Neil Gaiman là tác giả đương đại nổi tiếng người Anh, ông đã thành công trong việc tái hiện lại đời sống hiện thực mang sắc màu huyền bí, từ đó thông qua các tác phẩm, độc giả có thể cảm nhận được khát khao muôn thuở của loài người về thế giới xa xôi với vô vàn kì diệu.

Đôi nét về cuộc đời và sự nghiệp của Neil Gaiman

Nhà văn sinh năm 1960 ở Portchester với tên đầy đủ là Neil Richard Gaiman, một tiểu thuyết gia, nhà văn viết truyện ngắn, tác giả truyện tranh và nhà biên kịch.

Ngay từ lúc nhỏ, Neil Gaiman đã sớm bộc lộ niềm say mê sách của bản thân, ông thường đến thư viện trẻ em ở địa phương hay tham gia vào các lễ hội sách dành cho người lớn.

Ông thường đọc các tác phẩm nổi tiếng của Alan Moore như Watchmen hay Swamp Thing cùng với một số nhà văn giả tưởng khác là Roger Zelazny, C.S. Lewis và James Branch Cabell, chính điều này đã khiến cho Neil Gaiman quyết định nghiên cứu cách viết cũng như sự phát triển của tiểu thuyết đồ họa. 

tac gia neil gaiman e1598194644260 - Neil Gaiman: Thứ phép màu diệu kỳ lấp lánh như sao
Hình ảnh chân dung nhà văn Neil Gaiman

Bắt đầu sự nghiệp với tư cách là một nhà báo tự do, sau khi tốt nghiệp, ông làm việc với nhiều tạp chí khác nhau như Sunday Times, Observer và Timeout đồng thời viết tiểu sử cho nhóm nhạc Duran Duran với tựa đề sách Duran Duran: The First Four Years of the Fab Five.

Năm 1984, Neil Gaiman cho ra mắt truyện ngắn đầu tay là Featherquest, tuy không thực sự thành công nhưng sự kiện trên đã tiếp thêm ít nhiều động lực viết cho tác giả.

Sau đó ba năm, Neil Gaiman xuất bản cuốn tiểu thuyết đồ họa Violent Cases với sự đóng góp của Dave Mckean, nó thu hút một lượng lớn khán giả cũng như các nhà xuất bản khác nhau, trong đó có DC Comics và nhà văn đã chắp bút cho Black Orchid do công ty này phát hành.

Không chỉ dừng lại ở đó, Neil Gaiman tiếp tục viết các series của Black Orchid và đây cũng chính là một phần cho bước ngoặt lớn đầu tiên mang tên The Sandman, bộ truyện kinh điển với cốt truyện và thông điệp được đánh giá cao từ giới phê bình.

hinh anh tac pham the sandman e1607100733875 - Neil Gaiman: Thứ phép màu diệu kỳ lấp lánh như sao
Hình ảnh bộ truyện tranh The Sandman

Sau khi thành công trong việc chiếm lĩnh trí tưởng tượng của độc giả, Neil Gaiman tiếp tục sử dụng ngòi bút mang năng lượng vô tận ấy vào các tác phẩm văn xuôi như tiểu thuyết và truyện ngắn với các thể loại khác nhau bao gồm giả tưởng, khoa học viễn tưởng, kinh dị, hài hước.

Không chỉ là một người nhà văn, Neil Gaiman còn thể hiện tài năng của mình ở lĩnh vực điện ảnh, ông có các tác phẩm chuyển thể thành phim như Neverwhere và nổi bật có Stardust, bộ tiểu thuyết giả tưởng được xem là câu chuyện cổ tích dành cho người lớn.

Vốn dĩ là người gốc Do Thái, trước khi trở thành Bar Mitzvah, sự kiện đánh dấu bước chuyển tiếp trong thời kỳ trưởng thành, Neil Gaiman đã sớm bị mê hoặc bởi những câu chuyện, bài học về tôn giáo, thần thoại của quê hương mình, chính điều này đã khiến cho ông có một niềm say mê đặc biệt với một thế giới tràn ngập sự hư cấu.

