Trải dài trên hơn mười bốn hòn đảo nơi hồ Malaren chảy vào biển Baltic, Stockholm được mệnh danh là một trong những thành phố xinh đẹp nhất châu Âu. Khác với sự phức tạp của Berlin hay London, thành phố biển nổi bật nhờ phong cách gọn gàng, ngăn nắp và thư giãn đặc trưng của khu vực Bắc Âu.

stockholm hinh anh 3 e1631802141492 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Phong cảnh xinh đẹp của thành phố Stockholm

Toàn cảnh Stockholm là sự kết hợp đầy cảm hứng giữa quá khứ – hiện tại – tương lai. Không chỉ bảo tồn các giá trị cốt lõi qua hệ thống cung điện, bảo tàng, nơi đây còn đi tiên phong cho các xu hướng công nghệ hiện đại như Skype và Spotify.

Những truyền thống lâu đời song hành cùng tư duy đổi mới, sáng tạo đã giúp Stockholm giữ vững vị trí thủ đô của Thụy Điển, đồng thời trở thành nhân tố hàng đầu trong lĩnh vực kinh tế – chính trị – văn hóa thế giới hiện nay.

Lịch sử nhiều biến động của Stockholm

Quá trình hình thành và phát triển Stockholm gắn liền với những thăng trầm lịch sử của Thụy Điển. Kể từ khi chính thức được thành lập vào thế kỷ mười ba, thành phố đã nhanh chóng trở thành trung tâm kinh tế – chính trị khu vực nhờ vị trí chiến lược và các hiệp định thương mại.

Đến thế kỷ mười bảy, vị thế siêu cường của Thụy Điển đã thúc đẩy Stockholm tăng trưởng vượt bậc về số lượng dân cư và diện tích lãnh thổ. Điều này được coi là nền tảng cho cải cách văn hóa, xã hội ở thành phố trong hai thế kỷ kế tiếp.

stockholm hinh anh 2 e1631801895717 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Lịch sử Stockholm gắn liền với những thăng trầm của Thụy Điển.

Nửa sau thế kỷ mười chín, Stockholm chuyển mình mạnh mẽ với sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp. Thông qua việc đầu tư vào các ngành công nghiệp mới và kinh tế tri thức, thành phố đã khẳng định tầm quan trọng của mình như một thủ đô hiện đại, tiến bộ nhất thế giới từ nửa sau thế kỷ hai mươi đến nay.

Từ thị trấn ven biển đến trung tâm kinh tế – chính trị 

Dựa trên các nghiên cứu khảo cổ, dấu vết định cư đã xuất hiện tại khu vực Stockholm từ khoảng tám nghìn năm trước Công nguyên. Tuy nhiên, điều kiện thời tiết khắc nghiệt đã khiến vùng đất bị bỏ hoang hàng ngàn năm sau đó.

Mãi đến khi người Viking thành lập thị trấn cổ Gamla stan vào năm một nghìn trước Công nguyên, những tuyến đường thương mại mà họ tạo ra mới khiến hoạt động giao thương nơi đây dần phát triển.

stockholm hinh anh 5 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Hoạt động giao thương phát triển nhờ tuyến đường thương mại của người Viking

Dẫu vậy, ghi chép chính thức về Stockholm chỉ được tìm thấy sớm nhất từ khoảng giữa thế kỷ mười ba. Theo Eric Chronicles, cuốn biên niên sử lâu đời nhất Thụy Điển, thành phố được thiết lập vào năm 1252 bởi chính khách Birger Jarl nhằm bảo hộ người dân và lãnh thổ quốc gia khỏi nạn ngoại xâm.

Ban đầu, Stockholm chưa có quy hoạch cụ thể và phát triển chủ yếu theo hướng tự phát nhưng quyết định gia nhập liên đoàn Hanseatic của Thụy Điển đã mở đầu cho thời kỳ tăng trưởng mạnh mẽ của thành phố.

