ông rất khác biệt, nhà văn không viết về tình yêu và cũng chẳng viết về nước Mỹ mà mình đang mang quốc tịch. Khaled Hosseini mang người đọc đến với Afghanistan, nơi đau thương nhưng đẹp đẽ và tràn đầy hy vọng, đó là nơi ít được khám phá hay chạm đến.

Sơ lược về tác giả Khaled Hosseini

Khaled Hosseini sinh năm 1965 tại Kabul, Afghenistan, ông là con cả trong gia đình có năm anh chị em. Cha mẹ ông đều là người xuất thân từ Herat, cha ông tên Nasser và từng là nhà ngoại giao của Bộ Nội Vụ Afghenistan ở Kabul, mẹ ông là một giáo viên dạy tiếng Ba Tư trong một trường cấp ba dành cho nữ giới.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Chân dung nhà văn Khaled Hosseini

Năm 1970, cha ông được chuyển công tác làm việc cho Đại sứ quán Afghanistan tại Iran, cả gia đình ông cùng cha chuyển đến đây sinh sống. Sau đó ba năm lại trở về Kabul và cùng thời điểm đó người em trai út của ông được chào đời.

Khi Hosseini lên mười một tuổi, người cha tìm được công việc ổn định tại Paris, Pháp nên cả gia đình đã chuyển đến nơi ở mới. Do cuộc Cách mạng Saur diễn ra vào năm 1978 nên nhà ông không thể trở về Afghenistan, khi đó con đường quay lại quê hương đang dần xa hơn.

Khoảng hai năm sau, chiến tranh Xô Viết tại Afghenistan xảy ra, gia đình Khaled Hosseini một lần nữa chuyển đến nơi xa hơn, cha ông đã tìm đến sự bảo hộ của chính phủ Mỹ và rồi định cư ở San Jose, California, bảy người trong nhà trở thành những người nhập sớm nhất nơi đây.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Những ngày mới đến Mỹ Khaled Hosseini không khỏi lạ lẫm và sốc văn hóa

Đến Mỹ trong tình thế không kịp chuẩn bị, cậu bé Hosseini mười lăm tuổi ngày đó không khỏi lạ lẫm và sốc văn hóa. Điều này được chính tác giả sau khi trưởng thành chia sẻ, đó là những cảm xúc chân thật nhất khi lần đầu đặt chân đến nước Mỹ.

Năm 1984, Khaled Hosseini tốt nghiệp trường Trung học Independece ở San Jose, ngay sau đó ông theo học tại Đại học Santa Clara và tốt nghiệp với bằng cử nhân Sinh học vào bốn năm sau đó.

Sự nghiệp với đèn sách của ông chưa dừng lại ở đó, tiếp tục ghi danh mình vào khoa Dược của Đại học California, San Diego và lấy bằng tiến sĩ năm 1993. Ba năm sau Hosseini hoàn thành quá trình thực tập nội trú tại Nội khoa, Trung tâm Dược liệu Cedars-Sinai, Los Angeles.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Năm 2010 nhà văn trở thành Cao Ủy viên Liên Hợp Quốc về người tị nạn

Ông đã là dược sĩ được hơn mười năm, ngay cả khi cho ra mắt cuốn tiểu thuyết Người đua diều vào năm 2003, tác giả vẫn công tác trong ngành dược. Phải đến khoảng một năm rưỡi sau ông mới chính thức rời xa nó để đến với văn chương.

Hoạt động song song với nghề viết, ông cũng trở thành phái viên của Cao Ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn và tham gia hoạt động hỗ trợ nhân đạo tại Afghenistan qua Quỹ Khaled Hosseini.

Hiện tại, ông vẫn đang sinh sống tại bang California cùng với người vợ là bà Roya, hai người con Haris và Farah.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Khaled Hosseini sinh sống tại Mỹ cùng vợ và hai người con

Đọc tác phẩm của Khaled Hosseini, người ta sẽ thấy một Afghenistan rất khác, những nhìn nhận sâu sắc và đặc biệt hơn đã đưa đến cho độc giả cảm giác hoàn toàn mới lạ. Nơi đó vẫn có đau thương, mất mát nhưng bên trong lại hiện lên những vẻ đẹp và niềm hy vọng vào một tương lai tốt đẹp.