Đó cũng chính là lý do khiến Neil Gaiman viết American Gods, khi đọc cuốn sách này, chúng ta có thể chiêm ngưỡng một bức tranh tổng thể về những tôn giáo ở đất nước đa dân tộc với vô vàn tín ngưỡng khác nhau, tác giả đã chia sẻ rằng:

“Họ được xây dựng từ lòng tin con người và một khi lòng tin đã mất thì các vị thần cũng dần bị lãng quên rồi biến mất.”

Tạo ra mọi thứ và cầm bút viết xuống trang giấy, đó là cách Neil Gaiman thể hiện nghệ thuật đa dạng trong những cuốn sách của mình, không chỉ dừng lại ở đó, ông tiếp tục cho ra mắt Cô bé Coraline, tiểu thuyết kinh dị dành cho người trẻ tuổi.

Tác phẩm truyện thiếu nhi khác có tên The Wolves in the Walls cũng được ra mắt cùng năm, Neil Gaiman nói rằng, bản thân sẽ luôn hướng ngòi bút đến mọi lứa tuổi, đặc biệt là trẻ thơ, vì ông muốn thông qua các tác phẩm để uốn nắn cũng như mở rộng tâm hồn và tầm nhìn của chúng.

Ngoài ra, Neil Gaiman còn xuất bản các tập truyện ngắn khác như Angel and Visitations hay Smoke and Mirrors và sự ra mắt thành công của Câu chuyện nghĩa địa, cuốn sách đã nhận được huy chương Newbery, Carnegie của văn học thiếu nhi Mỹ cũng như giải thưởng Booktrust từ Anh.

hinh anh chan dung nha van neil gaiman e1607100899261 - Neil Gaiman: Thứ phép màu diệu kỳ lấp lánh như sao
Hình ảnh chân dung nhà văn Neil Gaiman

Đa phần các tác phẩm mang tên ông đều được sắp xếp theo nhiều thể loại khác nhau như kinh dị, giả tưởng hay khoa học viễn tưởng, từ đó tác giả đã thành công trong việc xây dựng trí tưởng tượng và tình cảm cho một thế hệ độc giả thông qua mỗi trang viết.

Đậm chất kịch tính và không kém phần mê hoặc với đầy đủ các kiểu nhân vật, Neil Gaiman luôn xây dựng cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác, từ đó truyền tải thông điệp giá trị đích thực cho sự tồn tại của mỗi con người.

Người để văn học giả tưởng trở thành mảnh đất giàu có giá trị nhân sinh

Nhắc đến yếu tố trẻ thơ, chúng ta có thể điểm đến chuyến phiêu lưu đầy phép màu trong Alice ở xứ sở thần tiên hay vở kịch thần tiên đa sắc Peter Pan sôi động và náo nhiệt thì Neil Gaiman lại khác, ông đã để cho tuổi thơ sống lại qua những hồi tưởng từ Đại dương cuối đường làng.

“Đôi khi, ký ức tuổi thơ bị khuất lấp nhạt nhòa bên dưới những thứ đến sau, như những món đồ chơi tuổi thơ bị bỏ quên dưới đáy tủ đồ người lớn chật như nêm chứ không bao giờ mất hẳn.”

– Đại dương cuối đường làng

Tuổi thơ hiện lên từ trang sách của Neil Gaiman được hình thành qua những phép màu nhiệm, ông đã xây dựng nhân vật trở thành người hùng cứu rỗi thế giới như Lucy ở The Wholes in the Walls, từ đó đề cao sự dũng cảm và lòng gan dạ trong suốt quá trình sáng tác.

Phép thuật, cây đũa thần hay yêu quái ở Đại dương cuối đường làng như phép thử cho lòng ham muốn và sự đố kỵ của con người, đôi cánh thần tiên mang màu sắc kỳ diệu đi qua mỗi con chữ để rồi trở thành hạt giống sinh sôi, nảy nở trên mảnh đất nhân văn và cuối cùng chúng ta nhận ra rằng, không có cái gì tận cùng, là tồn tại mãi mãi

“Cái chết xảy đến cho tất cả chúng ta.”