Lúc bấy giờ, Stockholm trở thành một cảng giao thương quan trọng trong khu vực và nhanh chóng trở nên giàu có thông qua quá trình trao đổi, buôn bán hàng hóa với các nước châu Âu, cụ thể là sắt và đồng.

stockholm hinh anh 6 e1631802377434 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Stockholm trở thành cảng giao thương quan trọng về sắt và đồng

Bên cạnh đó, nơi đây cũng hình hình thành mối liên kết thương mại – văn hóa chặt chẽ cùng một số thành phố lân cận như Lübeck, Hamburg, Gdańsk, Visby, Reval và Riga. 

Vị trí chiến lược cùng nền kinh tế thịnh vượng đã giúp Stockholm trở thành trung tâm kinh tế – chính trị vùng Bắc Âu và nhân tố quan trọng trong trận chiến quyền lực của liên minh Kalmar vào thế kỷ mười lăm.

Sự sụp đổ của Liên minh Kalmar và cải cách trong thời kỳ Gustav I

Nhằm hạn chế ảnh hưởng của Liên đoàn Hanseatic và sự bành trướng của Đức về phía bắc biển Baltic, liên minh Kalmar gồm ba nước Đan Mạch, Thụy Điển, Na Uy đã được thành lập vào năm 1397. 

Trong giai đoạn này, ba vương quốc được điều hành bởi một vị vua duy nhất và việc nắm quyền kiểm soát Stockholm đóng vai trò quan trọng với bất cứ ai muốn điều hành liên minh. 

stockholm hinh anh 8 e1631802516855 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Stockholm đóng vai trò then chốt trong việc điều hành liên minh Kalmar

Đến những năm 1430, mâu thuẫn lợi ích giữa giới quý tộc Thụy Điển và tầng lớp thống trị của Đan Mạch liên tục làm nảy sinh các xung đột nội bộ. Điều này gây nên nhiều bất ổn xã hội và hạn chế sự phát triển của thành phố.

Sau Cuộc tắm máu Stockholm năm 1520, thời kỳ Liên minh Kalmar chính thức đi đến hồi kết nhờ quá trình đấu tranh quyết liệt của nhân dân Thụy Điển. Dưới sự trợ giúp của Liên đoàn Hanseatic, đội quân lãnh đạo bởi Gustav Vasa đã thành công khiến liên minh giải thể và giành lại quyền kiểm soát Stockholm cùng toàn bộ lãnh thổ Thụy Điển.

stockholm hinh anh 7 e1631802654425 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Sau Cuộc tắm máu Stockholm, Gustav I lãnh đạo nhân dân giành lại quyền kiểm soát Stockholm

Năm 1523, Gustav được bầu lên ngôi vua và tiến hành hàng loạt cải cách nhằm đưa thành phố trở lại vị thế vốn có. Không chỉ khôi phục các đặc quyền kinh tế, ông còn tăng cường công tác quản lý hành chính thông qua chế độ bầu cử, tòa án cùng hội đồng thành phố.

Về tôn giáo, ông cho truyền bá đạo Tin lành thông qua các bài giảng bằng tiếng Thụy Điển, bắt đầu từ năm 1525 và bãi bỏ tiếng Latinh vào năm 1530. Chính sách này tạo nên nhiều bất lợi cho các công dân nói tiếng Đức và Phần Lan đang sinh sống tại Stockholm vào thời điểm bấy giờ.

stockholm hinh anh 11 e1631802786194 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Stockholm chứng kiến hàng loạt cải cách kinh tế – xã hội trong thời kỳ Gustav 

Trong thời kỳ trị vì của các con trai Vasa, sự thịnh vượng về thương mại của thành phố đã thu hút nhiều người dân Thụy Điển từ vùng khác đến định cư, góp phần mở rộng Stockholm sang khu vực lân cận.

Tuy nhiên, hoạt động buôn bán trong thành phố vẫn chịu sự kiểm soát chặt chẽ bởi nhà vua và các thương gia gốc Đức. Dựa trên tư tưởng trọng thương lúc bấy giờ, chính phủ tin rằng kinh tế chính là yếu tố then chốt để đảm bảo quyền điều hành Stockholm.