Một Afghenistan rất khác trong Khaled Hosseini

Cộng hòa Hồi giáo Afghenistan, tên cũ là Nhà nước Hồi giáo Afghenistan là một quốc gia nằm giữa lục địa Châu Á, có vị trí chính trị đặc biệt trên Thế giới. Đất nước này có đường biên giới dài, phía Nam và phía Đông giáp với Pakistan, Iran ở phía Tây, phía Bắc giáp với Turkmenistan, Uzbekistan và Tajikistan. Chưa kể khu vực viễn Đông Bắc còn giáp với Trung Quốc.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Afghenistan qua lăng kính truyền thông thế giới

Hiếm có ai có thể biết hay am hiểu Afghenistan sâu sắc, bởi người ta khi nghĩ đến chỉ sẽ thấy nội chiến, khủng bố, Tailan hay IS ở đây. Nếu những đất nước khác mang màu của bảy sắc cầu vồng thì nơi đây duy nhất một màu đen, màu của sự u tối và thê lương.

Trải qua những biến cố ở quãng đời tuổi thơ đã làm cho Khaled Hosseini có nhìn nhận sâu sắc, tấm lòng nặng hơn nhiều với đất mẹ Afghenistan. Tác phẩm ông viết về Afghenistan giống như sự giải thoát của cõi lòng, một tiếng yêu thương dành cho đất nước và con người nơi đây.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Bộ ba cuốn sách của Khaled Hosseini bản nước ngoài

Dù hoạt động sáng tác đã lâu nhưng cho đến nay, số tiểu thuyết của Khaled Hosseini cho ra mắt mới chỉ là ba, con số ít so với nhiều nhà văn khác. Số lượng ít là vậy nhưng chất lượng trong từng cuốn sách sẽ khiến độc giả cảm thán không thôi, đất nước và con người Afghenistan mà ông viết hoàn toàn mới lạ.

Hosseini dùng tác phẩm để mang đến cho người đọc có cái nhìn toàn diện, chân thực và xúc động nhất về vẻ đẹp và nỗi đau từng giờ, từng ngày quê hương của ông đang trải qua.

 “Bạn sẽ muốn bị hóa đá để không phải rơi lệ khi đọc câu chuyện này.”

– Washington Post

Lời chia sẻ trên được dành cho tác phẩm Ngàn mặt trời rực rỡ xuất bản năm 2007 của Khaled Hosseini. Đây là cuốn tiểu thuyết thứ hai của ông, câu chuyện là sự giao thoa của số phận hai người phụ nữ cách nhau cả một thế hệ là Mariam và Laila.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Bìa trước cuốn tiểu thuyết Ngàn mặt trời rực rỡ

Họ gắn với nhau bởi người đàn ông gọi chồng, Hosseini ở trong tác phẩm tập trung vào tình cảm vợ chồng, mẫu tử. Người đọc sẽ thấy được sự vất vả, cam chịu của người phụ nữ và qua đây mong muốn độc giả tìm được sự cảm thông với người dân Afghenistan.

Không chỉ riêng Ngàn mặt trời rực rỡ, trong tất cả ba tác phẩm, Khaled Hosseini đều mang đến cho độc giả thấy được những khía cạnh mới của đất mẹ yêu thương. Ông muốn mọi người nhìn nhận Afghenistan giống với bao đất nước khác, nơi này có đau thương nhưng vẫn luôn mạnh mẽ và kiên cường.

Người đọc sẽ chẳng thấy Hosseini bàn về chính trị, phán xét, quy kết hay bày tỏ quan điểm về sự loạn lạc của đất nước, mà sẽ chỉ thấy một Afghenistan thanh bình và phồn thịnh, nơi đây chứa đựng một nền văn hóa lâu đời.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Tác giả mang đến một Afghenistan không khói lửa chiến tranh

Vùng đất tuyệt vời đó thuộc về những con người nơi đây, những người mang trong mình niềm kiêu hãnh. Tác giả cho người đọc thấy sự tồn tại của Afghenistan mạnh mẽ ra sao, dẫu có bị hủy diệt thì mọi thứ sẽ đều được hồi sinh và phát triển trở lại.