– Đại dương cuối đường làng

Bản thân ai rồi cũng sẽ hồi tưởng về sự kỳ diệu mà cả thời thơ ấu đã từng theo đuổi, Neil Gaiman muốn nhân vật học cách nhận thức về thế giới kỳ ảo, họ phải đánh đổi để có được thứ mình mong muốn và đến cuối cùng, trưởng thành là điều mà chúng ta luôn khát cầu nhất.

hinh anh bia sach dai duong cuoi duong lang e1607101098594 - Neil Gaiman: Thứ phép màu diệu kỳ lấp lánh như sao
Hình ảnh bìa cuốn sách Đại dương cuối đường làng phiên bảnh tiếng Anh

Chuyến phiêu lưu của đời là học hỏi, mục đích của đời là phát triển, Neil Gaiman không để con người chối từ hiện thực mà buộc họ phải đối diện với nó, theo nhà văn, muốn sống thì hãy chiến đấu, chiến đấu đến cùng để có được hạnh phúc.

Neil Gaiman đã thiết kế nên một thế giới không chỉ của riêng ông mà còn là độc giả, điều đó như gợi ý cho tương lai có sự rạch ròi giữa cái kỳ ảo với hiện thực, từ đó bản thân mỗi người sẽ tìm được ý nghĩa về sự tồn tại, tình yêu thương và lòng dũng cảm.

“Cháu còn sống, Bod ạ. Điều đó có nghĩa là cháu có những tiềm năng vô tận. Cháu có thể làm bất kỳ điều gì, tạo nên bất kỳ thứ gì, mơ ước bất kỳ điều gì. Nếu cháu muốn thay đổi thì thế giới sẽ thay đổi.”

– Câu chuyện nghĩa địa

Văn học giả tưởng không những là phương thức giải trí đơn thuần mà còn hướng con người đến các quan điểm triết lý sâu sắc, nó giúp chúng ta có cái nhìn trọn vẹn hơn về thế giới cũng như hướng đến một tương lai mang tư tưởng tiến bộ.

Nhà văn tô đậm và xoay chuyển hiện thực bằng những yếu tố kỳ ảo để chắp cánh cho ước mơ được bay cao bay xa, trong thoáng chốc chúng ta sẽ nhận ra rằng, phép màu ảo diệu ấy có thể đưa tâm trí, trái tim con người đến một đời cao đẹp và vĩ đại hơn bao giờ hết.

Hinh anh bia cuon sach American Gods e1607101295719 - Neil Gaiman: Thứ phép màu diệu kỳ lấp lánh như sao
Hình ảnh bìa cuốn sách American Gods

Neil Gaiman luôn trân quý mỗi một phút giây của cuộc sống, như tuyết mùa đông chậm rãi rơi trên bãi cỏ mùa hè, dù lắng đọng đến đâu nhưng chẳng bao giờ tồn tại mãi, cách để tận hưởng nó là chậm rãi thưởng thức, nhẹ nhàng và lắng nghe nhịp chảy trái tim.

“Tôi tin rằng cuộc sống này là một trò chơi, một trò đùa tàn nhẫn và cuộc sống là những gì sẽ xảy ra khi bạn còn sống, thay vì trốn chạy thì bạn có thể nằm lại và chậm rãi tận hưởng nó.”

– American Gods

Đa phần các nhân vật của Neil Gaiman đều là những đứa trẻ bị bỏ rơi về mặt tinh thần hoặc thể xác, ông đặt chúng trong một không gian tràn đầy huyền bí nhằm thực hiện phép thử cho sự trưởng thành, học cách đối mặt và quay trở về hiện tại để khiến nó trở nên tươi đẹp hơn.

Neil Gaiman đến gần hơn với tâm lý trẻ thơ bằng cách xây dựng một thế giới song song mang hai mặt đối lập, từ đó ông đưa ra những bài học giáo dục đối với mọi lứa tuổi đồng thời đề cao giá trị và tôn vinh vẻ đẹp tâm hồn của con người.

“Kết hợp sự công bằng với lòng khoan dung: Chúng ta yêu thương kẻ phạm tội dù căm ghét tội lỗi.”