Dẫu vậy, những cải cách trong thời kỳ này đã tạo nền tảng giúp Thụy Điển trở thành siêu cường trong thế kỷ mười bảy, đưa Stockholm thành thủ đô chính thức của đế chế vào năm 1634.

Kỷ nguyên Quyền lực vĩ đại thế kỷ 17 

Thế kỷ mười bảy chứng kiến sự vươn lên mạnh mẽ của Thụy Điển như một cường quốc châu Âu. Theo giới sử gia, nửa đầu thế kỷ được coi là thời kỳ thức tỉnh của Thụy Điển khi quốc gia này nhận thức rõ vị thế, trách nhiệm nó đang nắm giữ và tiến hành nhiều chính sách đổi mới quan trọng. 

Điều này biểu hiện qua những kế hoạch tái cấu trúc Stockholm của chính phủ Thụy Điển, tất cả nhằm thiết lập một thủ đô sở hữu kiến trúc và quy mô tương xứng vị thế đất nước. Các bức tường thành bị phá bỏ, nhường chỗ cho các công trình mới như khu phố Stora Nygatan, Lilla Nygatan hay cung điện Stockholm.

stockholm hinh anh 12 scaled e1631802957792 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Diện mạo khu phố Stora Nygatan sau kế hoạch tái cấu trúc Stockholm

Năm 1634, Stockholm chính thức được công nhận là thủ đô Thụy Điển và trở thành vùng đầu tư trọng điểm trong suốt những thế kỷ sau.

“Việc phát triển thủ đô Thụy Điển là điều kiện tiên quyết cho quyền lực và sức mạnh của quốc gia. Tất cả các nỗ lực cần phải được thực hiện để đảm bảo sự tăng trưởng của Stockholm, biến nó trở thành siêu đô thị.” – Thủ tướng Axel Oxenstierna, kiến trúc sư chính đằng sau chính quyền trung ương Thụy Điển.

Sau khi Stockholm được nâng lên vị thế thủ đô, các cơ quan chính quyền trung ương dần tập trung ở thành phố và biến nơi đây thành một đơn vị hành chính độc lập. Năm 1636, hội đồng thành phố được thay thế bằng bốn ủy ban chuyên trách nhằm tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước.

Nền thương mại thủ đô cũng chứng kiến sự tăng trưởng mạnh mẽ nhờ lợi thế tự nhiên về mặt địa lý và những đặc quyền được trao bởi hoàng gia Thụy Điển. Không chỉ nắm giữ hai phần ba nền kinh tế quốc gia, Stockholm còn tăng bốn lần giá trị xuất khẩu trong thời kỳ này.

stockholm hinh anh 15 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Stockholm tăng trưởng mạnh mẽ trong thế kỷ mười bảy

Bởi vậy, Stockholm thế kỷ mười bảy đã trở thành một trong những thủ đô thịnh vượng và quyền lực nhất châu Âu, sánh ngang Amsterdam hay Paris trong thời điểm bấy giờ.

Suy thoái kinh tế và sự chớm nở của trung tâm khoa học – giáo dục Stockholm

Bước sang thế kỷ mười tám, Stockholm lâm vào khủng hoảng do dịch bệnh và những thất bại của Thụy Điển trong Đại chiến phương Bắc. Năm 1710, thành phố bị dịch hạch cướp đi hơn một phần ba dân số, đồng thời mất vị thế thủ đô của một cường quốc chỉ tám năm sau đó.

stockholm hinh anh 16 e1631803250890 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Thụy Điển liên tục thất bại trong Đại chiến phương Bắc và đánh mất vị thế siêu cường

Cùng năm, cái chết của vua Charles XII làm suy yếu sức mạnh của hoàng gia Thụy Điển, quyền cai trị thủ đô rơi vào tay giới quý tộc Riksdag khiến Stockholm mất dần những đặc quyền, phúc lợi mà thành phố được trao trong thế kỷ trước.