Khaled Hosseini khiến người ta phải thốt lên những lời nể phục, họ trân trọng những trang viết sâu sắc của ông về Afghenistan, nơi đất mẹ ông đã rời đi từ khi còn trẻ. Giành một tình yêu to lớn cho quê hương là một điều tất yếu nhưng càng quý giá hơn khi đến từ những người như tác giả, rời xa nơi đây vì chiến tranh loạn lạc.

Vẽ Afghenistan bằng những trang sách thanh bình

Ba tác phẩm của Khaled Hosseini, tuy không bàn đến chính trị hay đưa ra phán xét nhưng vẫn trở thành các tác phẩm được bán chạy nhất, doanh thu mang về đặc biệt tốt. Bởi trong những câu chuyện ông viết vẫn mang những yếu tố cần có như tính thời sự, cốt truyện ly kỳ, xúc động và xung đột nội tâm gay gắt.

Afghenistan ẩn sâu trong những trang sách thanh bình được tác giả viết là hiện thực tàn khốc, trần trụi về hậu quả của chiến tranh. Phải đi qua được cái màu đỏ rực nhuốm phông đen đó mới có thể thấy được tình yêu thương con người, giá trị văn hóa vẫn đang âm thầm tồn tại và đấu tranh mãnh liệt.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Ảnh minh họa bìa sách Và rồi núi vọng

Trong cuốn tiểu thuyết Và rồi Núi Vọng được xuất bản năm 2013 người đọc sẽ cảm nhận được sự uyên thâm, chiều sâu cũng như tấm lòng của Khaled Hosseini dành cho con người. Đó là câu chuyện đẹp về mối duyên gắn kết nên cuộc đời con người, hay những quyết định tưởng chừng nhỏ bé mà trở thành sự kiện vang vọng xuyên qua nhiều thế kỷ.

Lấy bối cảnh Afghenistan vào mùa thu năm 1952, hai nhân vật Abdullah và Pari sống cùng với cha, mẹ kế và người em cùng cha khác mẹ tại ngôi làng xơ xác tên Shadbagh. Hai anh em Abdullah và Pari dành cho nhau niềm yêu thương vô cùng, chăm sóc cho nhau từng miếng ăn và giấc ngủ.

Ngược dòng thời gian trở lại với tác phẩm đầu tiên của nhà văn, Người đua diều là một lời tự thuật của nhà văn gốc Afghenistan tên Amir về năm tháng tuổi thơ chất chứa nhiều niềm vui và nỗi buồn.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Bìa sách Người đua diều được xuất bản tại Việt Nam

Hành trình của Amir được kể lại là những năm tháng trôi dạt trên đất khách, chặng đường tìm trở lại quê hương đã đổ nát để chuộc lại tội lỗi cho bản thân và người cha đã mất.

Tiểu thuyết mở đường cho sự nghiệp viết lách của Khaled Hosseini đã giữ vị trị đứng đầu của The New York Times trong 110 tuần. Kể từ khi xuất bản vào năm 2003, tác phẩm đã bán được hơn bảy triệu bản chỉ ở Mỹ và còn được dịch ra 42 thứ tiếng khác nhau trên thế giới.

Bấy giờ, Said Tayed Jwad là Đại sứ Afghenistan tại Mỹ đã nhiều lần giới thiệu Người đua diều đến người dân của đất nước này, hy vọng cuốn sách sẽ giúp người Mỹ hiểu hơn về văn hóa và xã hội Afghenistan.

Khaled Hosseini, Khaled Hosseini và nỗi nặng lòng với đất mẹ Afghanistan
Bằng văn chương Khaled Hosseini đã thay đổi phần nào nhận thức của mọi người về Afghenistan

Khaled Hosseini đến hiện tại đã thành công, với ba cuốn sách cùng ba câu chuyện khác nhau mà ông viết về Afghenistan đã thay đổi phần nào nhận thức của nhiều người về đất nước này, mở ra cái nhìn và cảm nhận mới về con người nơi đây, họ vẫn đang âm thầm nỗ lực tái thiết lại cuộc sống và bảo vệ nền văn hóa từ xa xưa.

Thông qua văn chương, nhà văn mang đến cho độc giả nhiều hơn những định kiến về đất mẹ Afghenistan, Khaled Hosseini truyền thêm động lực, hướng bạn đọc về cuộc sống tốt đẹp hơn, biết yêu thương và ghi nhớ cội nguồn.

Loan Phương