– Cô bé Coraline

Các tác phẩm đều có sự lý giải về bản chất của thế giới, thực tại và con người nên ông luôn tạo ra không gian truyện mang màu sắc đen tối pha lẫn huyền bí, từ đó bản thân có thể đưa ra những giả thuyết, gợi ý về tương lai thông qua mỗi nhân vật biểu trưng cho quan điểm sáng tác riêng mình.

Cùng Neil Gaiman khám phá thế giới mới

Văn học giả tưởng luôn có sức hút mạnh mẽ đối với mọi lứa tuổi, ở mỗi trang sách, những con người cầm bút sẽ mở ra cho độc giả nhiều thế giới khác nhau với vô vàn kỳ diệu, bí ẩn và tâm linh, từ đó góp phần giúp cho nó song hành lâu dài với đời sống lịch sử.

Chúng ta có thể điểm qua một vài cái tên như Paulo Coelho, J. K. Rowling hay J. R. R Tolkien thì bên cạnh đó không thể thiếu đi Neil Gaiman, cây bút sung sức đóng vai trò quan trọng giúp cho dòng chảy văn học giả tưởng trở nên sôi động và phong phú hơn bao giờ hết.

“Đầu cây đũa gỗ phỉ bắt đầu tỏa khói nhè nhẹ. Cô bé quay qua trái một chút, quay sang phải một chút, lại sang phải thêm chút nữa, thế rồi đầu đũa rực lên ánh màu cam sáng.”

– Đại dương cuối đường làng

Đũa thần, phép thuật và những con yêu quái là nét tinh thần gắn liền với một phần tuổi thơ của bao thế hệ, Neil Gaiman đã dùng tính huyền ảo đó để mở ra một thế giới đầy ắp sự diệu kỳ nhằm kích thích trí tưởng tượng và sự tò mò cho nhiều đối tượng độc giả.

“Ông và bà Owens cũng là người chết, đã chết từ hàng trăm năm nay rồi; hơn nữa, toàn bộ, hoặc gần như toàn bộ sinh hoạt xã hội của họ đều là với những người cũng đã chết.”

– Câu chuyện nghĩa địa

Văn chương của Neil Gaiman luôn tràn đầy tính sáng tạo, thông qua những trang sách, chúng ta thấy được một thế giới tri thức ẩn nấp sau sự ảo diệu được dựng nên từ phép màu, ngoài ra nhà văn còn có những tác phẩm kinh dị như Cô bé Coraline.

Neil Gaiman đưa độc giả đắm chìm trong từng khoảnh khắc để chúng ta có thể đi đến tận cùng của những chuyến phiêu lưu kỳ thú, các tác phẩm đều có sức cuốn hút, mê hoặc, khó cưỡng về thế giới ảo và cả hiện thực đời sống.

bia sach co be coraline e1597759368924 - Neil Gaiman: Thứ phép màu diệu kỳ lấp lánh như sao
Hình ảnh bìa của cuốn sách Cô bé Coraline

Ông đạt được nhiều thành công nhờ vào tính nhân văn cùng sự kỳ ảo, nhiệm màu trong Stardust, Good Omens, MirrorMask, đặc biệt là Cô bé Coraline, cuốn sách đạt được giải Annie về âm nhạc hay nhất trong Sản xuất phim hoạt hình và Quả cầu vàng cho phim truyện hoạt hình hay nhất.

Tác phẩm của Neil Gaiman đem lại niềm yêu thích to lớn đối với mọi lứa tuổi, ông đã khái quát hiện thực dựa trên những yếu tố kỳ ảo nhằm khiến cho đôi cánh mang đầy sự kỳ diệu được bay cao bay xa trong thế giới tràn ngập nhân sinh. 

Nhà văn đã tạo ra một không gian giả tưởng đầy hấp dẫn, từ đó độc giả sẽ dễ dàng bị lôi cuốn vào những câu chuyện ly kỳ, mới mẻ và đậm chất tư duy sáng tạo, đó là thế giới lý tưởng của trí tuệ, ước mơ và khát vọng không những ở hiện tại mà còn cả tương lai.

Minh Minh