Dù vẫn giữ vai trò trung tâm chính trị của Thụy Điển và là điểm trung chuyển quan trọng cho thương mại sắt, nền kinh tế Stockholm bị bao trùm bởi bầu không khí ảm đạm, dân số liên tục suy giảm, tỷ lệ thất nghiệp và tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng.

Dẫu vậy, thành phố đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng về văn hóa – nghệ thuật dưới thời đại Gustav III. Bất mãn với sự lạm quyền của Riksdag, Gustav đứng lên đảo chính và thiết lập lại chế độ quân chủ chuyên chế, đứng đầu bởi hoàng gia Thụy Điển.

stockholm hinh anh 22 e1631803482777 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Gustav III thực thi nhiều chính sách văn hóa tiến bộ đối với Stockholm

Sau khi loại bỏ hầu hết đặc quyền của giới quý tộc, nhà vua thực hiện nhiều kế hoạch phát triển văn hóa trên toàn quốc. Không chỉ hợp pháp hóa sự hiện diện của Công giáo và đạo Do Thái, ông còn ban hành Đạo luật Tự do Báo chí nhằm thúc đẩy quyền tự do ngôn luận của nhân dân.

Riêng tại thủ đô, Gustav đã cho xây dựng Nhà hát Opera Hoàng gia vào năm 1782 và quảng trường Gustav Adolf vào năm 1796. Hai công trình kiến trúc hoành tráng này đóng góp không nhỏ cho sự phát triển của lĩnh vực nghệ thuật Stockholm. 

stockholm hinh anh 18 scaled e1631803621115 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Kiến trúc ấn tượng của quảng trường Gustav Adolf

Nửa sau thế kỷ mười tám còn đánh dấu sự chớm nở của khoa học và giáo dục ở Stockholm. Về giáo dục, Học viện Thụy Điển được thành lập năm 1786 nhằm nâng cao sự trong sáng, sức ảnh hưởng và độ lan tỏa của ngôn ngữ Thụy Điển.

stockholm hinh anh 20 e1631803696166 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Học viện Thụy Điển nay là nơi diễn ra lễ trao giải Nobel hàng năm

Về khoa học, khởi đầu với sự thành lập của Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển, thành phố liên tục chứng kiến hàng loạt phát minh đáng chú ý như hệ thống Lò sưởi xây mới, bệnh viện hiện đại Serafimerlasarettet hay Đài Thiên văn Stockholm.

Cách mạng Công nghiệp và thủ đô Stockholm hiện đại

Đến giữa thế kỷ mười chín, Stockholm mới thành công khôi phục nền kinh tế nhờ sự bùng nổ của cách mạng công nghiệp. Việc chuyển đổi cơ cấu giữa các ngành công nghiệp và dịch vụ đã giúp thành phố lấy lại vị thế như một trung tâm thương mại hàng đầu thế giới.

stockholm hinh anh 48 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Quá trình hiện đại hóa Stockholm diễn ra mạnh mẽ từ cuối thế kỷ mười chín

Từ những năm 1850, Stockholm tập trung thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa với nhiều đổi mới tích cực. Không chỉ xây dựng hơn tám trăm tòa nhà mới, thành phố còn cải thiện chất lượng sinh hoạt khi hoàn thiện hệ thống khí đốt, nước thải, nước sinh hoạt và điện trong các công trình ở thủ đô.

Bên cạnh đó, giao thông nơi đây ngày càng trở nên thuận tiện với sự xuất hiện của tuyến đường sắt, hệ thống xe điện và sau đó là ô tô vào đầu thế kỷ hai mươi. 

stockholm hinh anh 21 e1631804194612 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Cầu Djurgardsbron – một công trình kiến trúc hiện đại tiêu biểu của Stockholm

Những năm cuối thế kỷ mười chín chứng kiến sự nở rộ của văn hóa, kiến trúc ở Stockholm với nhiều công trình và thành tựu nổi bật như Viện khoa học Karolinska, Hội chợ thế giới Stockholm, Cây cầu Djurgardsbron, bảo tàng ngoài trời Skansen hay bảo tàng Bắc Âu. 

Sang thế kỷ hai mươi, thành phố tiếp tục chuyển mình thông qua việc đẩy mạnh phát triển các lĩnh vực công nghệ cao và kinh tế tri thức. Những nỗ lực không ngừng đã được đền đáp xứng đáng khi Stockholm trở thành trung tâm kinh tế – chính trị – văn hóa hàng đầu từ cuối thế kỷ hai mươi.

Về kinh tế, thành phố là trung tâm tài chính nổi danh khi sở hữu sàn giao dịch chứng khoán hàng đầu Stockholm và trụ sở của nhiều ngân hàng lớn như Swedbank, SEB hay Handelsbanken.

stockholm hinh anh 24 e1631804421744 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Trụ sở sàn giao dịch chứng khoán hàng đầu Stockholm

Nơi đây cũng được coi là “thiên đường” dành cho các công ty khởi nghiệp, tiêu biểu như Spotify, King Digital Entertainment và Mojang. 

Xét đến vị thế chính trị, Stockholm không chỉ là nơi đặt trụ sở của chính phủ Thụy Điển mà còn được chọn làm nơi đăng cai vô số sự kiện quốc tế quan trọng, đơn cử Thế vận hội Mùa hè năm 1912, Hội nghị Liên hợp quốc về Môi trường con người năm 1972.

stockholm hinh anh 25 e1631804356660 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Nghĩa trang Skogskyrkogården là Di sản thế giới được UNESCO công nhận  

Ngoài ra, Stockholm còn sở hữu nhiều di sản đáng chú ý như cung điện Drottningholm, nghĩa trang Skogskyrkogården và đảo Birka. Năm 1998, thành phố được công nhận là Thủ đô Văn hóa Châu Âu nhờ những nét đẹp và giá trị lịch sử – văn hóa đang lưu giữ.

Kiến trúc Stockholm và những dấu ấn nổi bật

Kiến trúc Stockholm là hình ảnh phản chiếu độc đáo về những nét đặc trưng của thành phố, hiện diện xuyên suốt quá trình hình thành và phát triển. Không chỉ lưu giữ các dấu ấn lịch sử, văn hóa trong từng thời kỳ, kiến trúc còn thể hiện quan niệm và lối sống của cư dân nơi đây.

Chịu tác động từ nhiều nhân tố quốc tế, thành phố đã khéo léo hòa trộn các phong trào kiến trúc lớn với những yếu tố riêng, từ đó tạo nên khung cảnh hấp dẫn hàng triệu lượt khách tham quan mỗi năm.

Ảnh hưởng của Liên đoàn Hanseatic trong khu phố cổ Gamla Stan 

Là cảng giao thương quan trọng thuộc Liên đoàn Hanseatic, kiến trúc cổ Stockholm mang đậm dấu ấn của phong cách Hanseatic với thiết kế đặc biệt, dành riêng cho mục đích thương mại. Chúng thể hiện qua thiết kế dập khuôn của những tòa nhà cũ dọc theo khu phố Gamla Stan.

stockholm hinh anh 31 e1631804612306 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Những tòa nhà cũ dọc Gamla Stan chịu ảnh hưởng sâu sắc của kiến trúc Hanseatic

Chúng thường bao gồm một tầng trệt cho việc buôn bán, hai đến ba tầng giữa là không gian sinh hoạt, gian áp mái được sử dụng để lưu trữ hàng hóa như dệt, len, khoáng sản.

Thành lập vào đầu thế kỷ mười ba, Gamla Stan được biết đến như một trong những trung tâm thành phố lớn nhất Châu Âu ở thời Trung cổ, diện mạo tổng thể của khu phố vẫn được bảo tồn nguyên vẹn sau tám thế kỷ.

Nằm trên một hòn đảo có diện tích chưa đầy 0,1 dặm vuông, Gamla Stan vẫn sở hữu nhiều công trình kiến ​​trúc vĩ đại nhất của Stockholm như Cung điện Hoàng gia, Bảo tàng Giải Nobel hay quảng trường Stortorget.

stockholm hinh anh 29 e1631804698317 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Diện mạo khu phố vẫn được bảo tồn nguyên vẹn từ thế kỷ mười ba

Đường lát đá cuội và những con hẻm nhỏ hẹp là yếu tố đặc trưng và tạo nên nét quyến rũ riêng biệt cho Gamla Stan. Ngày nay, khu phố trở thành địa điểm vui chơi nổi tiếng dành cho cư dân thành phố lẫn bạn bè quốc tế khi đến tham quan Stockholm. 

Nhà thờ Stockholm – kiến trúc đặc trưng cho phong cách Gothic

Nhà thờ Stockholm hay còn gọi là Storkyrkan, được biết đến như nhà thờ cổ nhất của thủ đô Thụy Điển. Kể từ khi khánh thành vào đầu thế kỷ mười ba, Storkyrkan đã trở thành nhân tố quan trọng trong đời sống tôn giáo – chính trị ở Thụy Điển.

stockholm hinh anh 34 e1631804784122 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Storkyrkan là nhà thờ cổ nhất của thủ đô Thụy Điển

Không chỉ là nơi tiến hành nhiều nghi thức tôn giáo quan trọng, nhà thờ còn chứng kiến vô số sự kiện đáng nhớ của hoàng gia Thụy Điển như lễ đăng quang, đám cưới hay thậm chí là lễ khai mạc quốc hội vào mùa thu hàng năm.

Mặc dù kiến trúc bên ngoài tòa nhà đã được cải tạo theo phong cách Baroque vào thế kỷ mười tám, thiết kế bên trong của Storkyrkan vẫn đặc trưng cho phong cách Gothic. Các yếu tố điển hình bao gồm mái vòm nhọn, cửa sổ hoa hồng và trần nhà dạng hình vòm.

stockholm hinh anh 33 e1631804891551 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Kiến trúc Gothic đặc trưng bên trong nhà thờ

Nơi đây lưu giữ một số tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng, đáng chú ý nhất là tượng Thánh George và Rồng, tác phẩm điêu khắc độc đáo thể hiện niềm tự hào của người Thụy Điển khi chiến thắng trước đội quân Đan Mạch hùng mạnh.

Một vài kiến trúc Gothic tiêu biểu khác có thể kể đến Nhà thờ Riddarholmen và Nhà thờ Klara, hai công trình quan trọng trong đời sống tôn giáo của cư dân thủ đô, được xây dựng vào cuối thế kỷ mười ba.

Phong cách Baroque lộng lẫy của Cung điện hoàng gia Stockholm

Sau chiến tranh Ba mươi năm, phong cách Baroque lan rộng khắp châu Âu và tác động mạnh mẽ lên kiến trúc cung điện của thủ đô Thụy Điển. Lối kiến trúc này đặc trưng bởi các chi tiết sang trọng và sự phối hợp hình học phức tạp, biểu hiện rõ qua thiết kế cung điện Stockholm.

stockholm hinh anh 38 e1631804954312 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Toàn cảnh cung điện Stockholm

Được thiết kế bởi Nicodemus Tessin theo phong cách Baroque Ý, cung điện Stockholm là trụ sở và nơi ở chính thức của hoàng gia Thụy Điển từ năm 1760 đến nay. Với 1430 phòng trải khắp bảy tầng, cung điện nằm trong số quần thể kiến trúc La Mã lớn nhất châu Âu.

Mặt tiền cung điện được xây dựng theo bốn phong cách riêng biệt nhằm đại diện cho các yếu tố khác nhau, lần lượt là Vua (phía tây), Nữ hoàng (phía đông), Quốc gia (phía nam) và Hoàng gia (phía bắc).

stockholm hinh anh 39 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Bốn mặt tiền cung điện được thiết kế theo phong cách riêng biệt

Nếu phía đông lấy cảm hứng từ sự duyên dáng, mềm mại của Biển Saltsjö thì phía tây được thiết kế dựa trên bộ quy tắc và chuẩn mực nghiêm ngặt để phục vụ các buổi tập trận, huấn luyện quân sự. 

Trong khi đó, quyền lực và sức mạnh của Hoàng gia được biểu hiện qua hai bức tượng sư tử ở mặt tiền phía bắc. Mặt tiền phía nam là nơi phô bày sự lộng lẫy của cung điện với kiến trúc khải hoàn môn dẫn đến sảnh lớn và hai phòng nghi lễ, Hội trường Quốc gia và Nhà nguyện Hoàng gia. 

stockholm hinh anh 41 e1631805175483 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Kiến trúc lộng lẫy của nhà nguyện Hoàng gia

Trái ngược với sự đa dạng của mặt tiền bên ngoài, không gian bên trong mang đến ấn tượng hài hòa và thống nhất. Sân trong cung điện được bao bọc bởi các mái vòm mở, có thể tiếp cận từ bốn cánh cổng xung quanh.

stockholm hinh anh 27 e1631805236125 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Cung điện Drottningholm – một kiến trúc Baroque nổi bật của thủ đô

Ngày nay, Hoàng gia Thụy Điển chủ yếu sống ở nơi khác nhưng cung điện Stockholm vẫn là địa điểm tổ chức các bữa tiệc và sự kiện chính trị quan trọng. Bên cạnh đó, cung điện Drottningholm và Nhà Quý tộc cũng là hai công trình kiến trúc Baroque đáng chú ý khác của thủ đô Stockholm.

Stockholm thanh lịch với phong cách kiến trúc Scandinavian 

Không giống sự hào nhoáng của Baroque, kiến trúc Scandinavian đặc trưng bởi thiết kế tối giản và sự hài hòa với thiên nhiên. Dựa trên điều kiện khí hậu khắc nghiệt của vùng Scandinavia, các tòa nhà thường sở hữu hai điểm nhấn chính là mái dạng dốc đứng và cửa sổ cao.

Hai đặc điểm trên không chỉ hỗ trợ căn nhà chống tuyết rơi và đón ánh sáng mặt trời tốt hơn mà còn giúp cư dân Stockholm sống sót qua mùa đông kéo dài. Một công trình tiêu biểu cho phong cách này là Bảo tàng Vasa, kiến trúc Hàng hải đỉnh cao của Đế chế Thụy Điển.

stockholm hinh anh 42 e1631805318439 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Hình ảnh chiến hạm Vasa được trưng bày bên trong bảo tàng

Được hoàn thành vào năm 1990, bảo tàng là nơi lưu giữ một trong những công trình vĩ đại nhất về ngành đóng tàu thế kỷ mười bảy, chiến hạm Vasa. Trái với kì vọng trở thành tàu chiến mạnh nhất vùng Baltic, Vasa đã xảy ra sự cố ngay lần ra khơi đầu tiên và nằm dưới đáy vịnh hơn ba thế kỷ.

Sử dụng hình mẫu mái dốc đứng quen thuộc, vẻ ngoài của bảo tàng tựa một chiếc tàu với ba cột buồm nhô ra khỏi đường mái. Thiết kế mô phỏng con tàu Vasa kết hợp thủ thuật kiến trúc khiến tòa nhà có thể quan sát rõ từ mọi nơi trên quần đảo Stockholm.

stockholm hinh anh 43 e1631805409219 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Vẻ ngoài ấn tượng của bảo tàng Vasa

Hiện nay, nhiều công trình đương đại của Stockholm được xây dựng dựa trên yếu tố Scandinavia truyền thống song hành với công nghệ hiện đại, tiêu biểu như những căn nhà ở khu Söderkåkar, quảng trường thương mại Sergels Torg hay tàu điện ngầm Stockholm.

Stockholm và hành trình tạo dựng mối quan hệ bền vững với thiên nhiên

Nổi tiếng với biệt danh “vẻ đẹp trên mặt nước”, những thiết kế thanh lịch đã trở thành phong cách riêng của Stockholm. Từ hàng quán, đường phố đến thời trang, đồ nội thất, tất cả đều ẩn chứa sự tinh tế, gọn gàng của con người nơi đây. 

Tuy nhiên, điểm thu hút nhất của thủ đô Thụy Điển là mối quan hệ hài hòa giữa đời sống đô thị và môi trường tự nhiên xuyên suốt quá trình phát triển. 

stockholm hinh anh 47 e1631805472848 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Stockholm luôn duy trì mối quan hệ hài hòa với thiên nhiên trong quá trình phát triển

Nhờ áp dụng cách tiếp cận độc đáo về tính bền vững, bao gồm mọi khía cạnh tác động đến môi trường từ kinh tế đến xã hội, Stockholm đã chiến thắng giải Thủ đô Xanh đầu tiên của Châu Âu vào năm 2010.

Ngay từ khi bắt đầu quá trình hiện đại hóa, Stockholm đã gắn liền những bản quy hoạch đô thị với việc giảm thiểu tác động đến môi trường tự nhiên. Thành phố tiến hành chính sách môi trường đầu tiên vào năm 1976 và liên tục nâng cao tiêu chuẩn trong những kế hoạch tiếp theo.

Thay vì tập trung vào thiết kế hệ thống giao thông, các chương trình của Stockholm nhấn mạnh vào con người, xây dựng không gian xanh và phát triển đô thị dựa trên nguyên tắc thân thiện với thiên nhiên.

stockholm hinh anh 46 e1631805566899 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Sáng kiến đô thị “xanh” Hammarby Sjöstad theo định hướng phát triển bền vững

Thành quả ấn tượng nhất của chiến lược là Hammarby Sjöstad, khu đô thị “xanh” nhất Stockholm. Đây là ví dụ nổi bật về thiết kế đô thị bền vững và đã trở thành cảm hứng cho nhiều dự án trên toàn cầu, đơn cử sáng kiến Vịnh Đường Sơn ở Trung Quốc.

Giai đoạn từ năm 2016 đến 2019, thành phố triển khai chương trình môi trường với các quy định cụ thể về hệ thống giao thông, sử dụng năng lượng và chu trình hóa chất nhằm thúc đẩy phát triển theo hướng bền vững. 

stockholm hinh anh 45 e1631805830383 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Stockholm luôn kết hợp mục tiêu bảo vệ môi trường trong các kế hoạch phát triển chung

Trong kế hoạch gần đây nhất, thành phố đặt mục tiêu không sử dụng nhiên liệu hóa thạch và thành công thích nghi với hiện tượng biến đổi khí hậu vào năm 2040. Stockholm đồng thời tiến hành các biện pháp cụ thể nhằm nâng cao chất lượng không khí, giảm thiểu ô nhiễm tiếng ồn.

Thủ đô Thụy Điển còn ban hành nhiều chính sách hỗ trợ hoặc trực tiếp hợp tác cùng các doanh nghiệp để tạo ra các dự án sinh thái, ứng dụng công nghệ thông minh trong việc bảo vệ môi trường. 

Tiêu biểu như kế hoạch tận dụng nhiệt thải từ các trung tâm dữ liệu, siêu thị và sân vận động cho hệ thống sưởi ấm dân dụng toàn thành phố. Chiến dịch này được chính quyền Stockholm triển khai cùng công ty năng lượng Fortum, trung tâm dữ liệu GleSys với nhiều kết quả tích cực.

stockholm hinh anh 44 e1631805655866 - Stockholm: Người đẹp thanh lịch trên vùng biển Baltic
Stockholm tiếp tục tiến hành nhiều kế hoạch cụ thể nhằm giảm thiệu tác động đến môi trường

Xét trên phạm vi toàn cầu, Stockholm tuy nhỏ nhưng ẩn chứa sức mạnh khổng lồ, vượt xa giới hạn địa lý. Thủ đô Thụy Điển luôn dẫn đầu trong các bảng xếp hạng về chất lượng cuộc sống, độ an toàn, quyền tự do dân chủ lẫn đổi mới sáng tạo.

Thảo Minh